baladeur

Για το μυθιστόρημα της Κωνσταντίας Σωτηρίου «Brandy Sour» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, καρτ ποστάλ που απεικονίζει το Λήδρα Πάλας (Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο, φωτογραφία του Κυρακού Ζαρταριάν, περ. 1954).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το τέταρτο βιβλίο της Κύπριας συγγραφέως μετακινείται αισθητά από τα προηγούμενά της. Με την Πικρία χώρα πριν από τρία χρόνια η Κωνσταντία Σωτηρίου ολοκλήρωσε έναν κύκλο γραφής, που εστίασε στον ψυχικό κόσμο των γυναικών, όσες άμεσα ή έμμεσα βίωσαν την Τουρκική εισβολή. Στα προηγούμενα, λοιπόν, έργα της ο εσωτερικός μονόλογος, η ανάδειξη της ψυχοσύνθεσης των ηρωίδων, ο βουβός και ομιλών θρήνος, το συναίσθημα που διέλυε σκόπιμα την αφήγηση, ο σπαραγμός κ.ά. κυριαρχούσαν. Τώρα, η αφήγηση παίρνει την εκδίκησή της…

Ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα είκοσι δύο ιστοριών

Το Brandy Sour αποτελεί ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα είκοσι δύο ιστοριών, οι οποίες έχουν ως κέντρο το Ledra Palace, το εμβληματικό ξενοδοχείο της Λευκωσίας, που χτίστηκε το 1949 και λειτούργησε μέχρι την εισβολή, ενώ τώρα βρίσκεται στην Πράσινη γραμμή, στην οδό Λήδρας, η οποία διχοτομεί την πόλη, τη νήσο και τις καρδιές των Κυπρίων. Οι ιστορίες με κέντρο το ξενοδοχείο αφορούν ένα πρόσωπο (ή συχνά τον αφηγητή/την αφηγήτρια μαζί με κάποιον άλλο) κι ένα ποτό (ή ρόφημα), το πρώτο να σχετίζεται με το ξενοδοχείο και το δεύτερο να σηματοδοτεί την κυπριακή κουλτούρα.

Άνθρωποι της καθημερινότητας που συνέδεσαν τη ζωή τους ή μια φάση από αυτήν με το ξενοδοχείο και την ευρύτερη ιστορία της Κύπρου.

Από τον μπάρμαν που επινόησε το brandy sour για τον γεμάτο έγνοιες βασιλιά της Αιγύπτου Φαρούκ μέχρι τον Εβραίο αρχιτέκτονα Μπενζιόν που πίνει τσάι λεβάντα κι εμπνέεται από τα ντόπια μοναστήρια, από το γκαρσόνι που πίνει κονιάκ V.S.O.P. με τους Άγγλους, ώσπου βάζει βόμβα στο σαλόνι του ξενοδοχείου, μέχρι τον ταπεινό Τούρκο που πίνει αϊράνι και θλίβεται που η οδός μπροστά στο Μεγάλο Ξενοδοχείο έχει αποκλειστεί, κι από την αρραβωνιαστικιά που ονειρεύεται μια πολυτελή γαμήλια δεξίωση, ώσπου ο αρραβωνιαστικός της συλλαμβάνεται από τους Τούρκους κι αυτή θεραπεύει τα πρησμένα μάτια της με εκχύλισμα ζαμπούκου, έως τη γιαγιά που πουλά λικέρ κιτρομηλάκι και δεν συμπαθεί τον Νταλάρα: άνθρωποι της καθημερινότητας που συνέδεσαν τη ζωή τους ή μια φάση από αυτήν με το ξενοδοχείο και την ευρύτερη ιστορία της Κύπρου.

pataki brandysourΤα σκηνικά που στήνει η συγγραφέας, κομμάτια ενός υπερ-σκηνικού, είναι χρονικά τοποθετημένα στη μεταπολεμική και προαττιλική εποχή. Αναδεικνύουν την κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα μέσα στο πολυτελές ξενοδοχείο, όπου συνυπάρχουν οι Άγγλοι αποικιοκράτες με τους ρομαντικούς ντόπιους και οι επισκέπτες ξένοι με τους λανθάνοντες επαναστάτες. Η προβεβλημένη τρυφή και το φιλειρηνικό κλίμα εγκυμονούν εν γνώσει της συγγραφέως και του αναγνώστη την πορεία προς το σημείο 0, το σημείο στο οποίο τείνει όλη η αλυσίδα γεγονότων: από το 1960, όταν κηρύχθηκε η ανεξαρτησία του νησιού από την αγγλική κυριαρχία, μέχρι το 1974, όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν και διχοτόμησαν de facto την Κύπρο. Αυτή η τριμερής κυπριακή ιστορία, η αγγλοκρατούμενη δηλαδή, η ελεύθερη και η κατεχόμενη νήσος, βρίσκει στο Ledra Palace έναν πρωταγωνιστή, ο οποίος έζησε το πρότερο φιλήσυχο και πολυτελές κλίμα, αλλά και στάθηκε ορόσημο στην Πράσινη γραμμή, που θυμίζει συνεχώς τη χρονική και τοπική διχοτόμηση. Η πορεία από την πρώτη φάση μέχρι και την τρίτη τοποθετεί τις πολλαπλές στάσεις της στο κτήριο-τοπόσημο, που συνεκδοχικά συμβολίζει τη μεταπολεμική κυπριακή ιστορία.

Η Κωνσταντία Σωτηρίου δημιουργεί είκοσι δύο αλληλένδετες ιστορίες σε ένα καλειδοσκοπικό πανόραμα, είκοσι δύο μαρτυρίες που περιστρέφονται γύρω από το Μεγάλο Ξενοδοχείο, σε ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα. Μιλά συνήθως με γλώσσα ουδέτερη, αλλά έμπλεα συγκίνησης, ενίοτε με γλώσσα που πλησιάζει την ιδιοσυγκρασία καθενός από τους χαρακτήρες, του οποίου η οπτική γωνία φωτίζει το ιστορικό κτήριο αλλά και με κέντρο αυτό χαράζει έναν ευρύτερο κύκλο στην κοινωνία και την ιστορία της Κύπρου. Φαίνεται καταρχήν απλώς αφηγηματική, αλλά υποδόρια αφήνει είκοσι δύο μικρές βόμβες να περιμένουν την αντίστροφη μέτρηση, για να εκραγούν τη στιγμή που όλοι, συγγραφέας και αναγνώστες, ξέρουμε ότι είναι προδιαγεγραμμένη και ήδη τετελεσμένη.


Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).

Ενδεικτικό απόσπασμα

«Κλείνει τα μάτια του και ακούει τους ψιθύρους και τους αναστεναγμούς αυτών που έζησαν και αυτών που θα γίνουν. Συνήθως τότε είναι που γεμίζει το στόμα του άφθες, που τον καταλαμβάνει το άγχος. Όταν του μιλά το σπίτι […] Το κτίριο [το ξενοδοχείο] του μιλά, αλλά για πρώτη φορά ο Χασάν ο ντουβαρτζής δεν μπορεί να καταλάβει τι θέλει. […] Θέλει να φτιαχτεί, να γεμίσει ξανά με κόσμο και να ξαναζήσει; Ή θέλει να πεθάνει; Ο Χασάν ο αγχωμένος δεν ξέρει, δεν μπορεί να καταλάβει ο χτίστης τι θέλει να του πει το μεγάλο σπίτι, κι αυτό τον αγχώνε».

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«De Mysteriis» του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη (κριτική) – black metal μυστήρια στην ελληνική επαρχία

«De Mysteriis» του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη (κριτική) – black metal μυστήρια στην ελληνική επαρχία

Για τη συλλογή διηγημάτων του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη «De Mysteriis» (εκδ. Αντίποδες), εμπνευσμένη από τους στίχους της black metal μουσικής των Mayhem.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Pagan fears / The past is alive /&nbs...

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) –  Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) – Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

Για το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο. Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη» (εκδ. Κέδρος).

Γράφει η Γεωργία Κακούρου–Χρόνη

Αναλογίζομαι πολλές φορές τον διάλογό μου με φίλο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

Για την ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Τολμηρό φιλμ που όμως δεν πέφτει σε κλισέ και ανούσια δράματα. 

Γράφει η Φανή Χατζή

«Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι η απόλυτα καλοκαιρινή ταινία, ιδανική για ένα χαλαρό βραδάκι σε κάπ...

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα) συνομιλούμε με τον Χιλιανό συγγραφέα Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] για τον μαγικό ρεαλισμό και τη σπουδαιότητα της προφορικής αφήγησης.

Συνέντευξη στον Διονύσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ