baladeur

Για το μυθιστόρημα της Κωνσταντίας Σωτηρίου «Brandy Sour» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, καρτ ποστάλ που απεικονίζει το Λήδρα Πάλας (Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο, φωτογραφία του Κυρακού Ζαρταριάν, περ. 1954).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το τέταρτο βιβλίο της Κύπριας συγγραφέως μετακινείται αισθητά από τα προηγούμενά της. Με την Πικρία χώρα πριν από τρία χρόνια η Κωνσταντία Σωτηρίου ολοκλήρωσε έναν κύκλο γραφής, που εστίασε στον ψυχικό κόσμο των γυναικών, όσες άμεσα ή έμμεσα βίωσαν την Τουρκική εισβολή. Στα προηγούμενα, λοιπόν, έργα της ο εσωτερικός μονόλογος, η ανάδειξη της ψυχοσύνθεσης των ηρωίδων, ο βουβός και ομιλών θρήνος, το συναίσθημα που διέλυε σκόπιμα την αφήγηση, ο σπαραγμός κ.ά. κυριαρχούσαν. Τώρα, η αφήγηση παίρνει την εκδίκησή της…

Ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα είκοσι δύο ιστοριών

Το Brandy Sour αποτελεί ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα είκοσι δύο ιστοριών, οι οποίες έχουν ως κέντρο το Ledra Palace, το εμβληματικό ξενοδοχείο της Λευκωσίας, που χτίστηκε το 1949 και λειτούργησε μέχρι την εισβολή, ενώ τώρα βρίσκεται στην Πράσινη γραμμή, στην οδό Λήδρας, η οποία διχοτομεί την πόλη, τη νήσο και τις καρδιές των Κυπρίων. Οι ιστορίες με κέντρο το ξενοδοχείο αφορούν ένα πρόσωπο (ή συχνά τον αφηγητή/την αφηγήτρια μαζί με κάποιον άλλο) κι ένα ποτό (ή ρόφημα), το πρώτο να σχετίζεται με το ξενοδοχείο και το δεύτερο να σηματοδοτεί την κυπριακή κουλτούρα.

Άνθρωποι της καθημερινότητας που συνέδεσαν τη ζωή τους ή μια φάση από αυτήν με το ξενοδοχείο και την ευρύτερη ιστορία της Κύπρου.

Από τον μπάρμαν που επινόησε το brandy sour για τον γεμάτο έγνοιες βασιλιά της Αιγύπτου Φαρούκ μέχρι τον Εβραίο αρχιτέκτονα Μπενζιόν που πίνει τσάι λεβάντα κι εμπνέεται από τα ντόπια μοναστήρια, από το γκαρσόνι που πίνει κονιάκ V.S.O.P. με τους Άγγλους, ώσπου βάζει βόμβα στο σαλόνι του ξενοδοχείου, μέχρι τον ταπεινό Τούρκο που πίνει αϊράνι και θλίβεται που η οδός μπροστά στο Μεγάλο Ξενοδοχείο έχει αποκλειστεί, κι από την αρραβωνιαστικιά που ονειρεύεται μια πολυτελή γαμήλια δεξίωση, ώσπου ο αρραβωνιαστικός της συλλαμβάνεται από τους Τούρκους κι αυτή θεραπεύει τα πρησμένα μάτια της με εκχύλισμα ζαμπούκου, έως τη γιαγιά που πουλά λικέρ κιτρομηλάκι και δεν συμπαθεί τον Νταλάρα: άνθρωποι της καθημερινότητας που συνέδεσαν τη ζωή τους ή μια φάση από αυτήν με το ξενοδοχείο και την ευρύτερη ιστορία της Κύπρου.

pataki brandysourΤα σκηνικά που στήνει η συγγραφέας, κομμάτια ενός υπερ-σκηνικού, είναι χρονικά τοποθετημένα στη μεταπολεμική και προαττιλική εποχή. Αναδεικνύουν την κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα μέσα στο πολυτελές ξενοδοχείο, όπου συνυπάρχουν οι Άγγλοι αποικιοκράτες με τους ρομαντικούς ντόπιους και οι επισκέπτες ξένοι με τους λανθάνοντες επαναστάτες. Η προβεβλημένη τρυφή και το φιλειρηνικό κλίμα εγκυμονούν εν γνώσει της συγγραφέως και του αναγνώστη την πορεία προς το σημείο 0, το σημείο στο οποίο τείνει όλη η αλυσίδα γεγονότων: από το 1960, όταν κηρύχθηκε η ανεξαρτησία του νησιού από την αγγλική κυριαρχία, μέχρι το 1974, όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν και διχοτόμησαν de facto την Κύπρο. Αυτή η τριμερής κυπριακή ιστορία, η αγγλοκρατούμενη δηλαδή, η ελεύθερη και η κατεχόμενη νήσος, βρίσκει στο Ledra Palace έναν πρωταγωνιστή, ο οποίος έζησε το πρότερο φιλήσυχο και πολυτελές κλίμα, αλλά και στάθηκε ορόσημο στην Πράσινη γραμμή, που θυμίζει συνεχώς τη χρονική και τοπική διχοτόμηση. Η πορεία από την πρώτη φάση μέχρι και την τρίτη τοποθετεί τις πολλαπλές στάσεις της στο κτήριο-τοπόσημο, που συνεκδοχικά συμβολίζει τη μεταπολεμική κυπριακή ιστορία.

Η Κωνσταντία Σωτηρίου δημιουργεί είκοσι δύο αλληλένδετες ιστορίες σε ένα καλειδοσκοπικό πανόραμα, είκοσι δύο μαρτυρίες που περιστρέφονται γύρω από το Μεγάλο Ξενοδοχείο, σε ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα. Μιλά συνήθως με γλώσσα ουδέτερη, αλλά έμπλεα συγκίνησης, ενίοτε με γλώσσα που πλησιάζει την ιδιοσυγκρασία καθενός από τους χαρακτήρες, του οποίου η οπτική γωνία φωτίζει το ιστορικό κτήριο αλλά και με κέντρο αυτό χαράζει έναν ευρύτερο κύκλο στην κοινωνία και την ιστορία της Κύπρου. Φαίνεται καταρχήν απλώς αφηγηματική, αλλά υποδόρια αφήνει είκοσι δύο μικρές βόμβες να περιμένουν την αντίστροφη μέτρηση, για να εκραγούν τη στιγμή που όλοι, συγγραφέας και αναγνώστες, ξέρουμε ότι είναι προδιαγεγραμμένη και ήδη τετελεσμένη.


Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).

Ενδεικτικό απόσπασμα

«Κλείνει τα μάτια του και ακούει τους ψιθύρους και τους αναστεναγμούς αυτών που έζησαν και αυτών που θα γίνουν. Συνήθως τότε είναι που γεμίζει το στόμα του άφθες, που τον καταλαμβάνει το άγχος. Όταν του μιλά το σπίτι […] Το κτίριο [το ξενοδοχείο] του μιλά, αλλά για πρώτη φορά ο Χασάν ο ντουβαρτζής δεν μπορεί να καταλάβει τι θέλει. […] Θέλει να φτιαχτεί, να γεμίσει ξανά με κόσμο και να ξαναζήσει; Ή θέλει να πεθάνει; Ο Χασάν ο αγχωμένος δεν ξέρει, δεν μπορεί να καταλάβει ο χτίστης τι θέλει να του πει το μεγάλο σπίτι, κι αυτό τον αγχώνε».

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

Για τη συλλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα «Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» (εκδ. Σοκόλη).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

H συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα ...

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

Για το μυθιστόρημα της Ιωάννας Μπουραζοπούλου «Η μνήμη του πάγου» (εκδ. Καστανιώτη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τώρα που ολοκληρώθηκε ευδοκίμως η τριλογία «Ο Δράκος της Πρέσπας» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου, μπορούμε να θέσουμε γενικότερα...

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

Για το μυθιστόρημα του Φώτη Δούσου «Τέλεση» (εκδ. Νήσος).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το πρώτο βιβλίο του Φώτη Δούσου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Τσεχία στην πρωτοπορία της Ευρώπης: Καθιερώνει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία

Η Τσεχία στην πρωτοπορία της Ευρώπης: Καθιερώνει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία

Μετά το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, την Ιρλανδία, την Ουκρανία και τη Γεωργία, η Τσεχία είναι η επόμενη χώρα της Ευρώπης που θεσπίζει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία. Όλο και περισσότερες χώρες αντιλαμβάνονται τη σημασία που έχει ο κλάδος του βιβλίου στην ανάπτυξη και στην πολιτισμική πολυμορφία. «Είμαστε επιτέλους στην ...

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

Τα βραβεία του «Χάρτη» 2023 - Ο μακρύς κατάλογος

Τα βραβεία του «Χάρτη» 2023 - Ο μακρύς κατάλογος

Το διαδικτυακό περιοδικό Λόγου και Τέχνης Χάρτης (www.hartismag.gr) συνεχίζει για τρίτη χρονιά την απονομή ετήσιων βραβείων, με σκοπό την ανάδειξη των σημαντικότερων βιβλίων που κυκλοφόρησαν το περασμένο έτος. Η διάκριση αυτή προέρχεται από μια ευρεία ομάδα τακτικών συνεργατών του περιοδικού που, χωρίς δεσμεύσεις ή ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ