tzintili kentriki

Για το σπονδυλωτό μυθιστόρημα του Δημήτρη Χριστόπουλου «Τζίντιλι» (εκδ. Τo Ροδακιό). Κεντρική εικόνα: Οικογενειακή φωτογραφία κατοίκων του χωριού Καστανόφυτο.

Της Χρύσας Φάντη

«Γιατί έστω ότι υπάρχει ένα χρέος στον άνθρωπο αυτό είναι να πει μια συνταρακτική ιστορία κι από ηθικό χρέος θα σας πω», καταθέτει ο Γιώργος Χειμωνάς στο βιβλίο του Ο γιατρός Ινεότης, και ο Χριστόπουλος παραθέτοντας το σχετικό απόσπασμα στην προμετωπίδα του «Τζίντιλι», δεν λέει μία αλλά πολύ περισσότερες, και με διάφορους τρόπους. Είναι οι ιστορίες του Γρηγόρη, της Ξάκως, του Βασίλη, της Σόμαινας, του Λεωνίδα και της Ουρανίας, του Γιάννου και της Μάγδας, της Ανδριανής, του εγγονού Γρηγόρη και της Τζασμίνα, του Κωσταντή και της Χάνα, της Μίρκα και του θείου Κωνσταντή, του Πανίκα, του δάσκαλου Ιάκωβου Σιούλα και του παπά Μελέτη – είναι η οικογένεια του Τσεπέλη κι εκείνη του Τσακιρίδη, με τις γυναίκες, τα παιδιά και τα παιδιά των παιδιών τους μέσ’ απ’ το βλέμμα ενός αφανούς μάρτυρα και «επισκέπτη από την άλλη όχθη», που συνεχίζει να τις ανακαλεί πεθαμένος, ενώ παράλληλα, ζώντες και κεκοιμημένοι προσθέτουν κομμάτια, δίνουν τη δική τους αναφορά, διαχωρίζουν τη θέση τους ή συνομολογούν.

Ιστορίες ανθρώπων που χάθηκαν «και τα σπίτια τους σκέλεθρα όπως κι οι ψυχές τους», παιδιά που άδικα πήγαν, εξαγριωμένες νεράιδες και ξωτικά που ανοίγουν τον ασκό του Αιόλου και βυθίζουν τα πάντα στο πηγάδι του Κάτω Κόσμου. Ο Χριστόπουλος, στις διακόσιες τριάντα πυκνογραμμένες σελίδες του Τζίντιλι ρίχνει φως στις απώτερες επιπτώσεις του τελευταίου παγκόσμιου πολέμου και ενός όχι και τόσο μακρινού εμφυλίου, εστιάζοντας στις αντιλήψεις μιας κοινωνίας που στην προσπάθειά της να τους αφήσει πίσω της και να ορθοποδήσει, ζει, εργάζεται, υποφέρει αλλά και διαπράττει εγκληματικά λάθη και ανυπολόγιστες οικολογικές καταστροφές. Οι σχετικές αναφορές είναι σχοινοτενείς και σε συνομιλία τόσο με τη σύγχρονη πραγματικότητα όσο και με προγονικούς, αρχέγονους μύθους και δοξασίες.

«Ἡ Αἰωνιότητα. Ὁ Χρόνος. Τὸ Χάος. Τούτη ἡ νύχτα. Δὲν ξέρω πόσο κράτησε οὔτε ἂν τὴν εἶχα ξαναζήσει κάποια στιγμὴ στὸ παρελθὸν ἢ ἦταν ἕνα τρέιλερ ἀπὸ τὸ μέλλον. Ἴσως δὲν ἔχει σημασία ἂν τὴν ἔζησα πραγματικὰ ἢ ἂν ἦταν στ’ ὄνειρό μου ποὺ ἔϐλεπα τάχα κοιμισμένος τὸ ὄνειρο αὐτῆς ἐδῶ τῆς νύχτας, ἐκεῖ ποὺ πάλευα νὰ τελειώσω τὴν ἱστορία ποὺ χρόνια βασάνιζε τὴν ψυχή μου. Ἄνθρωπος χλωμὸς καὶ λιπόσαρκος μὲ ἐπισκέφτηκε ὅταν ὁ ὕπνος μὲ τύλιξε καὶ ἀέρας δυνατὸς ἄνοιξε αἴφνης τὸ παράθυρο».

Ο Χριστόπουλος, στις διακόσιες τριάντα πυκνογραμμένες σελίδες του Τζίντιλι ρίχνει φως στις απώτερες επιπτώσεις του τελευταίου παγκόσμιου πολέμου και ενός όχι και τόσο μακρινού εμφυλίου, εστιάζοντας στις αντιλήψεις μιας κοινωνίας που στην προσπάθειά της να τους αφήσει πίσω της και να ορθοποδήσει, ζει, εργάζεται, υποφέρει αλλά και διαπράττει εγκληματικά λάθη και ανυπολόγιστες οικολογικές καταστροφές.

Στον άτιτλο πρόλογο και στα κεφάλαια [ΕΝΑ] και [ΔΥΟ], η ατμόσφαιρα και τα διαλογικά στοιχεία προετοιμάζουν τον αναγνώστη γι’ αυτό που πρόκειται να ακολουθήσει, ενώ και στους δυο επιλόγους που παρεμβάλλονται του τελευταίου αριθμημένου, τόσο η φωνή του αυτόπτη μάρτυρα όσο κι εκείνη του ακροατή και αποδέκτη της εξιστόρησης είναι πικρές, προγραμματικές και εξαγγελτικές ενός παρόντος και ενός μέλλοντος που, ενώ μοιάζει να κινείται στο «εδώ», ταυτόχρονα επεκτείνεται έξω από κάθε χωροχρονική σύμβαση.

«Ὁ Χρόνος πρὶν
Ὅταν δὲν ὑπῆρχε κόσμος
Μονάχα Θεοὶ
Καὶ πανύψηλα δέντρα ποὺ στήριζαν τὸν οὐρανὸ
Καὶ μουσικὴ ποὺ ἔπαιζε ὁ ἄνεμος
καθὼς περνοῦσε ἀπὸ τὶς μικρὲς τρύπες
ποὺ ράμφιζε στὸν κορμὸ ὁ δρυοκολάπτης».

Τα πρόσωπα πολλά, το ίδιο και οι φωνές που μας δεξιώνονται. Η αποτύπωσή τους, η ψυχογραφία τους και κυρίως η παρουσίαση των πολλαπλών και εσώτερων βιωμάτων τους, αποκαλυπτική. Στα είκοσι ένα αριθμημένα κεφάλαια που ακολουθούν, ο λόγος συναρπάζει και ταυτόχρονα απαιτεί αναγνωστική προσήλωση και εγρήγορση. Το ίδιο και οι πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις που παρεμβάλλονται στα υπόλοιπα δεκατρία κεφάλαια που ποικιλοτρόπως τιτλοφορούνται, αρχής γενομένης από το «Για τη Μίρκα» (με την αφήγηση του δάσκαλου προς τον παπά) και το «Καραντενίζ τη λέγαμε» (με την αφήγηση του Λεωνίδα), ενώ το ίδιο πρισματικά φωτίζονται και τα εξιστορούμενα μέσα από τις εξομολογήσεις της Σόμαινας, του Βασίλη, του Γρηγόρη, της Ουρανίας… ενισχύοντας ή ανατρέποντας δεδομένα, με την παρουσίαση κάποιου νέου και κρίσιμου συμβάντος, ή κάποιου έτερου που έχει επαναληπτικά ειπωθεί, τώρα όμως παίρνει άλλη σημασία και νόημα. Παράλληλα, οι Τζίντες, οι νεράιδες του ανέμου, με τη δική τους φωνή και τις φωνές των σκοτωμένων παιδιών δίνουν ευρύτερη διάσταση τόσο στις παραμυθητικές όσο και στις ρεαλιστικές προεκτάσεις τους.

Συνδετικός κρίκος όλων τα Σόθιψα, μια μικρή ορεινή κοινότητα στο Σινιάτσικο της Εορδαίας, καταφύγιο για πρόσφυγες (στην πλειοψηφία τους Πόντιοι και Μικρασιάτες) και χωριό γενέθλιο για κάποιους άλλους (κτηνοτρόφοι, Βλάχοι στην πλειοψηφία), τόπος στα όρια φανταστικού και πραγματικού όπως και κάθε τόπος που κανείς πια δεν κατοικεί και δεν υπάρχει πλέον στον χάρτη (εξού και η ονομασία Σόθιψα, που συνειρμικά παραπέμπει στη λέξη «σώψυχα» αλλά και στην Άψινθο).

Η γραφή είναι λυρική, ο ρυθμός αβίαστος και με καλά δουλεμένες τις μεταβάσεις από το φαινομενικά προφανές στο ασύλληπτο και από το αδιανόητο στο ξεκαθάρισμα ενός γεγονότος, το οποίο, ωστόσο, σε κάποιο άλλο σημείο θα καταστεί και πάλι αμφίβολο και λιγότερο βέβαιο από τον μύθο του.

Τα Σόθιψα στο μυθιστόρημα του Χριστόπουλου, θύμα της ανθρώπινης απληστίας, δεν είναι μόνο το μέρος όπου έζησαν ένα μεγάλο μέρος από τη ζωή τους τα πρόσωπα του μυθιστορήματος αλλά και ο «Τόπος με τα Μεγάλα Μάτια», σημείο συνάντησης όλων εκείνων που μπορούν ακόμη να αφουγκραστούν τον άνεμο και τα βογγητά του, και, λειαίνοντας πάθη δικά τους και των προγόνων τους, να βάλουν τέρμα σε ένα δράμα και μια καταστροφή που, ενώ μοιάζει εγχώρια έχει (όπως και το φαινόμενο της πεταλούδας) επιπτώσεις παγκόσμιες και προεκτάσεις πέρα από συγκεκριμένους χωρόχρονους. Ολόκληρο το μυθιστόρημα, άλλωστε, μοιάζει να είναι αυτό το συμβολικό πέρα από τον χρόνο ρήγμα, «πειρατικό» που ταξιδεύει στο πέλαγος όπως και μια κινούμενη χερσόνησος-κιβωτός.

Στο Τζίντιλι ο Χριστόπουλος αποδεικνύεται μάστορας στη διαχείριση ενός πολυσχιδούς και πολυπλόκαμου αφηγηματικού υλικού, όπου το αναμενόμενο στην πορεία ανατρέπεται, και το αυτονόητο, καθώς προχωρεί η εξιστόρηση, παύει να είναι τέτοιο. Ο χρόνος είναι συνειρμικός, με αιφνίδια πετάγματα από το πλήθος των πρωταγωνιστών και τις προσωπικές ιστορίες τους στη σπειροειδή τροχιά της Ιστορίας και την κυκλική της φύσης και των φαινομένων. Οι ρεαλιστικές αναφορές και οι περιγραφές της πραγματικότητας κινούνται δυναμικά και σε εγγενή και τελέσφορη σύνδεση με τις άχρονες προεκτάσεις και τις συχνά προφητικές τους παραβολές. Η γραφή είναι λυρική, ο ρυθμός αβίαστος και με καλά δουλεμένες τις μεταβάσεις από το φαινομενικά προφανές στο ασύλληπτο και από το αδιανόητο στο ξεκαθάρισμα ενός γεγονότος, το οποίο, ωστόσο, σε κάποιο άλλο σημείο θα καταστεί και πάλι αμφίβολο και λιγότερο βέβαιο από τον μύθο του.

Οι σύγχρονες αναφορές βαίνουν παράλληλα με τα ποντιακά σπαράγματα, και τα δημώδη τραγούδια των κατοίκων δένουν ικανοποιητικά, σχηματίζοντας έναν ενδιαφέροντα διάλογο με τη μοντέρνα δομή του μυθιστορήματος.

Η επιτυχία αυτής της πρωτότυπης σύλληψης, πολύ κοντά στο πνεύμα του Πέδρο Πάραμο του Χουάν Ρόλφο, αλλά και με γερά πατήματα στο εδώ και το τώρα, φαίνεται, μεταξύ άλλων, και στην αισθητική της γλώσσας που την εμπεριέχει, με τη σύμπτυξη στοιχείων μοντερνιστικών και παραδοσιακών, τεχνική που συναντάμε και στα προηγούμενα έργα του συγγραφέα, εδώ όμως σε μεγαλύτερη αρμονία και συνέπεια με την πλοκή, το ύφος και το περιεχόμενο της γραφής. Οι σύγχρονες αναφορές βαίνουν παράλληλα με τα ποντιακά σπαράγματα, και τα δημώδη τραγούδια των κατοίκων δένουν ικανοποιητικά, σχηματίζοντας έναν ενδιαφέροντα διάλογο με τη μοντέρνα δομή του μυθιστορήματος. Το πεζόμορφο ποιητικό απόσπασμα του Γιώργου Χειμωνά εκφράζει με ακρίβεια την αντίληψη και το συγγραφικό ήθος του συγγραφέα∙ το ίδιο και τα ακόλουθα διακειμενικά περάσματα στον Στρατή Τσίρκα και τους οικουμενικούς Ντοστογιέφσκι και Φερνάντο Πεσσόα, τους ποιητές Χρήστο Μπράβο, Αργύρη Χιόνη, Μάρκο Μέσκο, Νίκο Γκάτσο, Οδυσσέα Ελύτη, Γιώργη Παυλόπουλο, Μίμη Σουλιώτη και τους εν ζωή Γεράσιμο Λυκιαρδόπουλο, Γιώργο Χρονά, Κώστα Καναβούρη, Πάνο Κυπαρίσση και Δημήτρη Δασκαλόπουλο, με τον αείμνηστο Τάκη Σινόπουλο να γράφει αντ’ αυτού τον επίλογο: «Στὸ μυαλό μου διαρκῶς φυσάει / Φυσάει πίσω ἀπ’ τὰ κλειστὰ παράθυρα / Ὅπως πάντα στὴν Ἱστορία φυσάει διαϐολεμένος ἀέρας».

* Η ΧΡΥΣΑ ΦΑΝΤΗ είναι συγγραφέας. Τελευταίο της βιβλίο, το μυθιστόρημα «Η ιστορία της Σ.» (εκδ. Γαβριηλίδης).


xristopoulos exΤζίντιλι
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
ΤΟ ΡΟΔΑΚΙΟ 2020
Σελ. 240, τιμή εκδότη €15,90

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

 


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ανοίγει τα μάτια και διαβάζει τα μάτια της κόρης της, στήνει αυτί και ακούει τις μακρόσυρτες σιωπές της, ψάχνει να βρει τι κρύβει βαθιά στην εφηβική ψυχούλα της που μέσα στης επαρχίας τον κορσέ στρίμωξε και μαράζωσε, και τις φωνές, αχ τις φωνές που της λένε να πέσει να πέσει να πέσει απ' το μπαλκόνι, να σταματήσει, επειγόντως να σταματήσει, γιατί πολύ τη στρίμωξε την ψυχούλα της στης επαρχίας τον κορσέ και άλλο δεν αντέχει, πού να πάρει, άλλο δεν τη σήκωνε την επαρχία ούτε κι αυτή εκείνην».


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

Για τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού «Άρης» (εκδ. Κίχλη).

Της Χρύσας Φάντη

Στην επιστολική νουβέλα του ...

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων «Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: Λεπτομέρεια του πίνακα του John Collier «Κλυταιμνήστρα» (1914) © Worcester City Museums.

Της Λεύκης Σαραντινού

Στο μυαλό δύο διάσημων «φ...

«Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού», του Μισέλ Φάις: Πινγκ πονγκ στο σκοτεινό δάσος

«Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού», του Μισέλ Φάις: Πινγκ πονγκ στο σκοτεινό δάσος

Για τη νουβέλα του Μισέλ Φάις «Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: «Βάκχες» (1986), θέατρο Άττις, σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου.

Της Μαρίνας Αγαθαγγελίδου

Στο υλικό των Βακχών, του τελευταίου, οριακού και ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Λουκάς Αναγνωστόπουλος με αφορμή το βιβλίο του «Οι μύθοι του χθες και οι άνθρωποι του σήμερα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα. 

Επιμέλεια: Book Press

«Οι αρχαίοι μύθοι είναι συναρπαστικοί και διαχρο...

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

Ο Cartel Τεχνοχώρος προτείνει: «Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ σε σκηνοθεσία Βασίλη Μπισμπίκη ON DEMAND, για λίγες ακόμη ημέρες μέχρι το τέλος Ιανουαρίου, από Σάββατο 22 έως και 30 Ιανουαρίου.

Επιμέλεια: Book Press

...
Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Μια κουβέντα γνωριμίας με τη συγγραφέα Αλεξάνδρα Γρηγορίου η οποία με το μυθιστόρημά της «Το μυστικό της Μελίνας» (εκδ. Αρμός) έκανε πρόσφατα την εμφάνισή της, «ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ