griva kentriki

Για τη συλλογή διηγημάτων της Άννας Γρίβα «Τα ζώα θεοί» (εκδ. Κίχλη). Φωτογραφίες: Sinitta Leunen (αριστερά) & Oleg Magni (δεξιά) © pexels

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Αυτά τα διηγήματα της Άννας Γρίβα, είκοσι ένα συνολικά, νιώθω ότι ισορροπούν σ’ ένα σύνορο, κλίνοντας πότε αποδώ, πότε αποκεί. Από τη μια είναι τα διηγήματα «του τόπου και των ανθρώπων», ιστορίες ιδωμένες ως επί το πλείστον μέσ’ από τα μάτια ενός μικρού κοριτσιού – ενός κοριτσιού που αναζητεί την «άλλη γλώσσα» που ’χουν οι μεγάλοι ειδικά για τις κηδείες, στο διήγημα «Άλλη άλλη γλώσσα»· που τρέφεται μ’ αέρα κι όνειρα στο «Θρεπτικό αεράκι», ή αναθυμάται μια παιδική φίλη που μαζί της συναντιόταν σ’ ένα νεκροταφείο στο διήγημα «Albina», ή πνίγεται όταν ένα βίαιο αγόρι της κάνει πατητή στα «Ουράνια σώματα», ή στο «Υπογείως» λέει πώς ο παππούς της θυμόταν που αυτός και η μάνα του και οι αδερφές του είχαν καταφύγει σ’ ένα νεκροταφείο (ξανά!) για να γλιτώσουν απ’ τους τσέτες… 

Η γραφή της Γρίβα, απαλή, σταθερή και με κάτι θλιμμένο πάντα, ακολουθεί τα βήματα αυτού του κοριτσιού και χρωματίζει τις απλές του φράσεις με ποιητικές πινελιές· όπως, στο διήγημα «Τετράπλευρο», για ένα ρημαγμένο σπίτι κι ένα χωριό που οι κάτοικοι, γυρνώντας από την Ουγγαρία, το Ουζμπεκιστάν, τη Ρουμανία και την Πολωνία, ήταν πια ξένοι στον τόπο τους: 

«Κάποτε εδώ υπήρχε το κοτέτσι της γιαγιάς· έμπαινα να πάρω αυγά κι έβαζα τα γέλια έτσι όπως με τσιμπούσαν τα κοτόπουλα. Ύστερα τη χάζευα να τηγανίζει. Ο κρόκος που άνοιγε ήταν πορτοκαλής κι ολοστρόγγυλος, ίσως το μόνο πράγμα που έμοιαζε κάπως με ήλιο σε αυτό το σκοτεινό χωριό».

– ή όπως στο «Αίμα γλυκό», για μια παιδική συντροφιά, ένα αγόρι και δύο κορίτσια, που το ’να είναι επιληπτικό:

«Το καμπαναριό της Αγίας Φωτεινής το έχουν φτιάξει ίδιο με της Σμύρνης, για να θυμίζει έναν όρθιο νεκρό και να φοβόμαστε τον χρόνο, που έχει βροντερή φωνή και στόμα γεμάτο φλόγες».

Κι από την άλλη κάποια, λιγότερα διηγήματα, είναι πιο ψυχαναλυτικά και γριφώδη κάποτε, πιο προσωπικά (αν και τούτο το σύνορο όπου βηματίζει το κορίτσι είναι διαπερατό, μια μεμβράνη φτιαγμένη από δέρμα και ψυχή, κι ό,τι υπάρχει από τη μια μεριά διαχέεται κι από την άλλη: τα ξένα αφηγημένα βιώματα κι ο ευαίσθητος εσωτερικός κοριτσίστικος κόσμος, αυτός των συμβόλων, των «ζώων θεών»).

Στο Ζώα θεοί η Άννα Γρίβα, ερχόμενη από την ποίηση και με πέντε τίτλους στο ενεργητικό της, γράφει μια όμορφη πρώτη συλλογή πεζών. 

Στο «Πώς παίρνονται οι ζωές» η αυτοχειρία είναι ένα νήμα που ξετυλίγεται στην ιστορία μιας οικογένειας, έξω απ’ το κορίτσι («εκείθε» του συνόρου): αφηγήσεις για έναν που κρεμάστηκε, έναν που πνίγηκε, έναν που γκρεμίστηκε, έναν που πυροβολήθηκε. Απεναντίας, στο «Καρβουνάκια, λάδια και φιτίλια», από τα πιο μεστά διηγήματα της συλλογής, γραμμένο σε δεύτερο πρόσωπο, η αυτοχειρία είναι «εδώθε» του συνόρου: μια σχεδόν ανεξήγητη ροπή που σπρώχνει μια κοπέλα –μοιάζοντας τρόπον τινά να έχει αποσπαστεί απ’ τον εαυτό της που της είναι ένας ξένος– να αποπειραθεί ν’ αυτοκτονήσει με χάπια στα δεκαεννιά και ξανά μ’ ένα ξυράφι στα είκοσι τρία· μια κοπέλα που όταν ήταν κορίτσι το ένα παράθυρο της παιδικής της κάμαρας έβλεπε σ’ ένα νεκροταφείο (ξανά), κάθε Κυριακή παρακολουθούσε μια γριά να περνάει δίπλα απ’ το μαντρότοιχο και ν’ αφήνει βρεγμένο ψωμί στις γάτες, και τα μαλλιά του (του κοριτσιού) άρχισαν ν’ ασπρίζουν στα δέκα του χρόνια. Εδώ –κι όχι μονάχα εδώ– ο τόνος της αφήγησης θυμίζει λίγο παραμύθι:

«Όταν σου πλύναν το στομάχι και καθάρισες, κοιμήθηκες ξανά για λίγες νύχτες στο παιδικό σου δωμάτιο. Οι γάτες νιαούριζαν νηστικές και ο δρόμος που ανηφόριζε στους τάφους ήταν γεμάτος ανθισμένες νεραντζιές».

«Ύστερα δίνεις βαρύ όρκο: από δω και πέρα το ψωμί θα το κόβεις με τα χέρια και θα αδειάσεις το σπίτι από μαχαίρια και ξυραφάκια – ας μπουν κι αυτά στο ντουλάπι με τα χάπια».

Στο Ζώα θεοί η Άννα Γρίβα, ερχόμενη από την ποίηση και με πέντε τίτλους στο ενεργητικό της, γράφει μια όμορφη πρώτη συλλογή πεζών. 

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, η επιστολική νουβέλα, την οποία συνέγραψε με την Ελένη Κοφτερού, «Άρης» (εκδ. Κίχλη).


griva exΤα ζώα θεοί
ΆΝΝΑ ΓΡΙΒΑ
ΚΙΧΛΗ 2021
Σελ. 72, τιμή εκδότη €9,50

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΆΝΝΑΣ ΓΡΙΒΑ


 

 

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Σκέφτομαι πως, όταν ο παππούς δεν φοράει τη μασέλα του, είναι τόσο γλυκός. Αθώος. Κρίμα να ξέρω την ιστορία για το τσεκούρι. Τώρα τελευταία πέσανε και τα δόντια του γιου του, πράγμα που τον κάνει να φαίνεται πολύ μεγαλύτερος απ’ όσο είναι. Σουφρώνει τα χείλη προς τα μέσα και μιλάει σαν ψευδός. Είναι τόσο γλυκός. Αθώος. Κρίμα να ξέρω την ιστορία για το τσεκούρι».

«Μεταξοσκώληκες»

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η επίσκεψη» της Εύας Στάμου (κριτική) – Γυναίκες της διπλανής πόρτας

«Η επίσκεψη» της Εύας Στάμου (κριτική) – Γυναίκες της διπλανής πόρτας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Εύας Στάμου «Η επίσκεψη» (εκδ. Αρμός). « Δεν μας είναι άγνωστες, δεν πρόκειται να μας διηγηθούν κάτι που ενδεχομένως δεν έχουμε φανταστεί ή δεν έχουμε ξανακούσει. Είναι αυτό που συνηθίζουμε να λέμε "γυναίκες της διπλανής πόρτας"». Στην κεντρική εικόνα, ο πίνακας του Edgar Degas «Γυναίκα...

«Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα» της Αγλαΐας Μπλιούμη (κριτική) – Διαδρομές ανάμεσα σε δυο κόσμους

«Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα» της Αγλαΐας Μπλιούμη (κριτική) – Διαδρομές ανάμεσα σε δυο κόσμους

Για το μυθιστόρημα της Αγλαΐας Μπλιούμη «Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα» (εκδ. Κέδρος). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία μεταναστών στο Μόναχο το 1960.

Γράφει ο Ανδρέας Καρακίτσιος

Πρόκειται για ένα λογοτ...

«Χρυσός κήπος, Άλτιν μπαχτσεσί» της Λίνας Φυτιλή (κριτική) – Μια μυθιστορηματική αφήγηση για τον πρώτο κτηνοτροφικό σύλλογο

«Χρυσός κήπος, Άλτιν μπαχτσεσί» της Λίνας Φυτιλή (κριτική) – Μια μυθιστορηματική αφήγηση για τον πρώτο κτηνοτροφικό σύλλογο

Για το μυθιστόρημα της Λίνας Φυτιλή «Χρυσός κήπος, Άλτσιν μπαχτσεσί» (εκδ. Εστία). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία ©  Κώστας Μπαλάφας / Αρχείο Κ. Μπουμπουρή. 

Γράφει ο Μάνος Κοντολέων

Η ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ήλια Μπούρα: «Ό,τι ειπώνεται έχει ήδη ειπωθεί και θα ξαναειπωθεί με τις ίδιες ή διαφορετικές λέξεις»

Ήλια Μπούρα: «Ό,τι ειπώνεται έχει ήδη ειπωθεί και θα ξαναειπωθεί με τις ίδιες ή διαφορετικές λέξεις»

Η Ήλια Μπούρα μας συστήθηκε πρόσφατα με την ποιητική της συλλογή «Εύκρατη ζώνη», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. «Ένας νέος ποιητής δεν φέρνει τίποτα καινούργιο εκτός από τη βιωματική χρήση των λέξεων που υπάρχουν στη γλώσσα μας τόσες χιλιάδες χρόνια», σημειώνει, μεταξύ άλλων.

...
«Mαρία Skłodowska Κιουρί» του Θέμη Μουμουλίδη, στο Σύγχρονο Θέατρο (κριτική)

«Mαρία Skłodowska Κιουρί» του Θέμη Μουμουλίδη, στο Σύγχρονο Θέατρο (κριτική)

Η παράσταση «Mαρία Skłodowska Κιουρί» παρουσιάζεται στο Σύγχρονο Θέατρο σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη. Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

H παράσταση «Mαρία Skłodowska Κιουρί» που ανεβάζει στο Σύγχρονο Θέατ...

Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ξεπέρασε τον Θερβάντες

Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ξεπέρασε τον Θερβάντες

Σύμφωνα με έρευνα, ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες [Gabriel García Márquez} είναι ο πιο μεταφρασμένος συγγραφέας ισπανόφωνης λογοτεχνίας των τελευταίων είκοσι ετών, εκθρονίζοντας από την πρώτη θέση τον Θερβάντες [Miguel de Cervantes], δημιουργό του «Δον Κιχώτη».

Επιμέλεια: Boo...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Παράδεισος» του Αμπντουλραζάκ Γκούρνα (προδημοσίευση)

«Παράδεισος» του Αμπντουλραζάκ Γκούρνα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αμπντουλραζάκ Γκούρνα [Abdulrazak Gurnah] «Παράδεισος» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πρώτα το αγόρι. Το λέγανε Γ...

«Σε πρώτο ενικό» του Χαρούκι Μουρακάμι (προδημοσίευση)

«Σε πρώτο ενικό» του Χαρούκι Μουρακάμι (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση μέρους διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων του Χαρούκι Μουρακάμι [Haruki Murakami] «Σε πρώτο ενικό» (μτφρ. Βασίλης Κιμούλης), η οποία θα κυκλοφορήσει αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

With the ...

«Η νοσταλγία κι εγώ» της Μάρως Βαμβουνάκη (προδημοσίευση)

«Η νοσταλγία κι εγώ» της Μάρως Βαμβουνάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Μάρως Βαμβουνάκη «Η νοσταλγία κι εγώ», που θα κυκλοφορήσει στις 24 Μαρτίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

— Αναρωτιέμαι τι νοσταλγείς;
— …
— Νοσταλγείς κάτι που συνέβη ή κάτι πο...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Στίβεν Κινγκ: 10 αγαπημένα του βιβλία

Στίβεν Κινγκ: 10 αγαπημένα του βιβλία

Σε ανάρτησή του στο Goodreads, με αφορμή τα δέκα χρόνια λειτουργίας της ιστοσελίδας, ο Στίβεν Κινγκ ξεχώρισε δέκα αγαπημένα του βιβλία. Τα έργα του συγγραφέα κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Book Press

...
Ένας χρόνος πόλεμος στην Ουκρανία: Τα βιβλία για να κατανοήσουμε την Ιστορία καθώς γράφεται

Ένας χρόνος πόλεμος στην Ουκρανία: Τα βιβλία για να κατανοήσουμε την Ιστορία καθώς γράφεται

Σήμερα, 24 Φεβρουαρίου 2023, συμπληρώνεται ένας χρόνος από την έναρξη του πολέμου που διεξάγει η Ρωσία στην Ουκρανία. Η ελληνική βιβλιογραφία αναπόφευκτα εμπλουτίστηκε από μελέτες και συλλογικούς τόμους, βιβλία στα οποία οι συγγραφείς των κειμένων επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις και ερμηνείες σε γεγονότα και εξελίξε...

Κάρσον ΜακΚάλερς: Τα 10 αγαπημένα της βιβλία

Κάρσον ΜακΚάλερς: Τα 10 αγαπημένα της βιβλία

Η Αμερικανίδα πεζογράφος Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] είναι μία από τις σημαντικότερες εκπροσώπους του λογοτεχνικού «southern gothic». Τα μυθιστορήματά της εκτυλίσσονται στον αμερικανικό Νότο και παρουσιάζουν μοναχικούς, εκκεντρικούς χαρακτήρες που πασχίζουν να συνυπάρξουν με τους υπόλοιπους ανθρώπους.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ