griva kentriki

Για τη συλλογή διηγημάτων της Άννας Γρίβα «Τα ζώα θεοί» (εκδ. Κίχλη). Φωτογραφίες: Sinitta Leunen (αριστερά) & Oleg Magni (δεξιά) © pexels

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Αυτά τα διηγήματα της Άννας Γρίβα, είκοσι ένα συνολικά, νιώθω ότι ισορροπούν σ’ ένα σύνορο, κλίνοντας πότε αποδώ, πότε αποκεί. Από τη μια είναι τα διηγήματα «του τόπου και των ανθρώπων», ιστορίες ιδωμένες ως επί το πλείστον μέσ’ από τα μάτια ενός μικρού κοριτσιού – ενός κοριτσιού που αναζητεί την «άλλη γλώσσα» που ’χουν οι μεγάλοι ειδικά για τις κηδείες, στο διήγημα «Άλλη άλλη γλώσσα»· που τρέφεται μ’ αέρα κι όνειρα στο «Θρεπτικό αεράκι», ή αναθυμάται μια παιδική φίλη που μαζί της συναντιόταν σ’ ένα νεκροταφείο στο διήγημα «Albina», ή πνίγεται όταν ένα βίαιο αγόρι της κάνει πατητή στα «Ουράνια σώματα», ή στο «Υπογείως» λέει πώς ο παππούς της θυμόταν που αυτός και η μάνα του και οι αδερφές του είχαν καταφύγει σ’ ένα νεκροταφείο (ξανά!) για να γλιτώσουν απ’ τους τσέτες… 

Η γραφή της Γρίβα, απαλή, σταθερή και με κάτι θλιμμένο πάντα, ακολουθεί τα βήματα αυτού του κοριτσιού και χρωματίζει τις απλές του φράσεις με ποιητικές πινελιές· όπως, στο διήγημα «Τετράπλευρο», για ένα ρημαγμένο σπίτι κι ένα χωριό που οι κάτοικοι, γυρνώντας από την Ουγγαρία, το Ουζμπεκιστάν, τη Ρουμανία και την Πολωνία, ήταν πια ξένοι στον τόπο τους: 

«Κάποτε εδώ υπήρχε το κοτέτσι της γιαγιάς· έμπαινα να πάρω αυγά κι έβαζα τα γέλια έτσι όπως με τσιμπούσαν τα κοτόπουλα. Ύστερα τη χάζευα να τηγανίζει. Ο κρόκος που άνοιγε ήταν πορτοκαλής κι ολοστρόγγυλος, ίσως το μόνο πράγμα που έμοιαζε κάπως με ήλιο σε αυτό το σκοτεινό χωριό».

– ή όπως στο «Αίμα γλυκό», για μια παιδική συντροφιά, ένα αγόρι και δύο κορίτσια, που το ’να είναι επιληπτικό:

«Το καμπαναριό της Αγίας Φωτεινής το έχουν φτιάξει ίδιο με της Σμύρνης, για να θυμίζει έναν όρθιο νεκρό και να φοβόμαστε τον χρόνο, που έχει βροντερή φωνή και στόμα γεμάτο φλόγες».

Κι από την άλλη κάποια, λιγότερα διηγήματα, είναι πιο ψυχαναλυτικά και γριφώδη κάποτε, πιο προσωπικά (αν και τούτο το σύνορο όπου βηματίζει το κορίτσι είναι διαπερατό, μια μεμβράνη φτιαγμένη από δέρμα και ψυχή, κι ό,τι υπάρχει από τη μια μεριά διαχέεται κι από την άλλη: τα ξένα αφηγημένα βιώματα κι ο ευαίσθητος εσωτερικός κοριτσίστικος κόσμος, αυτός των συμβόλων, των «ζώων θεών»).

Στο Ζώα θεοί η Άννα Γρίβα, ερχόμενη από την ποίηση και με πέντε τίτλους στο ενεργητικό της, γράφει μια όμορφη πρώτη συλλογή πεζών. 

Στο «Πώς παίρνονται οι ζωές» η αυτοχειρία είναι ένα νήμα που ξετυλίγεται στην ιστορία μιας οικογένειας, έξω απ’ το κορίτσι («εκείθε» του συνόρου): αφηγήσεις για έναν που κρεμάστηκε, έναν που πνίγηκε, έναν που γκρεμίστηκε, έναν που πυροβολήθηκε. Απεναντίας, στο «Καρβουνάκια, λάδια και φιτίλια», από τα πιο μεστά διηγήματα της συλλογής, γραμμένο σε δεύτερο πρόσωπο, η αυτοχειρία είναι «εδώθε» του συνόρου: μια σχεδόν ανεξήγητη ροπή που σπρώχνει μια κοπέλα –μοιάζοντας τρόπον τινά να έχει αποσπαστεί απ’ τον εαυτό της που της είναι ένας ξένος– να αποπειραθεί ν’ αυτοκτονήσει με χάπια στα δεκαεννιά και ξανά μ’ ένα ξυράφι στα είκοσι τρία· μια κοπέλα που όταν ήταν κορίτσι το ένα παράθυρο της παιδικής της κάμαρας έβλεπε σ’ ένα νεκροταφείο (ξανά), κάθε Κυριακή παρακολουθούσε μια γριά να περνάει δίπλα απ’ το μαντρότοιχο και ν’ αφήνει βρεγμένο ψωμί στις γάτες, και τα μαλλιά του (του κοριτσιού) άρχισαν ν’ ασπρίζουν στα δέκα του χρόνια. Εδώ –κι όχι μονάχα εδώ– ο τόνος της αφήγησης θυμίζει λίγο παραμύθι:

«Όταν σου πλύναν το στομάχι και καθάρισες, κοιμήθηκες ξανά για λίγες νύχτες στο παιδικό σου δωμάτιο. Οι γάτες νιαούριζαν νηστικές και ο δρόμος που ανηφόριζε στους τάφους ήταν γεμάτος ανθισμένες νεραντζιές».

«Ύστερα δίνεις βαρύ όρκο: από δω και πέρα το ψωμί θα το κόβεις με τα χέρια και θα αδειάσεις το σπίτι από μαχαίρια και ξυραφάκια – ας μπουν κι αυτά στο ντουλάπι με τα χάπια».

Στο Ζώα θεοί η Άννα Γρίβα, ερχόμενη από την ποίηση και με πέντε τίτλους στο ενεργητικό της, γράφει μια όμορφη πρώτη συλλογή πεζών. 

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, η επιστολική νουβέλα, την οποία συνέγραψε με την Ελένη Κοφτερού, «Άρης» (εκδ. Κίχλη).


griva exΤα ζώα θεοί
ΆΝΝΑ ΓΡΙΒΑ
ΚΙΧΛΗ 2021
Σελ. 72, τιμή εκδότη €9,50

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΆΝΝΑΣ ΓΡΙΒΑ


 

 

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Σκέφτομαι πως, όταν ο παππούς δεν φοράει τη μασέλα του, είναι τόσο γλυκός. Αθώος. Κρίμα να ξέρω την ιστορία για το τσεκούρι. Τώρα τελευταία πέσανε και τα δόντια του γιου του, πράγμα που τον κάνει να φαίνεται πολύ μεγαλύτερος απ’ όσο είναι. Σουφρώνει τα χείλη προς τα μέσα και μιλάει σαν ψευδός. Είναι τόσο γλυκός. Αθώος. Κρίμα να ξέρω την ιστορία για το τσεκούρι».

«Μεταξοσκώληκες»


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη – Μονόλογοι και ομολογίες

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη – Μονόλογοι και ομολογίες

Για το βιβλίο του Γιάννη Ευσταθιάδη «Ανοιχτό μικρόφωνο – Μονόλογοι και ομολογίες» (εκδ. Μελάνι).

Της Άννας Λυδάκη

«Έχεις δει ποτέ φωτογραφία με το πρόσωπο να κλαίει; Έχεις; Ενώ η φωνή είναι αλλιώς…» Όλοι έχουμε δει πρόσωπα να κλαίνε σε φωτογραφίες, όμως μόνο αν είναι ενσταντανέ, φ...

Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα © Nafsika G./Unsplash

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

«Στο “Jumbo”» ο αφηγητής παρακολουθεί έναν εβδομηντάχρονο υπερήλικα να σερ...

Το ίδιο χώμα, της Λίλας Τρουλινού

Το ίδιο χώμα, της Λίλας Τρουλινού

Για το μυθιστόρημα της Λίλας Τρουλινού «Το ίδιο χώμα – Κατεβαίνοντας τις ανηφόρες της ιστορίας» (εκδ. Περισπωμένη). Στην κεντρική εικόνα, πίνακας της Σοφίας Δατσέρη. 

Του Νίκου Ξένιου

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Τρουλινο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Συνέντευξη με τον Φινλανδό σκηνοθέτη, σεναριογράφο και συγγραφέα Taavi Vartia, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Κλεμμένη νύφη» (μτφρ. Όικαρινεν-Βασιλοπούλου Γιάννα, εκδ. Βακχικόν)

Της Ελένης Κορόβηλα

Ο Τάβι Βάρτια είναι γνωστό...

Ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα για το Booker 2021

Ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα για το Booker 2021

Πριν από λίγο ανακοινώθηκε η βραβεία λίστα με τα έξι μυθιστορήματα που είναι υποψήφια για το φετινό Man Booker Prize. Η λίστα δεν περιλαμβάνει ούτε τον Καζούο Ισιγκούρο ούτε τη Ρέιτσελ Κασκ.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος

Μια ακόμα χρονιά, γεμάτη υπέροχα και ανατρεπτικά βιβλία από τις εκδόσεις μας πλησιάζει προς το τέλος της. Το πρώτο εξάμηνο ήταν γεμάτο εκπλήξεις: εξαιρετικά ονόματα, βραβευμένες και μοναδικές εκδόσεις. Συνεχίζουμε στο ίδιο μοτίβο, πάντα με αγάπη για το καλό βιβλίο.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 31 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ