griva kentriki

Για τη συλλογή διηγημάτων της Άννας Γρίβα «Τα ζώα θεοί» (εκδ. Κίχλη). Φωτογραφίες: Sinitta Leunen (αριστερά) & Oleg Magni (δεξιά) © pexels

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Αυτά τα διηγήματα της Άννας Γρίβα, είκοσι ένα συνολικά, νιώθω ότι ισορροπούν σ’ ένα σύνορο, κλίνοντας πότε αποδώ, πότε αποκεί. Από τη μια είναι τα διηγήματα «του τόπου και των ανθρώπων», ιστορίες ιδωμένες ως επί το πλείστον μέσ’ από τα μάτια ενός μικρού κοριτσιού – ενός κοριτσιού που αναζητεί την «άλλη γλώσσα» που ’χουν οι μεγάλοι ειδικά για τις κηδείες, στο διήγημα «Άλλη άλλη γλώσσα»· που τρέφεται μ’ αέρα κι όνειρα στο «Θρεπτικό αεράκι», ή αναθυμάται μια παιδική φίλη που μαζί της συναντιόταν σ’ ένα νεκροταφείο στο διήγημα «Albina», ή πνίγεται όταν ένα βίαιο αγόρι της κάνει πατητή στα «Ουράνια σώματα», ή στο «Υπογείως» λέει πώς ο παππούς της θυμόταν που αυτός και η μάνα του και οι αδερφές του είχαν καταφύγει σ’ ένα νεκροταφείο (ξανά!) για να γλιτώσουν απ’ τους τσέτες… 

Η γραφή της Γρίβα, απαλή, σταθερή και με κάτι θλιμμένο πάντα, ακολουθεί τα βήματα αυτού του κοριτσιού και χρωματίζει τις απλές του φράσεις με ποιητικές πινελιές· όπως, στο διήγημα «Τετράπλευρο», για ένα ρημαγμένο σπίτι κι ένα χωριό που οι κάτοικοι, γυρνώντας από την Ουγγαρία, το Ουζμπεκιστάν, τη Ρουμανία και την Πολωνία, ήταν πια ξένοι στον τόπο τους: 

«Κάποτε εδώ υπήρχε το κοτέτσι της γιαγιάς· έμπαινα να πάρω αυγά κι έβαζα τα γέλια έτσι όπως με τσιμπούσαν τα κοτόπουλα. Ύστερα τη χάζευα να τηγανίζει. Ο κρόκος που άνοιγε ήταν πορτοκαλής κι ολοστρόγγυλος, ίσως το μόνο πράγμα που έμοιαζε κάπως με ήλιο σε αυτό το σκοτεινό χωριό».

– ή όπως στο «Αίμα γλυκό», για μια παιδική συντροφιά, ένα αγόρι και δύο κορίτσια, που το ’να είναι επιληπτικό:

«Το καμπαναριό της Αγίας Φωτεινής το έχουν φτιάξει ίδιο με της Σμύρνης, για να θυμίζει έναν όρθιο νεκρό και να φοβόμαστε τον χρόνο, που έχει βροντερή φωνή και στόμα γεμάτο φλόγες».

Κι από την άλλη κάποια, λιγότερα διηγήματα, είναι πιο ψυχαναλυτικά και γριφώδη κάποτε, πιο προσωπικά (αν και τούτο το σύνορο όπου βηματίζει το κορίτσι είναι διαπερατό, μια μεμβράνη φτιαγμένη από δέρμα και ψυχή, κι ό,τι υπάρχει από τη μια μεριά διαχέεται κι από την άλλη: τα ξένα αφηγημένα βιώματα κι ο ευαίσθητος εσωτερικός κοριτσίστικος κόσμος, αυτός των συμβόλων, των «ζώων θεών»).

Στο Ζώα θεοί η Άννα Γρίβα, ερχόμενη από την ποίηση και με πέντε τίτλους στο ενεργητικό της, γράφει μια όμορφη πρώτη συλλογή πεζών. 

Στο «Πώς παίρνονται οι ζωές» η αυτοχειρία είναι ένα νήμα που ξετυλίγεται στην ιστορία μιας οικογένειας, έξω απ’ το κορίτσι («εκείθε» του συνόρου): αφηγήσεις για έναν που κρεμάστηκε, έναν που πνίγηκε, έναν που γκρεμίστηκε, έναν που πυροβολήθηκε. Απεναντίας, στο «Καρβουνάκια, λάδια και φιτίλια», από τα πιο μεστά διηγήματα της συλλογής, γραμμένο σε δεύτερο πρόσωπο, η αυτοχειρία είναι «εδώθε» του συνόρου: μια σχεδόν ανεξήγητη ροπή που σπρώχνει μια κοπέλα –μοιάζοντας τρόπον τινά να έχει αποσπαστεί απ’ τον εαυτό της που της είναι ένας ξένος– να αποπειραθεί ν’ αυτοκτονήσει με χάπια στα δεκαεννιά και ξανά μ’ ένα ξυράφι στα είκοσι τρία· μια κοπέλα που όταν ήταν κορίτσι το ένα παράθυρο της παιδικής της κάμαρας έβλεπε σ’ ένα νεκροταφείο (ξανά), κάθε Κυριακή παρακολουθούσε μια γριά να περνάει δίπλα απ’ το μαντρότοιχο και ν’ αφήνει βρεγμένο ψωμί στις γάτες, και τα μαλλιά του (του κοριτσιού) άρχισαν ν’ ασπρίζουν στα δέκα του χρόνια. Εδώ –κι όχι μονάχα εδώ– ο τόνος της αφήγησης θυμίζει λίγο παραμύθι:

«Όταν σου πλύναν το στομάχι και καθάρισες, κοιμήθηκες ξανά για λίγες νύχτες στο παιδικό σου δωμάτιο. Οι γάτες νιαούριζαν νηστικές και ο δρόμος που ανηφόριζε στους τάφους ήταν γεμάτος ανθισμένες νεραντζιές».

«Ύστερα δίνεις βαρύ όρκο: από δω και πέρα το ψωμί θα το κόβεις με τα χέρια και θα αδειάσεις το σπίτι από μαχαίρια και ξυραφάκια – ας μπουν κι αυτά στο ντουλάπι με τα χάπια».

Στο Ζώα θεοί η Άννα Γρίβα, ερχόμενη από την ποίηση και με πέντε τίτλους στο ενεργητικό της, γράφει μια όμορφη πρώτη συλλογή πεζών. 

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, η επιστολική νουβέλα, την οποία συνέγραψε με την Ελένη Κοφτερού, «Άρης» (εκδ. Κίχλη).


griva exΤα ζώα θεοί
ΆΝΝΑ ΓΡΙΒΑ
ΚΙΧΛΗ 2021
Σελ. 72, τιμή εκδότη €9,50

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΆΝΝΑΣ ΓΡΙΒΑ


 

 

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Σκέφτομαι πως, όταν ο παππούς δεν φοράει τη μασέλα του, είναι τόσο γλυκός. Αθώος. Κρίμα να ξέρω την ιστορία για το τσεκούρι. Τώρα τελευταία πέσανε και τα δόντια του γιου του, πράγμα που τον κάνει να φαίνεται πολύ μεγαλύτερος απ’ όσο είναι. Σουφρώνει τα χείλη προς τα μέσα και μιλάει σαν ψευδός. Είναι τόσο γλυκός. Αθώος. Κρίμα να ξέρω την ιστορία για το τσεκούρι».

«Μεταξοσκώληκες»


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ανθολογία διηγημάτων, του Χριστόφορου Μηλιώνη – Τα τιμαλφή της μνήμης

Ανθολογία διηγημάτων, του Χριστόφορου Μηλιώνη – Τα τιμαλφή της μνήμης

Για τον τόμο «Ανθολογία διηγημάτων του Χριστόφορου Μηλιώνη» με εισαγωγές και ανθολόγηση από τους: Αλέξη Ζήρα, Ελισάβετ Κοτζιά, Βαγγέλη Χατζηβασιλείου (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Δημήτρη Χριστόπουλου

Οι εκδόσεις Μεταίχμιο μόλις εξ...

Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων» (εκδ. Πατάκη). 

Του Νίκου Ξένιου

Στη συλλογή διηγημάτων Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων, ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης επανέ...

Το θηρίο βγήκε βόλτα, της Μαρίλης Μαργωμένου – Παρωδία φυλακής, ή πώς χτίζονται οι μύθοι

Το θηρίο βγήκε βόλτα, της Μαρίλης Μαργωμένου – Παρωδία φυλακής, ή πώς χτίζονται οι μύθοι

Για το μυθιστόρημα της Μαρίλης Μαργωμένου «Το θηρίο βγήκε βόλτα» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Ο Bryan Cranston από τη σειρά “Breaking Bad”.

Tου Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η παρωδία, το χιούμορ, η σάτιρα, το κωμικό, η φάρσα, το καρναβαλικό ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το ταξίδι των γονιδίων μας, του Γιοχάνες Κράουζε – Είμαστε όλοι από κάπου αλλού

Το ταξίδι των γονιδίων μας, του Γιοχάνες Κράουζε – Είμαστε όλοι από κάπου αλλού

Για το βιβλίο του Johannes Krause  σε συνεργασία με τον Thomas Trappe «Το ταξίδι των γονιδίων μας. Πώς η μετανάστευση διαμόρφωσε τις σύγχρονες κοινωνίες» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου, εκδ. Διόπτρα).

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

...
Ο Αλμπέρτο Μοράβια στο εργαστήρι του Δημήτρη Παπαδημητρίου

Ο Αλμπέρτο Μοράβια στο εργαστήρι του Δημήτρη Παπαδημητρίου

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Δημήτρης Παπαδημητρίου, με αφορμή το μυθιστόρημα του Alberto Moravia «Η προσήλωση» (εκδ. Κρ...

Καλοκαιρινό bazaar από τις εκδόσεις Κριτική

Καλοκαιρινό bazaar από τις εκδόσεις Κριτική

Καλοκαιρινό bazaar βιβλίων των εκδόσεων Κριτική με έκπτωση 50% και μόνο μέχρι τις 25 Ιουνίου 2021.

Επιμέλεια: Book Press

Από τις 14 έως και τις 25 Ιουνίου 2021 οι εκδόσεις Κριτική προσφέρουν στους α...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Leila Slimani «Η χώρα των άλλων» (μτφρ. Κλαιρ Νεβέ, Μανώλης Πιμπλής), που κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Την πρώτη φορά που η Ματίλντ επισκέφθηκε...

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ulrich Alexander Boschwitz «Άνθρωποι στο περιθώριο» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), που κυκλοφορεί στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Μαΐου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ