paratasi athanasias

Παράταση αθανασίας - Για τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Καβανόζη «Τζάμπα η παράταση» (εκδ. Πατάκη).

Του Κώστα Δρουγαλά

Ο Κώστας Καβανόζης σ' αυτό το βιβλίο επιμελείται είκοσι διηγήματά του, τα περισσότερα ήδη δημοσιευμένα σε περιοδικά, στο διαδίκτυο και σε συλλογικούς τόμους, και τα παρουσιάζει ελαφρώς ή βαριά αλλαγμένα. Κάποιες από τις ιστορίες είναι πολυσέλιδες (π.χ. «Ιαματικά λουτρά Εφταλούς», «Μουσείο», «Τραμπολίνο»), ενώ άλλες μοιάζουν περισσότερο με μικροδιηγήματα (π.χ. «Η παραλία», «Τα αβγά», «Εσπερινό»). Βασικό χαρακτηριστικό είναι η μνήμη και το βίωμα, παράλληλα με μια ονειρική εγχάραξη που διατρέχει όλες τις ιστορίες σαν déjà vu.

Στο «Λευκό», τρεις φίλοι συναντιούνται για τελευταία φορά σε μια χιονισμένη επαρχιακή πόλη. Ο οικοδεσπότης, ο οδηγός κι ο συνοδηγός προσπαθούν να αποδράσουν από τα δίχτυα της μέσης ηλικίας. Το λευκό που στιγματίζει τον τίτλο και το φόντο της ιστορίας είναι το χρώμα της επικείμενης απώλειας και του πένθους. Η ιστορία με τίτλο «Παράνομη στάθμευση Ι.Χ. αυτοκινήτου» είναι ένας στοχασμός πάνω στο μικροαστικό όνειρο: ένα παράνομα παρκαρισμένο αυτοκίνητο γίνεται η αφορμή για τη διαφωνία μεταξύ μίας ενοίκου και του διαχειριστή της πολυκατοικίας. Μέσα από ανακοινώσεις και πρακτικά συνέλευσης (ανα)γνωρίζουμε το πρόβλημα, που όσο περνούν οι σελίδες γιγαντώνεται με τον ίδιο τρόπο που εξαπλώνεται το φυτό στο Φύλλο του Βασίλη Βασιλικού.

Πρόγονοι κι απόγονοι, όλοι τους σάρκες που συνθλίβονται στις μυλόπετρες του χρόνου.

Στο διήγημα που δίνει και τον τίτλο στη συλλογή, ο αφηγητής ξετυλίγει παλιές μνήμες με αφορμή τον θάνατο του πατέρα του φίλου του. Θυμάται τον δικό του πατέρα όταν ήταν στην ηλικία του· κι ύστερα κι άλλη καύσιμη ύλη: η κόρη του φίλου του έχει την ίδια ηλικία με την αδερφή του αφηγητή σε μια αναπόληση· η σύζυγός του στο τέλος στοχάζεται τον δικό της πατέρα. Πρόγονοι κι απόγονοι, όλοι τους σάρκες που συνθλίβονται στις μυλόπετρες του χρόνου. Παρόμοιας θεματικής και το εκπληκτικό «Η αθανασία δεν αποτελεί σχέδιο της φύσης». Ο μεγάλος, ώριμος γιος του αφηγητή, με αφορμή ένα περιστατικό πνιγμού, υπενθυμίζει τη θνητότητα στον πατέρα του.

kavanozis
Ο Κώστας Καβανόζης γεννήθηκε στην Κομοτηνή το 1967. Το πρώτο του βιβλίο, ένας τόμος με νουβέλες (Χοιρινό με λάχανο) κυκλοφόρησε το 2004. Από τότε έχει γράψει 3 μυθιστορήματα και 2 συλλογές διηγημάτων. Κείμενά του έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογικές εκδόσεις, δημοσιεύονται κατά καιρούς σε εφημερίδες, περιοδικά και ηλεκτρονικές σελίδες. Το 2012 τιμήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου της Γαλλίας (CNL) με υποτροφία συγγραφής. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.

 

Στο «Ματσάκι», αφηγητής είναι κάποιος διορισμένος καθηγητής σε νησί του Αιγαίου. Μια επίμονη και ύπουλη αϋπνία ξυπνάει σκέψεις θανάτου τόσο στον πρωταγωνιστή όσο και στους υπόλοιπους συναδέλφους του, που όσο στέκουν παρατηρητές της καθημερινότητας αντηχεί η οπαδική φράση: «Εδώ θα γίνει ο τάφος σας». Στα «Ραβδιά και τριγωνάκια» ο συγγραφέας καταγράφει μια ψευδο-λαογραφική ιστορία των Χριστουγέννων, που θυμίζει τις σκοτεινές ιστορίες του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη από το βιβλίο Παγανιστικές δοξασίες της θεσσαλικής επαρχίας. Στην «Τεχνητή οδοντοστοιχία» διαβάζουμε τον μονόλογο μιας ηλικιωμένης μπροστά στον παρόντα-απόντα σύζυγο και στα παιδιά της· έντονη θεατρικότητα, γνώριμοι απόηχοι των γηρατειών, οικεία αδιέξοδα.

Χαρακτηριστικό της ιδιοφυΐας των διηγημάτων του Καβανόζη είναι ότι συνδυάζουν την υψηλή λογοτεχνικότητα με μια ουσιαστική, βαθιά νεοελληνική εγκοσμιότητα με την οποία μπορεί να ταυτιστεί ο αναγνώστης με χαρακτηριστική ευκολία. Όλα τα πρόσωπα των ιστοριών (γονείς, συγγενείς, φίλοι, συνάδελφοι) κι όλα τα αυτοαναφορικά περιστατικά που καλύπτουν τις ζώσες δεκαετίες του συγγραφέα διαπλέκονται σε μια παλλόμενη ενότητα. Οι αυτοβιογραφικές αναφορές, άλλοτε ως περιοριστική νύξη κι άλλοτε ως κατάδηλη πρόθεση, διαχέονται με αναπόφευκτο τρόπο στις σελίδες του Τζάμπα η παράταση. Διόλου τυχαίο άλλωστε που η αρχή και το τέλος του βιβλίου σχηματίζουν έναν κύκλο σαν ένα ολοκληρωμένο σχήμα, που στον πυρήνα του συναντούμε τον ίδιο τον συγγραφέα: η πολύ σύντομη ιστορία που ξεκινάει με τον πατέρα του αφηγητή ολοκληρώνεται με την ερώτηση της κόρης του στην τελευταία ιστορία με τίτλο «Το φως»: “Εμείς, μπαμπά, θα είμαστε μαζί για πάντα;”. Ναι, θα απαντούσαν όλες οι ιστορίες της συλλογής, και δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά: όσο υπάρχουν οι μνήμες κι οι αισθήσεις τόσο οι άνθρωποι θα μένουν ζωντανοί κι ακέραιοι.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).

Στην κεντρική εικόνα: Διακοπές στην Αιδηψό (1930) © Φωτογραφικό αρχείο του Ε.Λ.Ι.Α. 


kavanozisΤζάμπα η παράταση
Κώστας Καβανόζης
Πατάκης 2020
Σελ. 160, τιμή εκδότη €12,20

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΒΑΝΟΖΗ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...
«Αλυσίδα γυναικών» της Αθηνάς Μπίνιου – Ταξίδι στον χώρο και στον χρόνο

«Αλυσίδα γυναικών» της Αθηνάς Μπίνιου – Ταξίδι στον χώρο και στον χρόνο

Για το μυθιστόρημα «Αλυσίδα γυναικών» της Αθηνάς Μπίνιου (εκδ. Πατάκη).

Της Λεύκης Σαραντινού

«Αναρωτιέμαι αν η επιστροφή είναι χρέος του πηγεμού…»

Αυτό είναι το ερώτημα της Άρτεμης, όταν αυτή αποφασίζει να επιστρέψ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Athena: Η νέα εντυπωσιακή ταινία του Ρομέν Γαβράς

Athena: Η νέα εντυπωσιακή ταινία του Ρομέν Γαβράς

Ο Ρομέν Γαβράς (Romain Gavras) άνοιξε δια της παρουσίας του το χειμερινό πρόγραμμα της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση με προβολή της τρίτης του ταινίας Αthena, που ξεκίνησε -επίσης χθες- να προβάλλεται σε συνδρομητικό κανάλι.

Του Νίκου Ξένιου

Στα ίχνη του ...

Εθνικά Βραβεία Λογοτεχνίας ΗΠΑ: Ανακοινώθηκαν οι υποψηφιότητες

Εθνικά Βραβεία Λογοτεχνίας ΗΠΑ: Ανακοινώθηκαν οι υποψηφιότητες

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως οκτώ στους δέκα υποψηφίους για το βραβείο καλύτερου λογοτεχνικού έργου στις φετινές υποψηφιότητες για τα Εθνικά Βραβεία Λογοτεχνίας των ΗΠΑ, είναι πρωτοεμφανιζόμενοι συγγραφείς.

Επιμέλεια: Book Press

...
Πέθανε η Χίλαρι Μαντέλ, συγγραφέας των δύο Μπούκερ και των εκατομμυρίων πωλήσεων

Πέθανε η Χίλαρι Μαντέλ, συγγραφέας των δύο Μπούκερ και των εκατομμυρίων πωλήσεων

Σε ηλικία 70 ετών πέθανε η δύο φορές βραβευμένη με Booker Βρετανή συγγραφέας Χίλαρι Μαντέλ (Hilary Mantel).

Επιμέλεια: Book Press

Βραβευμένη με Μπούκερ για το πρώτο μέρος της τριλογίας της Wolf Hall, η ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ