alt

Βιβλιοφάγοι & Βιβλιομανείς: Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος «Το εικοσιτετράωρο ενός αναγνώστη» (εκδ. Πόλις), Nuccio Ordine «Οι κλασικοί στη ζωή μας — Μια μικρή ιδανική βιβλιοθήκη» (μτφρ. Μαρία Σπυριδοπούλου, εκδ. Άγρα), Αλέξης Πανσέληνος «Σεμινάρια δημιουργικής γραφής» (εκδ. Κίχλη).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Στη σειρά κειμένων με τίτλο Σάκος Εκστρατείας, προτείνω παράλληλες αγαγνώσεις, δίδυμες, ενίοτε και τρίδυμες, συνδυασμούς νέων κυκλοφοριών με κάποιες παλαιότερες ώστε η τέρψη της ανάγνωσης να συμβαδίσει με την καλύτερη αφομοίωση των σελίδων, μιας και πάντα τα διασταυρούμενα πυρά είναι και τα αποτελεσματικότερα. Τρία βιβλία, αυτή τη φορά, διεκδικούν μια περίοπτη θέση στο κομοδίνο, στο γραφείο, και στη βιβλιοθήκη κάθε επίμονου αναγνώστη. Τα υπογράφουν, μάλιστα, συστηματικοί και αθεράπευτοι λάτρεις της ανάγνωσης.

Μανιώδεις και μανιακοί ενίοτε, ορισμένοι συγγραφείς γράφουν μόνο και μόνο διότι η συγγραφή είναι το άλλοθί τους για να διαβάζουν.

Μανιώδεις και μανιακοί ενίοτε, ορισμένοι συγγραφείς γράφουν μόνο και μόνο διότι η συγγραφή είναι το άλλοθί τους για να διαβάζουν. Ίσως θα ήσαν ευτυχείς εάν τον χρόνο της συγγραφής κατάφερναν να τον περιορίσουν σε ένα επαρκές ελάχιστο επιμηκύνοντας όσο δεν πάει τις ώρες της ανάγνωσης, αλλά και της επιλογής και αγοράς βιβλίων, της καταστρώσεως απανωτών καταλόγων με τα αγαπημένα τους βιβλία, με τα βιβλία που θα έπαιρναν σε ένα νησί όπου θα έμεναν για πάντα, με όσα βιβλία διάβασαν μεταξύ συρμού και αποβάθρας, με εκείνα τα βιβλία που δεν εγκατέλειψαν αφηρημένοι στο κουρείο, και ούτω καθεξής. Δύο Έλληνες και ένας Ιταλός, εξ αγχιστείας συγγενείς του Μπόρχες και του Καλβίνο, αλλά και εξ αίματος (αν σκεφτούμε πόσο αίμα —όσο και μελάνι! όσο και χρήμα και χρόνος!— ξοδεύεται για να αποκτηθούν, να διαβαστούν, να ταξινομηθούν, κ.τ.λ., τα βιβλία που λιγουρεύονται οι βιβλιομανείς), μας προσφέρουν μεγάλη αναγνωστική τέρψη, συνοδευόμενη από ισχυρές δόσεις χιούμορ και από εκκλήσεις να συμμεριστούμε το πάθος τους — όχι μόνον το υγιέστερο πάθος από καταβολής κόσμου, αλλά και αυτό διά του οποίου γίνεται καλύτερη η ανθρωπότητα: το πάθος της φιλαναγνωσίας, το πάθος της βιβλιοφιλίας.

Ο Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος (Αθήνα, 1971) συνομιλεί με θηριώδεις αναγνώστες, όπως ο Αλμπέρτο Μανγκέλ (Alberto Manguel, Μπουένος Άιρες, 1948) και ο Ζορζ Περέκ (Georges Perec, 1936-1982), και συγκροτεί τη δική του αναγνωστική (κατά το: ποιητική), το δικό του βιβλιοφιλικό ήθος, τη δική του απολογία και τον δικό του πανηγυρικό για τα όσα έχει διαπράξει και, συνάμα, κατορθώσει από τότε που αποφάσισε ότι τα βιβλία είναι η μοίρα του. Στον κομψό τόμο Το εικοσιτετράωρο ενός αναγνώστη (εκδ. Πόλις), στεγάζονται τριάντα έξι κείμενα που καταπιάνονται με θέματα όπως «Τι διαβάζουν οι συγγραφείς που διαβάζεις» (όπου μαθαίνουμε κάποια από τα βιβλία που σημάδεψαν τη ζωή δημιουργών όπως ο Αχιλλέας Κυριακίδης, ο Χάρης Βλαβιανός, ο Κώστας Μαυρουδής, ο Δημήτρης Μαμαλούκας, κ.ά.), σε ποια μέρη και ποιες ώρες προτιμούσαν να αφοσιώνονται στο διάβασμα φυσιογνωμίες και προσωπικότητες όπως ο Στέφαν Τσβάιχ αλλά και ο Πετράρχης, ο Χάρολντ Μπλουμ αλλά και ο Δημήτριος Βικέλας, ο Στίβεν Κινγκ αλλά και ο Μακιαβέλι, ή τι σημαίνει κλασικός συγγραφέας και γιατί είναι καλύτερο να διαβάζουμε τους κλασικούς από το να μην τους διαβάζουμε.

Στο Εικοσιτετράωρο θα συναντήσουμε μιαν ευπρόσδεκτη υπεράσπιση της μη γραμμικής ανάγνωσης (με μνείες στον Κορτάσαρ, στον Μπάροουζ, στον Πάβιτς), θα βρούμε πληροφορίες σχετικά με τα χόμπι θρυλικών ντετέκτιβ όπως ο Σέρλοκ Χολμς (παίζει βιολί, παίρνει μορφίνη, ασχολείται με τη μελισσοκομία), ο Πέπε Καρβάλιο (μαγειρεύει περίφημα και στο τζάκι του καίει βιβλία), ο Ρέμπους (πίνει, περιπλανιέται, και παθιάζεται με τους Who και με τους Rolling Stones), ο αδιανόητος ανάρχας που γεννήθηκε από την πένα του Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ και ακούει στο όνομα Έκτορ Μπελασκοαράν Σάιν, και ο αγαπημένος μας Φίλιπ Μάρλοου (πίνει ουίσκι και παίζει σκάκι).

Το πιο απολαυστικό, και ταυτοχρόνως πιο σοβαρό, κείμενο του βιβλίου είναι, κατά τη (λίαν μεροληπτική, ας το ομολογήσω) γνώμη μου το «Ερωτηματολόγιο Αναγνωστικής Συμπεριφοράς», όπου ο αναγνώστης καλείται να απαντήσει σε 15 ερωτήσεις και εν συνεχεία να δει εάν κατατάσσεται στους «υγιείς βιβλιόφιλους», ή στην κατηγορία των «βιβλιοφάγων», ή εάν του αξίζει ο χαρακτηρισμός του «βιβλιομανούς», ενός κατεστραμμένου συναισθηματικά και οικονομικά τύπου που ζει σε μια προσωπική κόλαση «που ελάχιστα απέχει από το να αποτελεί τον προσωπικό του παράδεισο».

Ο Όρντινε επιμένει στην οικουμενική διάσταση της εκπαίδευσης, στην απόλυτη σημασία της μελέτης των κλασικών, ιδίως σήμερα, στην εποχή ενός γενικευμένου αναλφαβητισμού, που συνδυάζεται με την πρωτοκαθεδρία του fast, της άκρατης και άκριτης ταχύτητας στα πάντα και των πάντων.

Ο Νούτσιο Όρντινε (Nuccio Ordine, 1958), λόγιος και εκπαιδευτικός, προτάσσει τη «χρησιμότητα του άχρηστου», ήτοι του επιτηδεύματος της ζωής, της τέχνης του βίου, των τρόπων αντίστασης στη δικτατορία του κέρδους και του ωφελιμισμού. Ο Όρντινε επιμένει στην οικουμενική διάσταση της εκπαίδευσης, στην απόλυτη σημασία της μελέτης των κλασικών, ιδίως σήμερα, στην εποχή ενός γενικευμένου αναλφαβητισμού, που συνδυάζεται με την πρωτοκαθεδρία του fast, της άκρατης και άκριτης ταχύτητας στα πάντα και των πάντων. Ο Όρντινε, με το πολύτιμο βιβλίο Οι κλασικοί στη ζωή μας – Μια μικρή ιδανική βιβλιοθήκη (μτφρ. Μαρία Σπυριδοπούλου, εκδ. Άγρα), μας δελεάζει να εξοικειωθούμε με το πνεύμα, το γράμμα, τους τρόπους των κλασικών, με τις φωνές του Φόκνερ και του Φλομπέρ, του Μολιέρου και του Ντίκενς, του Μπαλζάκ και του Ρίλκε, του Πεσσόα και του Θερβάντες. «Ἡ διαφθορά είναι όπλο της μετριότητας», επισημαίνει ο Μπαλζάκ. «Αξιοθρήνητη είναι η ζωή των ανθρώπων αφού ολόκληρη σαν θυελλώδης άνεμος τη διαπερνά η αφόρητη φιλαργυρία», τονίζει ο [Ψευδο] Ιπποκράτης. «Ο άνθρωπος/ που μέσα του δεν έχει μουσική, ούτε συγκινιέται/ από γλυκόηχων τόνων συμφωνία, είναι άξιος/ για προδοσιές, ρεμούλες και κατεργαριές», διδασκόμαστε από τον μεγαλοφυέστερο κατάσκοπο νου και ψυχής του κόσμου, από εκείνον τον πρώτο «κοσμοναύτη του έσω διαστήματος», τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Ο Νούτσιο Όρντινε, σαν μαέστρος, συντονίζει τις φωνές των κλασικών, καλώντας μας να επωφεληθούμε, αν μη τι άλλο, από τη σοφία και τις βαθιές τους γνώσεις.

Με το έξοχο και αιχμηρό χιούμορ του καλιεργημένου αναγνώστη και του μάστορα δημιουργού, ο Πανσέληνος προειδοποιεί: «Ή την τέχνη θα πάρετε στα σοβαρά ή τον εαυτό σας».

«Μη χάνετε την ώρα σας: ξεχασμένα αριστουργήματα δεν υπάρχουν. Ό,τι είναι σπουδαίο δεν ξεχνιέται, ό,τι έχει ξεχαστεί καλώς ξεχάστηκε. Και ο χρόνος είναι κριτικός αμείλικτος», φρονεί ο συγγραφέας Αλέξης Πανσέληνος (Αθήνα, 1943) στο βιβλίο του Σεμινάρια δημιουργικής γραφής (εκδ. Κίχλη) όπου με δύο εισιτετράωρα αφορισμούς, ήτοι 48 πυκνές θέσεις για την κατάσταση της συγγραφής στην εποχή του fast, όπως λέει και ο Νούτσιο Όρντινε, επιθυμεί να μας στρέψει και αυτός στους κλασικούς και να μας θυμίσει ότι συγγραφικό έργο χωρίς μελέτη και δίχως εργασία, περισυλλογή, περίσκεψη, και περιπάτους στο παρελθόν δεν νοείται, ή έστω δεν μπορεί να έχει αξιώσεις ισχύος. Με το έξοχο και αιχμηρό χιούμορ του καλιεργημένου αναγνώστη και του μάστορα δημιουργού, ο Πανσέληνος προειδοποιεί: «Ή την τέχνη θα πάρετε στα σοβαρά ή τον εαυτό σας». Σχολιάζοντας ροπές και τάσεις της σύγχρονης βιβλιοπαραγωγής, ο Πανσέληνος, με γλώσσα μελετημένα απλή, μας ωθεί να σκεφτούμε περίπλοκα, να πάμε στο βάθος του κήπου της δημιουργικότητας, να φροντίσουμε την σκευή μας πριν πιάσουμε μολύβι και χαρτί. Αλλά και να αποφεύγουμε την πόζα, την εκζήτηση, το φαίνεσθαι που θέλει να υπερκεράσει το είναι. «Όσοι γράφουν μυθιστορήματα», μειδιά ο Πανσέληνος, «το κάνουν επειδή αισθάνονται πως μπορούν. Όσοι δεν μπορούν ισχυρίζονται ότι το μυθιστόρημα πέθανε». Και: «Είναι χάλια να μιλάτε σαν τον Μπουκόφσκι ενώ βλέπετε τον κόσμο με τα γυαλιά των αδελφών Μπροντέ».

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.


Απόσπασμα από τα βιβλία

«Η κινητήρια δύναμη κάθε αφήγησης είναι η περιπλάνηση και η επιστροφή, γεγονός που καθορίζει και τη στάση που οφείλει να τηρεί ο αναγνώστης, αν στ᾽ αλήθεια επιθυμεί να καρπωθεί όση απόλαυση και ωφέλεια μπορεί να του προσφέρει η μοναχική πράξη της ανάγνωσης». (Χαράλαμπος Γιανακόπουλος, Το εικοσιτετράωρο ενός αναγνώστη, σ. 145)

«Η μάθηση απαιτεί βραδύτητα, στοχασμό, σιωπή, περισυλλογή. Για τον λόγο αυτό, στη σημερική τόσο δύσκολη εποχή μας, το εγκώμιο της βραδύτητας και της φιλολογίας που έπλεξε ο Φρήντριχ Νίτσε αντιπροσωπεύει ένα πολύτιμο και ευεργετικό δεδομένο». (Νούτσιο Όρντινε, Οι κλασικοί στη ζωή μας, σ. 53)

«Διαλέξτε προσεκτικά ποιους θα αντιγράψετε. Πολλοί από αυτούς είναι απλοί αντιγραφείς άλλων, και κρασί νερωμένο δυο φορές είναι για πέταμα». (Αλέξης Πανσέληνος, Σεμινάρια δημιουργικής γραφής, σ. 40)


 

altΤο 24ωρο ενός αναγνώστη
Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος
Πόλις 2017
Σελ. 256, τιμή εκδότη €12,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

 

 

altΟι κλασικοί στη ζωή μας
Μια μικρή ιδανική βιβλιοθήκη
Nuccio Ordine
Μτφρ. Μαρία Σπυριδοπούλου
Άγρα 2016
Σελ. 288, τιμή εκδότη €15,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ NUCCIO ORDINE

 

 

altΣεμινάρια δημιουργικής γραφής
Αλέξης Πανσέληνος
Κίχλη 2017
Σελ. 64, τιμή εκδότη €5,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τρεις χάριτες στον τοίχο & 199 σκαλοπάτια, της Πόλυς Χατζημανωλάκη

Τρεις χάριτες στον τοίχο & 199 σκαλοπάτια, της Πόλυς Χατζημανωλάκη

Για τον τόμο με τα ταξιδιωτικά αφηγήματα της Πόλυς Χατζημανωλάκη «Τρεις χάριτες στον τοίχο» & «199 σκαλοπάτια» (πρόλογος για την κάθε ενότητα: Νίκος Βατόπουλος, εκδ. Εύμαρος).

Της Κούλας Αδαλόγλου

Ίσως να ΄ναι το δικό μου μέτρημα βημάτων, ένας στόχ...

Εκεί, νοερώς και μόνον

Εκεί, νοερώς και μόνον

Για το βιβλίο του Γιώργου Βέη «Εκεί» (εκδ. Κέδρος).

Της Μαρίας Μαυρικάκη

Πόσο επίκαιρη είναι η παρουσίαση ενός βιβλίου που κατατάσσεται τεχνικά στην ταξιδιωτική λ...

Η Ελένη Λαδιά χαρτογραφείται

Η Ελένη Λαδιά χαρτογραφείται

Για το βιβλίο της Ελένης Λαδιά «Η εσωγραφία μιας πεζογράφου» (εκδ. Αρμός).

Του Γιώργου Ρούσκα

«Κάθε ταξίδι και μία ζωή, κάθε βιβλίον ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης, της Ισμήνης Καπάνταη

Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης, της Ισμήνης Καπάνταη

Για το ιστορικό μυθιστόρημα της Ισμήνης Καπάνταη «Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης» (εκδ. Ίκαρος), μια μυθοπλαστική διερεύνηση των χρόνων του νεοσύστατου ελληνικό κράτος, μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια

Της Διώνης Δημητριάδου

...
«Ποιητικές συνομιλίες»: αναμείνατε στο ακουστικό σας

«Ποιητικές συνομιλίες»: αναμείνατε στο ακουστικό σας

Μια πρωτοβουλία του Τhéâtre de la Ville (Παρίσι), σε συμπαραγωγή με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση από την 1η Δεκεμβρίου μέχρι και τις 30 Ιουνίου 2021.

Επιμέλεια: Book Press

Η ποίηση μας καλεί.
Πού είστε; Πώς είστε; Τι βλέπετε από το παράθυρό σας;

Από την 1η Δ...


Τρία ποιήματα του Νίκου Φιλντίση

Τρία ποιήματα του Νίκου Φιλντίση

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, o Νίκος Φιλντίσης.

Επιμέλεια: Γιώργος Αλισάνογλου

ΕΡΩΤΙΚΟΝ

Μικρό πετεινό
με κρωγμούς το φιλί σου
στα χείλη γκρεμού

~.~

(ΕΜ)ΦΥΤΟ...



ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

Ένα πιάτο λιγότερο, της Μαριλένας Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Ένα πιάτο λιγότερο, της Μαριλένας Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαριλένας Παπαϊωάννου «Ένα πιάτο λιγότερο», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη (προδημοσίευση)

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Γιάννη Ευσταθιάδη «Ανοιχτό μικρόφωνο – Μονόλογοι και ομολογίες» το οποίο κυκλοφορεί στις 15 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ξανθός άγγελος

Έτσι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Από τον Καποδίστρια στον Ίλον Μασκ: 17 βιογραφίες που ξεχωρίζουν

Από τον Καποδίστρια στον Ίλον Μασκ: 17 βιογραφίες που ξεχωρίζουν

Σημαντικές μορφές της Ιστορίας, της πολιτικής, της επιστήμης και της τέχνης βιογραφούνται: Νικηφόρος Χρυσοβέργης, Καποδίστριας, Μαρξ, Κολοκοτρώνης, Κεμάλ, Νταβιτσόν Εφέντης, Κανελλόπουλος, Θάτσερ, Τέσλα, Ίλον Μασκ, Τζερόλαμο Καρντάνο και Σωτηρία Μπέλλου, αλλά και απλοί άνθρωποι που η ζωή τους σημαδεύτηκε από την Ιστ...

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Περιήγηση στο επιδραστικό έργο του Edgar Allan Poe μέσα από πέντε σχετικά πρόσφατα βιβλία, τέσσερα με δικά του έργα και ένα με κείμενα εμπνευσμένα από την τόσο ιδιαίτερη λογοτεχνία του. 

Του Δημήτρη Αργασταρά

Κοιν...

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή που ξεχωρίζουν.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

05 Νοεμβρίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Η ανάγνωση είναι ζωή: Τα βιβλιοπωλεία πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά

Η Σύμπραξη των Εκδοτών απευθύνει έκκληση στην κυβέρνηση, μέσω επιστολής της στον Πρωθυπουργό, να παραμείνουν ανοιχτά τα βιβλιοπωλεία στη διάρκεια της εφαρμογής των μέτρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ