william faulkner

Για το βιβλίο «Τα μυστικά της συγγραφής» (επιλογή-μτφρ. Σόλωνας Παπαγεωργίου, επιμ.-πρόλογος. Κ.Β. Κατσουλάρης, εκδ. Key Books). Κεντρική εικόνα: O Γουίλιαμ Φόκνερ γράφοντας στη γραφομηχανή του. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Ο γενικός κανόνας λέει πως τους συγγραφείς πρέπει να τους γνωρίζεις μόνο από τα γραπτά τους. Οποιαδήποτε άλλη συνάφεια μαζί τους ενδέχεται να αποβεί ολότελα αποκαρδιωτική. Ποιος θα ήθελε να δει να γκρεμίζονται ή να αποδομούνται μέσα του οι τιτάνες του πνεύματος;

Οι γενικοί κανόνες υπάρχουν για να ξεπερνιούνται. Ναι, σαφώς, υπάρχουν συγγραφείς που θυμίζουν άπαρτα κάστρα. Μισάνθρωποι, εγωκεντρικοί, επηρμένοι, ενώ άλλοι τρέμουν στην ιδέα να σου χαρίσουν έστω ένα βλέμμα ή να εκστομίσουν μια ατάκα, καθώς είναι τόσο βαθιά χωμένοι στο τραύμα της ανθρωποφοβίας τους.

Ποιος μπορεί, όμως, να αρνηθεί ότι οι περισσότεροι γραφιάδες θαυμάζονται για το λαμπρό τους πνεύμα, τις σπινθηροβόλες (ενίοτε και ιοβόλες) δηλώσεις τους, για τα συγγραφικά αξιώματα που θεσπίζουν γνωρίζοντας πως, ενώ είναι προσωπικά, εκείνοι επιθυμούν να αποκτήσουν τη δύναμη ενός γενικευμένου θέσφατου.

Αβόλευτα πνεύματα

Οι συγγραφείς είναι τα βιβλία τους, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Ως κλασικά αβόλευτα πνεύματα σκορπίζουν (ωσάν χρυσόσκονη στο θαμπό φως) κάμποσα ψήγματα της ευφυίας τους άλλοτε σε συνεντεύξεις κι άλλοτε σε εισηγήσεις. Το βιβλίο Τα μυστικά της συγγραφής που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Key Books σε επιλογή κειμένων και μετάφραση του Σόλωνα Παπαγεωργίου θα μπορούσε κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί και ως εγκόλπιο σπουδαιότητας σπάνιων πνευμάτων.

Στην ουσία είναι ένα εξαιρετικό απόσταγμα από δηλώσεις, προτροπές ή οιονεί μαθήματα που προσέφεραν σπουδαίοι συγγραφείς κατά τη διάρκεια του βίου τους. Για να αποδειχθεί πως δεν φτάνει μόνο το «προφανές» έργο τους για να σχηματοποιήσει την προσωπικότητά τους. 

Ας μην κρυβόμαστε πίσω από προφάσεις, δεν υπάρχει αναγνώστης ανά τη γη που να μην θέλησε να γνωρίσει από κοντά τον αγαπημένο του συγγραφέα, να του καταθέσει την αφοσίωσή του, αλλά και να τον κατακερευνώσει με δεκάδες ερωτήσεις για το πώς γράφει, πώς βρίσκει το υλικό του και τι από όσα έχει γράψει τα έζησε πραγματικά. Ανθρώπινο, πολύ ανθρώπινο και βιβλιοφιλικό (sic).

Από τον Τζακ Κέρουακ και την Άγκαθα Κρίστι έως τον Κερτ Βόνεγκατ και τον Στίβεν Κινγκ, από το βιβλίο παρελαύνουν συνολικά 66 συγγραφείς (άντρες και γυναίκες), όλοι τους ονομαστοί και σπουδαίοι.

Από τον Τζακ Κέρουακ και την Άγκαθα Κρίστι έως τον Κερτ Βόνεγκατ και τον Στίβεν Κινγκ, από το βιβλίο παρελαύνουν συνολικά 66 συγγραφείς (άντρες και γυναίκες), όλοι τους ονομαστοί και σπουδαίοι. Διαβάζουμε δηλώσεις τους από συνεντεύξεις που έδωσαν κατά καιρούς, από επιστολές που απέστειλαν, από σημειώσεις που κράτησαν ή από βιβλία που έγραψαν και είχαν αντικείμενο το metier τους (ήτοι: το γράψιμο). Μπορεί το βιβλίο εκ πρώτης όψεως να απευθύνεται στους θεράποντες της γραφής ή ακόμη και σε μαθητές των λογής σχολών δημιουργικής γραφής, ωστόσο το ενδιαφέρον του δεν περιορίζεται μόνο σ’ αυτούς.

Φτάνει, άραγε, η μουσική του Μπαχ για να τον ορίσει; Δεν θα θέλαμε να είχαμε τη δυνατότητα να τον ακούσουμε να μιλάει; Θα χρειαζόταν κάτι άλλο να σκεφτούμε για τον Τζιμ Μόρισον πέραν των τραγουδιών του; Η απάντηση είναι καταφανώς «ναι». 

Το μυστήριο των συγγραφέων

Τα παραδείγματα είναι τυχαία, αλλά και ενδεικτικά. Η τέχνη παράγει πάντα ερωτήματα, οι δημιουργοί ακόμη περισσότερα. Μπορούμε να φανταστούμε πως οι συγγραφείς, ως οι πιο σκοτεινοί και κρυπτικοί από όλους τους ακρίτες των τεχνών, γίνονται ακόμη πιο «δικοί» μας όταν διαβάζουμε κάποιες από τις «εξωκειμενικές» σκέψεις τους. Αυτές, δηλαδή, που δεν χώρεσαν σε ένα βιβλίο ή δεν εντάχθηκαν σε κάποια πλοκή, εντούτοις είναι η βάση των πάντων.

keybooks solonas papageorgiou ta mystika ths syggrafhsΔιότι τούτο το βιβλίο επιτελεί και έναν άλλο σημαντικό σκοπό: μέσω των επιλεγμένων δηλώσεων των συγγραφέων μαθαίνουμε πραγματικά, σχεδόν απροσχεδίαστα και με ευθύτητα, πώς δουλεύουν, τι πρεσβεύουν για τη λογοτεχνία, τι σημαίνει γι’ αυτούς δημιουργία, ενώ εμπρόθετα ή μη μας προσφέρουν και ένα «δωρεάν» μάθημα γύρω από τη συγγραφή.

Τα μυστικά της συγγραφής είναι ξεχωριστά για τον καθένα που προσπαθεί να δαμάσει τη λευκή σελίδα, αλλά είναι ωσαύτως και κοινά. Αν διαβάσει κανείς όλο το βιβλίο θα διαπιστώσει -πίσω από τις γραμμές- πως σε κάποιο σημείο οι περισσότερες απόψεις των συγγραφέων συγκλίνουν σε ένα κοινό modus operandi.

Σαν να λέμε: οι βασικοί κανόνες είναι εκεί έξω καταγεγραμμένοι. Το μόνο που αλλάζει είναι η προδιάθεση, η ιδιοσυγκρασία και το φλέγμα κάθε συγγραφέα ξεχωριστά. Στο βιβλίο δεν υπάρχει ελληνική εκπροσώπηση, αλλά όπως αναφέρει στο ευσύνοπτο προλογικό του σημείωμα και ο συγγραφέας Κ.Β. Κατσουλάρης, αυτό θα μπορούσε να είναι αντικείμενο ενός άλλου –αντίστοιχου– βιβλίου. Οψόμεθα.


Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Μπλε ήλιος» (εκδ. Μεταίχμιο) 

 

Αποσπάσματα από το βιβλίο

«Οι ιστορίες δεν είναι αναμνηστικά μπλουζάκια ή game boys. Οι ιστορίες είναι λείψανα, κομμάτια ενός ανεξερεύνητου προϋπάρχοντος κόσμου. Η δουλειά ενός συγγραφέα είναι να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία στην εργαλειοθήκη του, ώστε να ανακτήσει όσο το δυνατόν περισσότερα ανέπαφα λείψανα…»
Στίβεν Κινγκ

«Μη μιμείστε το ύφος των άλλων, μη μιμείστε το ύφος του Μπάρθελμ. Δεν θα καταφέρετε κάτι. Υπάρχει μόνο ένας Μπάρθελμ, και οποιαδήποτε άλλος συγγραφέας που προσπαθεί να οικειοποιηθεί την περίεργη ευαισθησία του ή τον τρόπο με τον οποίο στήνει τις σκηνές του μπλέκει με το χάος και την καταστροφή και, ακόμα χειρότερα, με την αυταπάτη».
Ρέιμοντ Κάρβερ

«Αν θες να γράψεις για την καλή κοινωνία, θα πρέπει να τη γνωρίσεις και να τη μάθεις εις βάθος, όπως έκαναν ο Προυστ, ο Ραντιγκέ και ο Φιτζέραλντ: δεν έχει σημασία αν την αγαπάς ή αν τη μισείς, σημασία έχει να εκφράσεις με σαφήνεια τα συναισθήματά σου».
Ίταλο Καλβίνο

«Όταν οι άνθρωποι με ρωτούν αν ήθελα από μικρή να γίνω συγγραφέας, είμαι υποχρεωμένη να τους απαντήσω αρνητικά! Πάντα ήμουν συγγραφέας. Δεν ήθελα να γίνω συγγραφέας, να κάνω τη ζωή μου, να είμαι εντυπωσιακή και να μετακομίσω στη Νέα Υόρκη. Ήθελα μόνο να κάνω τη δουλειά μου, και να την κάνω καλά».
Ούρσουλα Λε Γκεν

«Είναι απόλυτα υγιές να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου, αλλά και να έχεις το δικαίωμα να μιλήσεις γι’ αυτά που βλέπεις, γι’ αυτά που αισθάνεσαι και γι’ αυτά που σκέφτεσαι. Να είστε θαραλλέοι».
Άλις Γουόκερ

politeia deite to vivlio 250X102

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τα σχέδια» του Φραντς Κάφκα (κριτική) – Μια σημαντική έκδοση με τα μέχρι πρότινος άγνωστα σχέδιά του

«Τα σχέδια» του Φραντς Κάφκα (κριτική) – Μια σημαντική έκδοση με τα μέχρι πρότινος άγνωστα σχέδιά του

Για το βιβλίο «Σχέδια» του Φραντς Κάφκα [Franz Kafka] (μτφρ. Μαρία Μπεζαντάκου, Σοφία Χρυσαφοπούλου, εκδ. Οξύ).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Φιγούρες αιωρούμενες, ρευστές, δίχως χαρακτηριστικά στα πρόσωπα, άμορφες, σχεδόν μη α...

«Κινηματογραφικοί στοχασμοί» του Κουέντιν Ταραντίνο (κριτική) – Οι ταινίες που σημάδεψαν τον πιο αιρετικό σκηνοθέτη των καιρών μας

«Κινηματογραφικοί στοχασμοί» του Κουέντιν Ταραντίνο (κριτική) – Οι ταινίες που σημάδεψαν τον πιο αιρετικό σκηνοθέτη των καιρών μας

Για το βιβλίο του Κουέντιν Ταραντίνο [Quentin Tarantino] «Κινηματογραφικοί στοχασμοί» (μτφρ. Άρης Σφακιανάκης – Ηρώ Σκάρου, εκδ. Ελληνικά Γράμματα). Κεντρική εικόνα: © Wikipedia. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Οι «κακ...

«Τι φοβάται το Ισραήλ από την Παλαιστίνη» του Ράτζα Σεχάντε (κριτική) – Μερικές νηφάλιες σκέψεις για το πώς φτάσαμε εδώ

«Τι φοβάται το Ισραήλ από την Παλαιστίνη» του Ράτζα Σεχάντε (κριτική) – Μερικές νηφάλιες σκέψεις για το πώς φτάσαμε εδώ

Για το βιβλίο του Ράτζα Σεχάντε [Raja Shehadeh] «Τι φοβάται το Ισραήλ από την Παλαιστίνη;» (μτφρ. Στέφανος Καβαλλιεράκης, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Οκτώ μήνες αφότου ξεκίνησε ο καταστροφικός και αδιέξ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

Στο 47ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με τη συγγραφέα και αρθογράφο Βίβιαν Στεργίου. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 18 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ