Philip Glass 1

Για την αυτοβιογραφία του Φίλιπ Γκλας [Philip Glass] «Λέξεις χωρίς μουσική» μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού, εκδ. Ροπή). Κεντρική εικόνα: προσωπογραφία του Φίλιπ Γκλας από τον Luis Alvarez Roure © Wikipedia. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Από την όπερα στο μουσικό θέατρο και από τα ευφάνταστα σάουντρακ στις συμφωνίες. Ο Φίλιπ Γκλας είναι κάτι περισσότερο από την κυριάρχη μορφή της μινιμαλιστικής μουσικής. Το έργο του είναι ο αντικατοπρισμός μιας ολόκληρης εποχής αλλαγών όπου η επαναλαπτικότητα των μουσικών μοτίβων του δηλοί την αναζήτηση μιας οικείωσης με κάτι που πρέπει να ξαναλεχθεί έτσι ώστε να γίνει αφομοιώσιμο από την ανθρώπινη συναισθηματική περιοχή.

ropi glass lexeis xoris moysiki

Μπορεί ο ίδιος να δηλώνει πλέον κλασικιστής (όχι άδικα αν σκεφτεί κανείς τις μουσικές απαρχές του) και όχι μινιμαλιστής, εντούτοις ήταν ο άνθρωπος που δημιούργησε εκείνη την πρωτοπόρα σχολή, μέσα από την οποία προέκυψαν στη συνέχεια ο Μέρτενς, ο Μανσέλ, ο Εϊναούντι, η Λόρι Άντερσον ή ο Μαξ Ρίχτερ. Ακόμη και ο σχεδόν συγκαιρινός του Μάικλ Νάιμαν, σίγουρα, θα έχει να πει πολλά για την επίδραση που είχε ο Γκλας στη μουσική του 20ου αιώνα.

Η άλλη όψη

Πώς γίνεται, άραγε, μια πλούσια ζωή σαν αυτή του Φίλιπ Γκλας να χωρέσει σε μια αυτοβιογραφία; Ο ίδιος το προσπάθησε και το αποτέλεσμα είναι κάτι περισσότερο από λαμπρό. Είναι η άλλη όψη του μεγάλου δημιουργού, η λιγότερη φανερή.

Το memoir Λέξεις χωρίς μουσική (μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού, εκδ. Ροπή) είναι η ζωή πίσω από τις νότες ενός Προμηθεϊκού συνθέτη που, πλέον, έφτασε στα 78 του και επιθυμεί να κάνει μια ανασκόπηση σε όσα έζησε, όσα πέρασαν, όσα τον καθόρισαν και συνεχίζουν να του προσφέρουν γόνιμο έδαφος δημιουργίας.

Τούτο το βιβλίο είναι «βαπτισμένο» στη στοχαστικότητα και την τετράγωνη λογική. Στην υπερβατική σκέψη, αλλά και στη ψυχραιμία ενός νου που ξέρει να ορθοτομεί.

Τούτο το βιβλίο είναι «βαπτισμένο» στη στοχαστικότητα και την τετράγωνη λογική. Στην υπερβατική σκέψη, αλλά και στη ψυχραιμία ενός νου που ξέρει να ορθοτομεί. Υπάρχουν στο βιβλίο ιστορίες από τα παιδικά του χρόνια που φαίνεται να λειτούργησαν θετικά στην εξέλιξη του μουσικού Φίλιπ. Καταρχάς μεγάλωσε μέσα στη μουσική, από τη στιγμή που ο πατέρας τους διατηρούσε δισκάδικο. Και μπορεί να ήταν βίαιος με τα κλεφτρόνια (μόνο να μην έπεφτε κάποιος στα χέρια του που προηγουμένως είχε βάλει έναν δίσκο μέσα στη μπλούζα του), εντούτοις η ενασχόλησή του με τη μουσική ήταν εξαρχής άμεση.

Άρχισε να παίζει φλάουτο, το οποίο στην αρχή του προξένησε ουκ ολίγα προβλήματα, καθώς από κάποια παιδιά θεωρούνταν θυληπρεπές όργανο. Μια κλασική κλοτσοπατινάδα με ένα από τα παιδιά που τον χλεύαζαν, έλυσε κι αυτή την παρεξήγηση.

Philip Glass2

Ο Philip Glass γεννήθηκε στη Βαλτιμόρη το 1937 και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και στο Juilliard. Έχει συνθέσει όπερες, κινηματογραφική μουσική και συμφωνίες, και εμφανίζεται τακτικά με το μουσικό σύνολό του, το Philip Glass Ensemble. Σήμερα, ζει στη Νέα Υόρκη.

Ακολούθησαν τα μαθήματα πιάνου και ο μουσικός δρόμος του άρχισε να χαρτογραφείται. Πάντως, το γεγονός ότι προερχόταν από μια αγωνιζόμενη οικογένεια της μεσαίας τάξης, όπως ο ίδιος σημειώνει, δεν αποτελούσε εχέγγυo μιας μουσικής καριέρας.

Μουσική και μεροκάματο 

Aκόμη κι έτσι σπούδασε με την τρομερή δασκάλα μουσικής Nadia Boulanger, ενώ παράλληλα δούλευε μεροκάματα σε μερικές εξαντλητικές δουλειές μέχρι τα 41 του. Αν υπάρχει ένα θέμα γύρω από το οποίο κυκλώνονται οι Λέξεις χωρίς μουσική είναι η δημιουργία ενός συνθέτη. Μπορεί εμείς να έχουμε στο μυαλό μας τις σπουδαίες όπερές του (βλ. «Satyagraha» και «Akhnaten»), αλλά ο Γκλας αναφέρεται στο βιβλίο του πώς ήταν η ζωή του πριν αυτές τον κάνουν διάσημο.

Επιπροσθέτως, γράφει για την κινηματογραφική του εμπλοκή στις ταινίες των Μάρτιν Σκορσέζε, Γούντι Άλεν, Έριλ Μόρις και άλλων, αλλά δεν παραλείπει να μιλήσει και για καθόλα άσημους ανθρώπους που γνώρισε όλα αυτά τα χρόνια.

Από την αφήγηση του Γκλας είναι φανερό πως η ζωή δεν του χαρίστηκε. Μπορεί εμείς τώρα να έχουμε την εικόνα ενός άκρως επιτυχημένου συνθέτη, ενός πρωτοπόρου, εντούτοις εκείνος για πολλά χρόνια (μεταξύ του ‘50 και του ‘60) ήταν αναγκασμένος να μοιράζει την ημέρα του μεταξύ σύνθεσης και χαμαλοδουλειών. Το πρωί για τρεις ώρες έπαιζε στο πιάνο τα έργα του και στη συνέχεια φορούσε τα ρούχα του εργάτη και έκανε τα πάντα για ένα μεροκάματο. Ως πολυπράγμων, όμως, αναζητούσε πάντα κάτι διαφορετικό από το να είναι ένας τυπικός blue collar. Ασχολήθηκε με την οδήγηση μοτοσικλέτας cross-country (κι όμως!), έκανε μαθήματα γιόγκα και δεν έχανε εκθέσεις τέχνης και ταινίες στον κινηματογράφο. Προφανώς όλα αυτά συνέθεσαν μέσα του ένα αμάλγαμα εμπειριών που με κάποιο τρόπο διοχευτεύτηκαν στα έργα του.

Αυτό που ομολογουμένως του άλλαξε δραστικά τη ζωή ήταν ένα ταξίδι που έκανε το 1966 με τη σύζυγό του, τη σκηνοθέτιδα θεάτρου Anne Akalaitis, στο Νεπάλ.

Αυτό, όμως, που ομολογουμένως του άλλαξε δραστικά τη ζωή ήταν ένα ταξίδι που έκανε το 1966 με τη σύζυγό του, τη σκηνοθέτιδα θεάτρου Anne Akalaitis, στο Νεπάλ. Ήταν μια μορφή επιφοίτησης εκείνο το ταξίδι. Βρέθηκαν δίπλα σε δασγάλους του Θιβετιανού διαλογισμού, δίχως όμως να αποκαλύπτει ποιες πνευματικές ανάγκες τον οδήγησαν σε εκείνη την εσχατιά. Να ήταν μόνο η ένθερμη περιέργεια; Ποιος μπορεί να ξέρει;

Ο ίδιος διατείνεται πως είναι δύσκολο να πει τι έμαθε από όλα αυτά, αλλά ότι έχει παρατηρήσει πως έχει αρχίσει να βιώνει καλύτερα την καθημερινότητά του. Μάλιστα, αυτό το επεκτείνει και πέραν της ζωής φτάνοντας στην έννοια του θανάτου. Όσο για τις μουσικές αναφορές του, καίτοι δεν είναι το ακριβές ζητούμενο αυτού του βιβλίου (όχι άμεσα τουλάχιστον), ο Γκλας μιλάει για τον Pierre Boulez, τον John Coltrane ή τον Anton Bruckner.

Έπειτα από όλα αυτά συγκροτείται το προφίλ ενός ανθρώπου που σίγουρα κατάφερε να γίνει larger than life, καίτοι η εκκίνησή του δεν έδειχει να του εξασφαλίζει μεγάλες προοπτικές. Ένα παιδί που έπαιζε σκάκι με τον πατέρα του δίχως να έχουν μπροστά τους πιόνια (αλλά φαντάζονταν την παρτίδα) και κατάφερε μεγαλώνοντας να δώσει μουσικό σχήμα σε πηγαία συναισθήματα που όταν τα ακούς σε μορφή μουσικής μοιάζουν με ονειρικά τοπία που χορογραφούνται αενάως.

 Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τη ζωή μου, ομολογώ, την έζησα» του Πάμπλο Νερούδα (κριτική) – Ο παγκόσμιος ποιητής της ζωής

«Τη ζωή μου, ομολογώ, την έζησα» του Πάμπλο Νερούδα (κριτική) – Ο παγκόσμιος ποιητής της ζωής

Για το βιβλίο του Πάμπλο Νερούδα [Pablo Neruda] «Τη ζωή μου, ομολογώ, την έζησα» (μτφρ. Γιώργος Κεντρωτής, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: © Wikipedia. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Όταν προλογίζοντας το βιβλίο τω...

«Μια ασήμαντη γυναίκα» της Σόνια Παρνέλ (κριτική) – Βιρτζίνια Χολ, μια αφανής και δαιμόνια κατάσκοπος

«Μια ασήμαντη γυναίκα» της Σόνια Παρνέλ (κριτική) – Βιρτζίνια Χολ, μια αφανής και δαιμόνια κατάσκοπος

Για το βιβλίο της Σόνια Παρνέλ [Sonia Purnell] «Μια ασήμαντη γυναίκα» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Μίνωας). Κεντρική εικόνα: Η κατάσκοπος Βιρτζίνια Χολ. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Η επιβλητική θωριά και το απαράμιλλο σ...

«Φλεγόμενο αγόρι» του Πολ Όστερ (κριτική) – Στίβεν Κρέιν, ένας πρωτοπόρος που χάθηκε νωρίς

«Φλεγόμενο αγόρι» του Πολ Όστερ (κριτική) – Στίβεν Κρέιν, ένας πρωτοπόρος που χάθηκε νωρίς

Για το βιβλίο του Πολ Όστερ [Paul Auster] «Φλεγόμενο αγόρι» (μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Ο Στίβεν Κρέιν [Stephen Crane] όπως φωτογραφήθηκε το 1897 (© Britannica). 

Γράφει ο Μιχάλης Πιτένης

Κά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

Στο 48ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με την εκδότρια της Εστίας, Εύα Καραϊτίδη. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 25 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Αναβαθμισμένη, πλουσιότερη, υποσχόμενη και με πολλές εκπλήξεις θα είναι φέτος η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού, η οποία επιστρέφει για τρίτη χρονιά στους Χαρουπόμυλους Λαντίτη, από τις 22 μέχρι τις 24 Νοεμβρίου 2024.

Επιμέλεια: Book Press

Όπως δηλώνουν...

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Τρία μυθιστορήματα που εφάπτονται με σημαντικές πλευρές της πραγματικότητας αυτού του δύσκολου καλοκαιριού. Κύπρος, αμερικανικές εκλογές, Παλαιστίνη. Τρία μυθιστορήματα που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε σε μεγάλα γεγονότα, χωρίς να μας περιορίζουν σε αυτά.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Σίριαλ κίλερς, πτώματα που ξεθάβονται τυχαία, ένοχα μυστικά που έρχονται από το παρελθόν, βία και αγωνία στο έπακρο. Επιλέγουμε 13 θρίλερ για τις καυτές ημέρες και νύχτες του καλοκαιριού. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ