pente erotiseis psillia

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενη, η μεταφράστρια Αθηνά Ψυλλιά για τη μετάφραση της νουβέλας του Ραντουάν Νασσάρ [Nassar Raduan] «Ένα ποτήρι οργή» (εκδ. Πατάκη).

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κατά τη διάρκεια της μετάφρασης συναντήσατε δυσκολίες που δεν τις περιμένατε;

Τα πάντα σ’ αυτό το βιβλίο ήταν δύσκολα για μένα. Η νουβέλα Ένα ποτήρι οργή είναι ποίηση σε πρόζα. Χρειάστηκε να ακολουθήσω τη μεγάλη στυλιστική επιτήδευση του συγγραφέα χωρίς να προδώσω τις παράξενες εικόνες του, μέσα από εφτά κεφάλαια που το καθένα τους έχει μόνο μία τελεία. Ταυτόχρονα να αντέξω σωματικά την ένταση της βίας του κειμένου – της εχθρότητας αντί για εγγύτητα του πρωταγωνιστή προς τη γυναίκα με την οποία μοιράζεται το κρεβάτι του και τη δική της ανταπόδοση. Να βρω μια γλώσσα που να ανήκει στην εποχή που γράφτηκε το κείμενο, πριν από 50 χρόνια, αλλά να μην ξενίζει το σύγχρονο αναγνωστικό κοινό. Να μεταφράσω καλά τις βρισιές του κειμένου, κάτι που δεν μου είναι οικείο. Να μεταφέρω καλά τον κρυμμένο πολιτικό σχολιασμό του συγγραφέα, καθώς η νουβέλα γράφτηκε και κυκλοφόρησε σε συνθήκες λογοκρισίας, στη διάρκεια της δικτατορίας στη Βραζιλία.

Συμβουλευτήκατε παλαιότερες μεταφράσεις του κειμένου στα ελληνικά ή αποδόσεις του σε άλλη γλώσσα;

Για πρώτη φορά στη μεταφραστική δουλειά μου, συμβουλεύτηκα, στη φάση της διόρθωσης, τη μετάφραση προς τα Αγγλικά, για να βεβαιωθώ ότι έχω καταλάβει καλά κάποια σημεία, ή για να δω πώς έλυσε ο συνάδελφος κάποια διλήμματα. Βοηθήθηκα και θα ήθελα πολύ να του ανταποδώσω τη χάρη.

Για πρώτη φορά στη μεταφραστική δουλειά μου, συμβουλεύτηκα, στη φάση της διόρθωσης, τη μετάφραση προς τα Αγγλικά [...] για να δω πώς έλυσε ο συνάδελφος κάποια διλήμματα. Βοηθήθηκα και θα ήθελα πολύ να του ανταποδώσω τη χάρη.

Πώς τοποθετείστε στο δίλημμα «πιστή μετάφραση / καλή μετάφραση»;

Δεν βλέπω κάποιο δίλημμα. Προσπαθώ στο ελληνικό κείμενο να υπάρχουν όλες οι λέξεις του πρωτότυπου κειμένου, η γλώσσα να έχει όση ροή έχει και το πρωτότυπο, σταματώ τις διορθώσεις προτού αρχίσω να απλοποιώ, με ενδιαφέρει να κρατώ τον ρυθμό του κειμένου, προσπαθώ να περιορίζω τις υποσημειώσεις στις απαραίτητες: όταν καταφέρνω όλα αυτά, θεωρώ ότι είναι μια καλή μετάφραση.

Προτιμάτε να μεταφράζετε κείμενα συγγραφέων που έχετε μεταφράσει βιβλία τους ή να γνωρίζετε νέους συγγραφικούς κόσμους;

Είχα την ευκαιρία και το προνόμιο να μεταφράσω συστηματικά κάποιους συγγραφείς, και η πολύχρονη ενασχόληση με τη μετάφραση μιας φωνής αναπόφευκτα δημιουργεί δεσμούς συγγένειας. Παρόλο που υπάρχει ένας συγγραφέας που θα ήθελα να συνεχίσω να μεταφράζω, στη φάση αυτή ελπίζω να έχω τη δυνατότητα να μεταφράσω νέες –για μένα– φωνές.

patakis nassar ena potiri orgi

Κατά τη διάρκεια της μετάφρασης επιδιώξατε επαφή με τον συγγραφέα; Αν ναι, σε τι σας βοήθησε;

Ο Ραντουάν Νασσάρ έχει μια πολύ παράξενη ζωή: στα 48 του χρόνια, αφού έγραψε μία νουβέλα, ένα μυθιστόρημα και μερικά διηγήματα, αποφάσισε να εγκαταλείψει την καλλιτεχνική δημιουργία και να αφοσιωθεί στην εκτροφή πουλιών και μικρών ζώων σε μια μικρή φάρμα. Όλα αυτά τα χρόνια έχει αποφύγει τη δημοσιότητα, δε δίνει συνεντεύξεις, δεν εμφανίζεται σε εκδηλώσεις προς τιμήν του. Το 2006, στα 81 του, εκδόθηκε ένας τόμος με το σύνολο του έργου του∙ ως αποτέλεσμα, βραβεύτηκε ξανά, τον ανακάλυψαν ξένοι εκδότες και εκδόθηκε απευθείας στη σειρά Κλασικών της Penguin. Τίποτα απ’ αυτά δεν στάθηκε αρκετό για να τον βγάλει από τον τρόπο ζωής του. Οπότε, όχι, δεν μου πέρασε από το μυαλό ότι θα μπορούσα να τον βρω και να του απευθυνθώ!


Συνοπτικό βιογραφικό

H Αθηνά Ψυλλιά είναι απόφοιτος Ψυχολογίας του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου και ειδικεύτηκε μεταπτυχιακά στην κλινική ψυχολογία, στην πορτογαλική γλώσσα και λογοτεχνία και στην μετάφραση στο Πανεπιστήμιο της Λισαβόνας. Έχει ειδικευτεί, επίσης, στη συστημική ψυχοθεραπεία, στη συμβουλευτική τοξικοεξαρτήσεων, στη δυναμική της ομάδας, στη θεραπεία ζευγαριού και στην ψυχολογική διάγνωση.

Τα τελευταία 17 χρόνια ζει στην Αθήνα και εργάζεται στην ψυχική υγεία και στη λογοτεχνική μετάφραση. Έχει μεταφράσει περισσότερα από 30 έργα πορτογαλόφωνης λογοτεχνίας για τις εκδόσεις Καστανιώτη, Ελληνικά Γράμματα και Πάπυρος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παναγιώτης Κεχαγιάς: «Με τον Φόκνερ ένιωθα σαν ζογκλέρ με καμιά δεκαριά αναμμένους πυρσούς στον αέρα»

Παναγιώτης Κεχαγιάς: «Με τον Φόκνερ ένιωθα σαν ζογκλέρ με καμιά δεκαριά αναμμένους πυρσούς στον αέρα»

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο συγγραφέας και μεταφραστής Παναγιώτης Κεχαγιάς για τη μετάφραση του μυθιστορήματος του Ουίλιαμ Φόκνερ [Wil...

Νίκος Α. Μάντης: «Είναι πάντα δύσκολο να πρέπει να συντονιστείς με το ρυθμό μιας ιδιοφυΐας»

Νίκος Α. Μάντης: «Είναι πάντα δύσκολο να πρέπει να συντονιστείς με το ρυθμό μιας ιδιοφυΐας»

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο συγγραφέας και μεταφραστής Νίκος Α. Μάντης για τη μετάφραση των διηγημάτων του Μπάρι Χάνα [Barry Hannah] «...

Τόνια Κοβαλένκο: «Τα 149 χρόνια που με χώριζαν από τον κορυφαίο Χάρντυ ξυπνούσαν συχνά μέσα μου ένα δέος»

Τόνια Κοβαλένκο: «Τα 149 χρόνια που με χώριζαν από τον κορυφαίο Χάρντυ ξυπνούσαν συχνά μέσα μου ένα δέος»

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενη, η μεταφράστρια Τόνια Κοβαλένκο για τη μετάφραση του μυθιστορήματος του Τόμας Χάρντυ [Thomas Hardy] «Μακριά απ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Πόσα βιβλία εκδόθηκαν το 2023 και ποια κατηγορία προηγείται; Εξακολουθεί η λογοτεχνία να κρατάει τα σκήπτρα; Ποια είναι η μέση τιμή ενός βιβλίου και τι γίνεται με τις αυτοεκδόσεις; Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα ο ΟΣΔΕΛ από την osdelnet δίνουν πολλές απαντήσεις για τάσεις και παθολογίες στο χώρο του βιβλίου....

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ