sto ergastiri flaubert kolaiti

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενη, η μεταφράστρια Ρίτα Κολαΐτη, με αφορμή το μυθιστόρημα του Γκιστάβ Φλομπέρ [Gustave Flaubert] «Μαντάμ Μποβαρί», που κυκλοφορεί στις 21 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η ιστορία της Μαντάμ Μποβαρύ είναι εμπνευσμένη από την πραγματική ιστορία του ζεύγους Ντελαμάρ, όπου ο σύζυγος, επαρχιώτης γιατρός, χήρος, παντρεύεται μια κατά πολύ νεότερή του γυναίκα, η οποία, πλήττοντας αφόρητα μες στα δεσμά του γάμου και της ασφυκτικής νορμανδικής κωμόπολης, αναζητά την ευτυχία σε εξιδανικευμένους εραστές. Προδομένη και ατιμασμένη, θα αφήσει την τελευταία της πνοή σε νεαρή ηλικία. Έναν χρόνο αργότερα θα πεθάνει και ο σύζυγος, η μοναχοκόρη τους θα μείνει ορφανή και πάμφτωχη.

Αυτή την τραγωδία τη γνώριζε ο Φλομπέρ. Αυτό το τόσο «κοινότοπο» θέμα τον σαγήνεψε. Έτσι, μόλις επέστρεψε από το μεγάλο του ταξίδι-προσκύνημα στις χώρες της Ανατολής, αφοσιώθηκε στη συγγραφή της Μαντάμ Μποβαρύ. Εγχείρημα επίπονο, για τον συγγραφέα, όχι ως προς το θέμα αυτό καθαυτό αλλά ως προς το ύφος και την παθιασμένη αναζήτηση της σωστής λέξης «le mot juste». Το ύφος το ήθελε διαπνεόμενο από μια μουσικότητα, διανθισμένο με λεπτομέρειες (ανυπέρβλητος ο τρόπος με τον οποίο απεικονίζει ό,τι περιβάλλει την ηρωίδα του), η αφήγηση τυλίγει σαν ένα πέπλο πάθη, παρεκτροπές, μάταιες προσμονές, ανεκπλήρωτους πόθους, στροβιλίσματα σε χοροεσπερίδες, θροΐσματα ταφτάδων και μεταξωτών, ερωτικά αγγίγματα, τη μαγεία ενός ονειρικού κόσμου, την οδύνη, την απελπισία, το δηλητήριο του θανάτου. Για τον Φλομπέρ «η ηθική της τέχνης συνίσταται στην ομορφιά της», γι’ αυτόν τον μεγάλο στυλίστα «το ύφος υπερτερεί της αλήθειας».

Ο Τζούλιαν Μπαρνς έγραψε ότι η Μαντάμ Μποβαρύ είναι το «πρώτο μεγάλο shopping and fucking μυθιστόρημα». Η ηρωίδα του, Έμμα Μποβαρύ, που ασφυκτιά πλάι σε έναν άχρωμο σύζυγο, περιστοιχισμένη από θαμπούς, συντηρητικούς μικροαστούς ονειρεύεται το Παρίσι. Επιθυμεί διακαώς τη ζωή της κατάφωτης πόλης με «τις απεριόριστες ευκαιρίες για έντονες συγκινήσεις και συναρπαστικές αισθήσεις».

Επίσης, η Μαντάμ Μποβαρύ είναι, μεταξύ άλλων, ένα μυθιστόρημα σχετικά με την εμπειρία της ανάγνωσης. Η ηρωίδα διαβάζει μυθιστορήματα όχι επειδή σε αυτά αναγνωρίζει τον εαυτό της αλλά επειδή μέσω αυτών αναγνωρίζει τις επιθυμίες της.

Η τεχνολογία, το διαδίκτυο και οι έγκυρες βάσεις δεδομένων προσφέρουν τα μέγιστα στην αναζήτηση λέξεων, εννοιών, όρων, πραγματολογικών στοιχείων, που άλλοτε παρέμεναν δυσεπίλυτοι γρίφοι.

H σφοδρότητα της φαντασίας της Έμμας Μποβαρύ την καταστρέφει. Η άκρατη επιθυμία της να δραπετεύσει από την επαρχιακή Νορμανδία αποδεικνύεται μάταιη: οι ρομαντικές φαντασιώσεις που τη στοιχειώνουν είναι εξίσου αποκαρδιωτικές με τη ρηχή ζωή της. Μα και ο ίδιος ο Γκιστάβ Φλομπέρ κάτι ανάλογο δεν ένιωσε άραγε; Απέρριψε τη θελκτική σαγήνη της Ανατολής που τον είχε συνεπάρει και επέστρεψε οικειοθελώς στη Νορμανδία που απεχθανόταν. Παντού το απόλυτο κενό. Ως άνδρας βέβαια απολάμβανε μεγαλύτερη ελευθερία από την ηρωίδα του αλλά, όπως ακριβώς η Έμμα, ήταν κι αυτός πνευματικά και ψυχικά παγιδευμένος. Εξού και η περίφημη φράση του: «Η Μαντάμ Μποβαρύ είμαι εγώ».

ta vivlia tou chimona 27Ο Φλομπέρ πίστευε προπάντων στη χίμαιρα της τελειότητας. Διακατεχόμενος από το ανικανοποίητο, έγραφε και ξανάγραφε το μυθιστόρημα του, το έργο που σηματοδότησε το κίνημα του ρεαλισμού. Τα πρώτα σχέδια της Μαντάμ Μποβαρύ αριθμούν 4.500 χειρόγραφες σελίδες· η τελική βερσιόν λίγο παραπάνω από 300. Η Μαντάμ Μποβαρύ θεωρείται ένα από τα ωραιότερα μυθιστορήματα όλων των εποχών. Ο Μάριο Βάργκας Γιόσα θα πει: «Με τη Μαντάμ Μποβαρύ, ο Φλομπέρ γίνεται ο θεμελιωτής του σύγχρονου μυθιστορήματος, ο αληθινός Δημιουργός του».

Η παρούσα έκδοση συνοδεύεται από τα πρακτικά της δίκης στην οποία ο συγγραφέας κατηγορήθηκε ως διαφθορέας των χρηστών ηθών, καθώς και από το έξοχο επίμετρο του Τιερί Λαζέ, ενός από τους σημαντικότερους μελετητές του φλομπερικού έργου.

Σχετικά με την αναμετάφραση ενός κλασικού έργου

Οι αναμεταφράσεις των κλασικών έργων είναι μια πρακτική ευρέως διαδεδομένη παγκοσμίως. Και δικαίως. Μια πρακτική που αποσκοπεί να προσφέρει τα μεγάλα αριστουργήματα της λογοτεχνίας στους αναγνώστες του σήμερα, μέσα από κείμενα αφενός ιδωμένα υπό το πρίσμα μιας βαθύτερης γνώσης και αφετέρου απαλλαγμένα από τις ατέλειες, ή ακόμα και τις στρεβλώσεις προγενέστερων μεταφράσεων. Η τεχνολογία, το διαδίκτυο και οι έγκυρες βάσεις δεδομένων προσφέρουν τα μέγιστα στην αναζήτηση λέξεων, εννοιών, όρων, πραγματολογικών στοιχείων, που άλλοτε παρέμεναν δυσεπίλυτοι γρίφοι.

Η πληθώρα των μελετών από έγκριτους ακαδημαϊκούς, ιδίως για τον Γκιστάβ Φλομπέρ, που μας αφορά εν προκειμένω, επεξηγούν πολλά αινιγματικά σημεία του κειμένου και φωτίζουν κρυφές πτυχές του. Έτσι, ο μεταφραστής μπορεί να αφεθεί με μεγαλύτερη σιγουριά στη γλωσσική μαγεία του πρωτοτύπου, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα και τον πλούτο της δικής του γλώσσας. Μιας και μιλάμε για το κορυφαίο μυθιστόρημα του έρωτα και της μοιχείας, επιτρέψτε μου να πω ότι και η μετάφραση είναι μια κατάκτηση με την ερωτική σημασία της λέξης. Εμπεριέχει την πίστη και την προδοσία, την υπόσχεση και συνάμα την καχυποψία.

* Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 23/11/23. Διαθέσιμες προπαραγγελίες, στον ιστότοπο των εκδόσεων.


Info
Η Ρίτα Κολαΐτη γεννήθηκε στην Πάτρα το 1956. Σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1978 στο Λονδίνο, σπουδές κινηματογράφου. Το 1981 στο Παρίσι, σπουδές ιστορίας της λογοτεχνίας, οι οποίες συνεχίστηκαν στις Βρυξέλλες. Συνεργασία με το περιοδικό "Σύγχρονος Κινηματογράφος" (1976-1981) και μεταφράσεις στην ελληνική έκδοση του "Le Monde Diplomatique". Συνεργασία με ελληνικούς εκδοτικούς οίκους (μεταφράσεις λογοτεχνικών έργων, δοκιμίων, παιδικών βιβλίων, βιβλίων για τον κινηματογράφο, κ.ά.) και κρατικούς οργανισμούς (Τράπεζα της Ελλάδος, ΑΘΗΝΑ 2004, κ.ά.). Από το 1989 απασχολείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης, Βρυξέλλες) ως μεταφράστρια κοινοτικών εγγράφων. Το 2010 της απονεμήθηκε το βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης Γαλλόφωνης Λογοτεχνίας του ΕΚΕΜΕΛ, για το μυθιστόρημα Η κόκκινη Μασσαλία του Maurice Attia. Το 2013 της απονεμήθηκε το βραβείο Μετάφρασης Βιβλίου για Παιδιά της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας, για το βιβλίο Τόμπι, ο πράσινος μαχητής στον κόσμο του δέντρου, του Timothee de Fombelle. To 2020 πήρε το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης Έργου Ξένης Λογοτεχνίας στην Ελληνική Γλώσσα για το βιβλίο του J.K. Huysmans Ανάστροφα (εκδ. Στερέωμα). Έχει μεταφράσει μεταξύ άλλων: Boris Vian, Maurice Attia, Pierre Assouline, Lydia Davis, André Malraux, Albert Camus, Annie Ernaux, Simone de Beauvoir, Jean Genet και Gustave Flaubert.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παναγιώτης Κεχαγιάς: «Με τον Φόκνερ ένιωθα σαν ζογκλέρ με καμιά δεκαριά αναμμένους πυρσούς στον αέρα»

Παναγιώτης Κεχαγιάς: «Με τον Φόκνερ ένιωθα σαν ζογκλέρ με καμιά δεκαριά αναμμένους πυρσούς στον αέρα»

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο συγγραφέας και μεταφραστής Παναγιώτης Κεχαγιάς για τη μετάφραση του μυθιστορήματος του Ουίλιαμ Φόκνερ [Wil...

Νίκος Α. Μάντης: «Είναι πάντα δύσκολο να πρέπει να συντονιστείς με το ρυθμό μιας ιδιοφυΐας»

Νίκος Α. Μάντης: «Είναι πάντα δύσκολο να πρέπει να συντονιστείς με το ρυθμό μιας ιδιοφυΐας»

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο συγγραφέας και μεταφραστής Νίκος Α. Μάντης για τη μετάφραση των διηγημάτων του Μπάρι Χάνα [Barry Hannah] «...

Τόνια Κοβαλένκο: «Τα 149 χρόνια που με χώριζαν από τον κορυφαίο Χάρντυ ξυπνούσαν συχνά μέσα μου ένα δέος»

Τόνια Κοβαλένκο: «Τα 149 χρόνια που με χώριζαν από τον κορυφαίο Χάρντυ ξυπνούσαν συχνά μέσα μου ένα δέος»

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενη, η μεταφράστρια Τόνια Κοβαλένκο για τη μετάφραση του μυθιστορήματος του Τόμας Χάρντυ [Thomas Hardy] «Μακριά απ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

Συνεχίζεται ο επιτυχημένος φετινός κύκλος εκδηλώσεων «Καταθέσεις Πολιτισμού» με συζητήσεις για σύγχρονη τέχνη, ιστορία και αρχαιολογία, από το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Επόμενη εκδήλωση στις 24 Απριλίου με καλέσμένο τον ομότιμο καθηγητή Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ Μανόλη Κορρέ....

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Εκδήλωση με θέμα τη ζωή και το έργο του Κ.Π. Καβάφη, διοργάνωσε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού (ΕΙΠ) στο Παρίσι. Φωτογραφίες © Polyvios Anemoyannis / Hans Lucas.

Επιμέλεια: Book Press

Κατάμεστο το Αμφιθέατρο Richelieu του πανεπιστημίου της Σορβόννη...

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

Για τις παραστάσεις «Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα» του Γουστάβο Οτ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αποστολόπουλου, που ανεβαίνουν στη σκηνή του θεάτρου «Σταθμός». Κεντρική εικόνα: Από την παράσταση «Η κασέτα» © Αγγ. Παπαδόπουλος.&nb...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ