Μια μέρα σαν σήμερα, 23 Μαρτίου 1842, πέθανε ο Σταντάλ.
Του Λεωνίδα Καλούση
Ο Μαρί - Ανρί Μπελ, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, είχε γεννηθεί στις 23 Ιανουαρίου 1783 στην Γκρενόμπλ. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στην Ecole Centrale της Γκρενόμπλ έφυγε για το Παρίσι. Κατατάχθηκε στον στρατό του Ναπολέοντα τον Μάιο του 1800 και έλαβε µέρος στις εκστρατείες στην Αυστρία, στη Γερµανία και στη Ρωσία. Το 1815, µετά την πτώση του Ναπολέοντα, εγκαταστάθηκε στην Ιταλία, από όπου απελάθηκε ύστερα από επτά χρόνια ως ύποπτος κατασκοπείας.
Επέστρεψε στο Παρίσι και διέµεινε εκεί ως το 1831, οπότε επανήλθε στην Ιταλία ως πρόξενος στην Τσιβιταβέκια, κοντά στη Ρώµη και στην Τεργέστη. Πέθανε στις 23 Μαρτίου του 1842, σε έναν δρόµο του Παρισιού, όπου είχε επανέλθει µε αναρρωτική άδεια. Είχε ήδη συνθέσει το επιτύµβιο επίγραµµά του: «Έζησα, έγραψα, ερωτεύτηκα».
Το 1830 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά του Το Κόκκινο και το Μαύρο με υπότιτλο Χρονικό του 19ου αιώνα. Αφηγείται τη ζωή και τα πάθη του νεαρού ήρωά του Ζυλιέν Σορέλ στην κοινωνικά άκαμπτη Γαλλία του 19ου αιώνα. Το βιβλίο θεωρείται ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών για την ψυχολογική ανάλυση του ήρωά του καθώς και των υπόλοιπων χαρακτήρων που αντιπροσωπεύουν κι από ένα κομμάτι μιας κοινωνίας με στεγανά, ανυπέρβλητα όρια, αποκλεισμούς και αδυσώπητους τιμωρητικούς μηχανισμούς της πολιτικής, δικαστικής και εκκλησιαστικής εξουσίας αλλά και την ανάγκη να σπάσουν τα κοινωνικά δεσμά.
Το βιβλίο ενέπνευσε πολλές μεταφορές στον κινηματογράφο, το θέατρο, την όπερα. Στη φωτογραφία ο Ζεράρ Φιλίπ στην ταινία του Κλωντ Ωτάν-Λαρά του 1954 «Το Κόκκινο και το Μαύρο», με την συμπρωταγωνίστριά του Αντονέλλα Λουάλντι στον ρόλο της Ματίλντ ντε λα Μολ.
Εννέα χρόνια αργότερα, το 1839, κυκλοφόρησε το άλλο μυθιστόρημα του Σταντάλ που θεωρείται αριστούργημα και επίσης κατατάσσεται ως ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα από συγγραφείς όπως ο Μπαλζάκ, ο Χένρι Τζέιμς, ο Αντρέ Ζιντ. Το Μοναστήρι της Πάρμας γράφτηκε σε 52 μέρες και είναι ένα ρομαντικό θρίλερ με ίντριγκες και περιπέτειες. Ο Σταντάλ καυτηριάζει τα ήθη της εποχής σχολιάζοντας την ματαιοδοξία και σκληρότητα των ευγενών, τις μηχανορραφίες της πριγκιπικής αυλής, τον αγώνα για εξουσία, τις δωροδοκίες, τους επαναστάτες και τους προδότες.
