George Perec

Μια μέρα σαν σήμερα, 7 Μαρτίου 1936, γεννήθηκε στο Παρίσι ο συγγραφέας Ζορζ Περέκ. 

Της Ελένης Κορόβηλα

«Γράφω: προσπαθώ σχολαστικά να συγκρατήσω κάτι, να διασώσω κάτι· ν' αποσπάσω συγκεκριμένα ψιχία απ' το κενό καθώς σχηματίζεται· ν' αφήσω κάπου ένα αυλάκι, ένα ίχνος, ένα σημάδι, κάποια στίγματα». («Χορείες Χώρων», μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ύψιλον).

Στυλίστας της γλώσσας, ουλιπιανός, δεινός κατασκευαστής σταυρόλεξων, λάτρης της στρατηγικής και παίκτης του ιαπωνικού «γκο», λεπτολόγος και προσεκτικός συλλέκτης θραυσμάτων της ύπαρξης, ο Ζορζ Περέκ υπήρξε αφοσιωμένος στο λογοτεχνικό του σχέδιο που το εκπόνησε με παιγνιώδεις τρόπους υπεβαίνοντας νόρμες, φόρμες και κοινοτοπίες τολμώντας να πειραματιστεί και να σκαλίσει τραύματα και μνήμες. Ο Περέκ έπαιξε με τη λογοτεχνία, όχι από εκκεντρικότητα όπως συχνά του αποδόθηκε, αλλά, ο ίδιος το διατύπωνε για να απαντήσει στο ερώτημα:

«ξέρω πάνω-κάτω πώς έγινα συγγραφέας. Αυτό που δεν ξέρω με ακρίβεια, είναι το γιατί. Είναι στ' αλήθεια πόσο αναγκαίο για να υπάρχω, ν' αραδιάζω λέξεις και φράσεις; [...] Είχα κάτι το τόσο ιδιαίτερο να πω; Και τι είπα; Και όταν λέω να πω, τι ακριβώς εννοώ; Να πω ότι υπάρχω; Να πω ότι γράφω; Ότι είμαι συγγραφέας; Ανάγκη επικοινωνίας; Σε τι; Ανάγκη να επικοινωνήσουμε την ανάγκη μας να επικοινωνήσουμε;» («Γεννήθηκα», μτφρ. Ιωάννα Κυριακοπούλου, εκδ. Χατζηνικολή).

Είναι στ' αλήθεια πόσο αναγκαίο για να υπάρχω, ν' αραδιάζω λέξεις και φράσεις;

Παιδί Εβραίων πολωνικής καταγωγής, γεννιέται στο 19ο διαμέρισμα του Παρισιού και περνά τα πρώτα παιδικά του χρόνια στην συνοικία της Μπελβίλ. Χάνει τον πατέρα του που σκοτώνεται στο μέτωπο το 1940, ενώ έναν χρόνο αργότερα η μητέρα του για να τον σώσει τον στέλνει με τρένο του Ερυθρού Σταυρού σε συγγενείς, οι οποίοι αργότερα θα τον υιοθετήσουν, στην Ελεύθερη Γαλλία. Η ίδια συλλαμβάνεται, εκτοπίζεται στο Άουσβιτς όπου πεθαίνει το 1943. Το 1945 ο Ζορζ επιστρέφει με την οικογένειά της θείας του στο Παρίσι.

Τα παιδικά του χρόνια έχουν σημαδευτεί από την απώλεια των γονιών του. Το 1949 ο Περέκ ξεκινά θεραπεία με την παιδίατρο και ψυχαναλύτρια Φρανσουάζ Ντολτό που με το έργο της διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ψυχανάλυσης ειδικά παιδιών και εφήβων. Πολύ αργότερα, στην δεκαετία του '70 θα κάνει ανάλυση και με έναν άλλο εμβληματικό Γάλλο ψυχαναλυτή, τον Ζαν-Μπερτράν Πονταλίς.

(...) [το] πρώτο του μυθιστόρημα, ένα έργο αυτομυθοπλασίας με τίτλο «Τα πράγματα» - "Les Choses" και υπότιτλο «Μια ιστορία της δεκαετίας του '60» που κυκλοφορεί το 1965, γνωρίζει μεγάλη επιτυχία, και τιμάται με το βραβείο Renaudot. 

Το 1954 ξεκινά σπουδές Ιστορίας και Κοινωνιολογίας που δεν θα ολοκληρωθούν ποτέ. Υπηρετεί την στρατιωτική του θητεία ως αλεξιπτωτιστής και το 1960 παντρεύεται με την Πωλέτ Πετράς (1938 - 2016) με την οποία φεύγει για έναν χρόνο στην Σφαξ της Τυνησίας όπου εκείνη εργάζεται ως δασκάλα. Εμπειρία που θα αποτυπωθεί στο πρώτο του μυθιστόρημα, ένα έργο αυτομυθοπλασίας με τίτλο «Τα πράγματα» - "Les Choses" και υπότιτλο «Μια ιστορία της δεκαετίας του '60» που κυκλοφορεί το 1965, γνωρίζει μεγάλη επιτυχία, και τιμάται με το βραβείο Renaudot. 

Από τα φοιτητικά του χρόνια, ο Περέκ γράφει κριτικές στα λογοτεχνικά περιοδικά «La Nouvelle Revue Française» και «Les Lettres Nouvelles» ενώ από το 1962 ο Περέκ εργάζεται ως αρχειοθέτης στο τμήμα νευροφυσιολογίας του CNRS, του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΖΟΡΖ ΠΕΡΕΚ

politeia link more

Το 1969 έχει πάψει να είναι ζευγάρι με την Πετράς με την οποία όμως δεν θα πάρουν διαζύγιο και θα παραμείνουν φίλοι ως το τέλος ενώ εκείνη, μετά τον θάνατό του, θα συμβάλει ουσιαστικά στην αρχειοθέτηση και διαφύλαξη του έργου του.

Το 1978 κυκλοφορεί το βιβλίο που θεωρείται το αριστούργημά του: «Ζωή, οδηγίες χρήσεως» που την ίδια χρονιά τιμάται με το βραβείο Médicis.

George PerecΟι λογοτεχνικές του αναζητήσεις τον οδήγησαν στη συμμετοχή, μαζί με τον συγγραφέα Ρεμόν Κενό, στην περίφημη ομάδα OuLiPo ("Ouvroir de littérature potentielle", «Εργαστήρι Δυνητικής Λογοτεχνίας»). Το 1969 ολοκληρώνει και κυκλοφορεί ένα βιβλίο παιχνίδι, πείραμα, άσκηση και στοίχημα ταυτόχρονα που υπακούει στην ουλιπιανή λογική: στις τριακόσιες σελίδες του βιβλίου "La Disparution" - «Η Εξαφάνιση» λείπει το γράμμα -e το πιο πολυχρησιμοποιημένο της γαλλικής γλώσσας. Μετά το λιπογραμματικό μυθιστόρημά του, το 1972 θα πετύχει το αντίστροφο: ένα μονοφωνηεντικό έργο "Les Revenentes" με μοναδικό φωνήεν το γράμμα -e και πλείστα ορθογραφικά λάθη, όλα σύμφωνα με τους κανόνες μιας ουλιπιανής γραμματικής. 

Το 1978 κυκλοφορεί το βιβλίο που θεωρείται το αριστούργημά του: «Ζωή, οδηγίες χρήσεως» που την ίδια χρονιά τιμάται με το βραβείο Médicis. Η ζωή των κατοίκων μιας παριζιάνικης πολυκατοικίας αποτυπώνονται με την τήρηση και πάλι κανόνων που υπακούουν σε σκακιστικά θεωρήματα, αρχές των σταυρόλεξων και διάταξη περίπλοκου παζλ. 

Ασχολήθηκε με το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο, έγραψε κριτικές, έφτιαχνε επί σειρά ετών σταυρόλεξα για μεγάλα περιοδικά, έγραψε μυθιστορήματα και διηγήματα και δεν σταμάτησε να επιδίδεται σε ασκήσεις ύφους γράφοντας παλίνδρομα κείμενα καρκινικής γραφής, παίζοντας με τα γράμματα και τα σχήματα που δημιουργούν οι λέξεις, αναζητώντας νόημα στη γραφή. Το 1974 στο βιβλίο του "Espèces d'espace" («Χορείες Χώρων», μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ύψιλον), καταλήγει:

«Γράφω: προσπαθώ σχολαστικά να συγκρατήσω κάτι, να διασώσω κάτι· ν' αποσπάσω συγκεκριμένα ψιχία απ' το κενό καθώς σχηματίζεται· ν' αφήσω κάπου ένα αυλάκι, ένα ίχνος, ένα σημάδι, κάποια στίγματα». 

Ο Ζορζ Περέκ πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα, λίγες μέρες πριν συμπληρώσει τα 46 του χρόνια, στις 3 Μαρτίου 1982.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουνίου 1974, πέθανε στη Μαδρίτη ο βραβευμένος με Νόμπελ συγγραφέας και διπλωμάτης Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Είχε γεννηθεί το 1899 στη Γουατεμάλα και σπούδασε νομική στο...

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Μια μέρα σαν σήμερα το 1809 πέθανε στην Βιέννη ο συνθέτης Φραντς Γιόζεφ Χάιντν (Franz Joseph Haydn). Eίχε γεννηθεί σ’ ένα χωριό της Αυστρίας και ο πατέρας του έπαιζε ερασιτεχνικά άρπα. Ο Haydn έλαβε τα πρώτα μαθήματα μουσικής από έναν συγγενή του και συγκεκριμένα διδάχτηκε βιολί και κλειδοκύμβαλο. 

...
Βασίλης Ρώτας: «Να προσέχετε πολύ πού πατάτε και πού πηγαίνετε»

Βασίλης Ρώτας: «Να προσέχετε πολύ πού πατάτε και πού πηγαίνετε»

Μια μέρα σαν σήμερα, 30 Μαΐου 1977 έφυγε από την ζωή ο λογοτέχνης Βασίλης Ρώτας. Πολέμησε στους Βαλκανικούς Πολέμους, στον Α' Παγκόσμιο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία ενώ στην Κατοχή ήταν μέλος του ΕΑΜ και πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. 

Του Ευθύμιου Σακκά ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ