Μια μέρα σαν σήμερα, 5 Ιανουαρίου1932, στην Αλεξάνδρεια του Πεδεμοντίου της Ιταλίας ήρθε στο κόσμο ο Ουμπέρτο Έκο.
Του Ευθύμιου Σακκά
Γιος ενός λογιστή που καταγόταν ο ίδιος από πολυμελή οικογένεια με δεκατρία παιδιά και που πολέμησε σε όλους τους πολέμους της γενιάς του, ο Έκο ως παιδί βίωσε από πρώτο χέρι τις συγκρούσεις των ανταρτών με τους ναζί κατά τον β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, γεγονός που εισάγει από νωρίς τη σκέψη του στη διαδικασία εκλογίκευσης της κοινωνικής πραγματικότητας.Σπουδάζει Μεσαιωνική Φιλοσοφία και Λογοτεχνία, ενώ η διατριβή του με θέμα τον Θωμά Ακινάτη του προσφέρει το υλικό για το πρώτο δοκιμιακό βιβλίο του «Το αισθητικό πρόβλημα του Θωμά τού Ακινάτη».
Με το πέρας των σπουδών του αρχίζει να ασχολείται με τη δημοσιογραφία αναλαμβάνοντας τα ηνία του πολιτιστικού προγράμματος της ιταλικής κρατικής τηλεόρασης. Το 1959 αρχίζει να αρθρογραφεί στην εφημερίδα Il Verri. Τα δημοσιογραφικά του κείμενα, στα οποία ασχολείται κυρίως με την γλωσσολογία και την κοινωνιολογία του πολιτισμού, έχουνε συγκεντρωθεί σε τρεις εκδόσεις και συγκεκριμένα στο «Ελάχιστο ημερολόγιο», στο «Δεύτερο ελάχιστο ημερολόγιο» και στο «Φακελάκι της Αθηνάς».
Η ακαδημαϊκή του πορεία ξεκινάει το 1965 και από το 1971 γίνεται τακτικός καθηγητής Σημειολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Από το 1988 ήταν πρόεδρος του Διεθνούς Κέντρου Μελετών Σημειωτικής στο Πανεπιστήμιο του Σαν Μαρίνο.
Το πολυδιάστατο γνωστικό πεδίο του γίνεται εύκολα αντιληπτό από το συγγραφικό του έργο που διακρίνεται σε δύο κατηγορίες. Το δοκιμιακό, στο οποίο πραγματεύεται κατά κύριο λόγο θέματα αισθητικής και σημειολογίας καθώς και την αλληλεπίδραση γλώσσας, λογοτεχνίας και κοινωνίας, και στο μυθιστορηματικό. Παρά την πλούσια δοκιμιακή παραγωγή, που το σύνολό της έχει μεταφραστεί στα ελληνικά, η παγκόσμια φήμη θα έρθει όταν αποφασίζει να στραφεί στη μυθιστορηματική γραφή. Τα δύο πρώτα μυθιστορήματά του αγγίζουνε έναν άνευ προηγουμένου αριθμό πωλήσεων για τα εκδοτικά δεδομένα της Ιταλίας. Με Το όνομα του ρόδου (μτφρ. Έφη Καλλιφατίδη, εκδ. Ψυχογιός), που εκδίδεται το 1980, ο Έκο αποδεικνύει ότι κατέχει την ικανότητα να χειρίζεται με δεξιοτεχνία την κλασική μυθιστορηματική φόρμα σε μια ιστορία αστυνομικής πλοκής που διαδραματίζεται σ’ ένα μοναστήρι. Στο Εκκρεμές του Φουκώ (μτφρ. Έφη Καλλιφατίδη, εκδ. Ψυχογιός), που ακολουθεί οκτώ χρόνια αργότερα, οι ιστορικές και κοινωνικές μελέτες που έχει πραγματοποιήσει του επιτρέπουνε να πλέξει μια ιστορία που εκτείνεται από το Μεσαίωνα ως τις τελευταίες δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα.
¨Εχουν επίσης μεταφραστεί τα μυθιστορήματά του «Το νησί της προηγούμενης ημέρας», «Μπαουντολίνο» και «Η μυστηριώδης φλόγα της βασίλισσας Λοάνα», και «Το νεκροταφείο της Πράγας».
Ο Ουμπέρτο Έκο πέθανε στις 19 Φεβρουαρίου 2016 σε ηλικία 84 ετών.
