alt

O Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης αποκαλύπτει με ποια δοκιμασμένα στον χρόνο και στην κριτική βιβλία βαρέθηκε αφόρητα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Παίζει ρόλο βέβαια και η στιγμή, το πότε διαβάζεις ένα βιβλίο. Πώς είναι η διάθεση και η διαθεσιμότητά σου, πόσο εξοικειωμένος είσαι με το ύφος της γραφής του, πόσο νογάς... Διαβάζεις ξανά μετά από χρόνια ένα βιβλίο που σε είχε απογοητεύσει και το βρίσκεις πιο συμπαθητικό. (Συμβαίνει φυσικά και το αντίθετο.)

Πάντως, αν θα έπρεπε να ορίσω τι σημαίνει για μένα κακό βιβλίο, θεωρώντας αυτονόητη την αποδοχή ότι το ζήτημα της αισθητικής προτίμησης είναι προσωπικό (de gustibus), θα έλεγα ότι κακό βιβλίο είναι το βαρετό βιβλίο. Ιδίως όταν μιλάμε για κλασικά έργα, με αναγνωρισμένη την αξία τους μέσα στο πέρασμα του χρόνου –και νομίζω ότι πολύ σπάνιες είναι οι φορές που μπορεί να έχουν εξαπατηθεί γενιές ολόκληρες αναγνωστών και μελετητών θεωρώντας αριστούργημα ένα κακό έργο–, η απαρέσκεια που μπορεί να προκαλεί ένα τέτοιο «καθιερωμένο» κείμενο συνδέεται με μια προσωπική, εξατομικευμένη αντίδραση, που στη δική μου περίπτωση είναι συνήθως η πλήξη.

  Βρήκα το μυθιστόρημα Μολλόυ του Μπέκετ επιδειξιομανές και εντελώς αυτιστικό, χάσιμο χρόνου.

Ας πούμε, έπληξα αφόρητα διαβάζοντας (ή, καλύτερα, προσπαθώντας να διαβάσω) το Μολλόυ του Μπέκετ, ένα από τα λίγα, νομίζω, μυθιστορήματα του κορυφαίου δραματουργού. Εκτός από αφόρητα βαρετό, το βρήκα επιδειξιομανές ως ύφος και εντελώς αυτιστικό, ένα σκέτο χάσιμο χρόνου – και για μας και για τον Μπέκετ.

«Είναι δίκαιο που έχει χαρακτηριστεί το σημαντικότερο λογοτεχνικό κείμενο μετά τον Οδυσσέα του Τζόις» βλέπουμε γραμμένο στο οπισθόφυλλο ενός άλλου αβάσταχτου για μένα βιβλίου, χωρίς όμως να διευκρινίζεται ποιος αμόλησε αυτόν τον έπαινο. Μιλάμε για έναν σπουδαίο –καταπώς θεωρείται– Αμερικανό συγγραφέα, τον Τόμας Πίνσον και το Ουράνιο τόξο της βαρύτητας. Έκανα κάθε φιλότιμη προσπάθεια να το προχωρήσω, αλλά οι δυνάμεις μου με εγκατέλειψαν νωρίς – είναι και τεράστιο, 1.000 σελίδες. Κατά τη γνώμη μου, δεν διαβάζεται με τίποτα.

Ακυβέρνητες πολιτείες του Στρατή Τσίρκα. Με τίποτα. Το σπουδαιότερο ίσως μεταπολεμικό έργο της ελληνικής λογοτεχνίας. Με τίποτα. Κι ας έχει, μ’ όλα του τα χρονάκια, μια σύγχρονη γραφή. Ναι, αλλά πλήξη.

altΠροσπαθώ να ψυχαναλυθώ και να βρω τι είναι εκείνο που με κάνει να πλήττω και να παρατάω ένα βιβλίο∙ ιδίως όταν έχω ακούσει ένα σωρό εγκώμια γι’ αυτό ή όταν μου το έχουν χαρίσει άνθρωποι των οποίων τη γνώμη σέβομαι και εκτιμώ. Δεν είναι ότι με κουράζουν οι μακροσκελείς περιγραφές∙ λατρεύω τον Προυστ, που μπορεί να αφιερώσει τρεις σελίδες περιγράφοντας το χάρτινο σακουλάκι με το τσάι της γιαγιάς του. Ενώ αντίθετα βαριέμαι τις διαρκείς ανατροπές και την καταιγιστική δράση της αστυνομικής λογοτεχνίας. Άρα, δηλαδή, δεν είναι το ζήτημα του ρυθμού ή της πλοκής. Και νομίζω ούτε και η θεματολογία είναι απόλυτα καθοριστική.  Έχω απολαύσει βιβλία από είδη που δεν είναι αγαπημένα μου, όπως αστυνομικό, πολιτικό, ερωτικό. Είναι ίσως άραγε το ίδιο όπως συμβαίνει και με τους ανθρώπους; Που για κάποιον λόγο συμβαίνει να μην ταιριάζουν τα χνώτα σου; Μπορεί.

Είπα «πολιτικό». Ακυβέρνητες πολιτείες του Στρατή Τσίρκα. Με τίποτα. Το σπουδαιότερο ίσως μεταπολεμικό έργο της ελληνικής λογοτεχνίας. Με τίποτα. Κι ας έχει, μ’ όλα του τα χρονάκια, μια σύγχρονη γραφή. Ναι, αλλά πλήξη.

Με τους ζωγράφους αισθάνεται κανείς μεγαλύτερη άνεση να εκφράσει τις αντιρρήσεις του. Θέλω να πω, πιο εύκολα θα έλεγες «δεν μου αρέσει ο Μονέ» παρά «δεν μου αρέσει ο Κάφκα». Και πιο εύκολα δέχεσαι ότι κάποιος δεν αγαπάει τον Πικασό παρά τον Ντοστογιέφσκι. Ίσως γιατί στην εικαστική τέχνη (de coloribus) θεωρείται πιο δικαιωματική η έκφραση του προσωπικού γούστου. Και επίσης δεν αποτελεί ένδειξη αμορφωσιάς ή πνευματικής κατωτερότητας.

 

 ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΙΔΗΣ

alt

Τα λέω αυτά προετοιμάζοντας την τελευταία μου επιλογή από τα αναγνωρισμένης αξίας έργα που δεν με συγκίνησαν, μιας και η επικείμενη ομολογία μου θα με κατατάξει σίγουρα στη λίστα με τους πιο ακαλλιέργητους συγγραφείς. Φερνάντο Πεσόα, Το βιβλίο της ανησυχίας. Δυστυχώς (για μένα) δεν το απόλαυσα. Αν και είναι το μόνο, απ’ όσα ανέφερα παραπάνω, το οποίο θα μπορούσε, υποψιάζομαι, σε μια μελλοντική –και ολοκληρωμένη– ανάγνωση να με γοητεύσει. Προτιμήσεις... Non est disputandum».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Ο ποιητής Θοδωρής Ρακόπουλος, για τον αδίκως μνημονευόμενο και υπερεκτιμημένο Άλλεν Γκίνσμπεργκ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Καλβίνο είχε δίκιο όταν έλεγε πως τους κλασσικούς δεν τους διαβάζουμε αλλά τους ξαναδιαβάζουμε. Ενίοτε, βέβαια ορισμένους δεν...

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Περί σπουδαιότητας και αρεσκείας γράφει ο Μένης Κουμανταρέας ισορροπώντας ανάμεσα στην εξομολογητική διάθεση και το παιχνίδι με τα βιβλία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι ψέμα πως έχω διαβάσει κάποιο σπου...

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Ο Χρήστος Αστερίου για το μυθιστόρημα "Laura" του Cristóbal Garrido, με αφορμή την όψιμη ανακάλυψή του από την ισπανική κριτική.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σ’ ένα από τα πρώτα μου ταξίδια στη Σαλαμάνκα, πριν ακριβώς είκοσι τρία χρόνια, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Νέος φορέας για το βιβλίο: «Μέσα στον επόμενο μήνα η λειτουργία του» είπε μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Πολιτισμού Χρίστος Δήμας στην 20ή ΔΕΒΘ

Νέος φορέας για το βιβλίο: «Μέσα στον επόμενο μήνα η λειτουργία του» είπε μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Πολιτισμού Χρίστος Δήμας στην 20ή ΔΕΒΘ

Για το έντυπο βιβλίο στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, τις προοπτικές της αγοράς βιβλίου, τον νέο νόμο για το βιβλίο, καθώς και τις ευκαιρίες και τις προοπτικές του κλάδου μίλησε ο υφυπουργός Πολιτισμού Χρίστος Δήμας.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η – Ο λόγος στις γυναίκες: Εκδότριες από την Ελλάδα και τη Σάρζα, στερεότυπα και νέα γενιά

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η – Ο λόγος στις γυναίκες: Εκδότριες από την Ελλάδα και τη Σάρζα, στερεότυπα και νέα γενιά

Πώς δουλεύουν οι εκδοτικοί οίκοι που έχουν στο τιμόνι τους γυναίκες; Πόσο επιδραστικοί είναι; Ποια είναι η εμπειρία εκδοτριών σε ένα εμιράτο; Μια σημαντική συζήτηση που ξεχώρισε κατά την 2η μέρα της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης, ενώ λίγο αργότερα με αφορμή τον συλλογικό τόμο με εμπειρίες έφηβων και νέων γυν...

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η – Τεχνητή Νοημοσύνη: Μια σχέση γονιού παιδιού ή κίνδυνος ενόψει;

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η – Τεχνητή Νοημοσύνη: Μια σχέση γονιού παιδιού ή κίνδυνος ενόψει;

Δύο σημαντικές συζητήσεις έγιναν κατά τη διάρκεια της 2ης ημέρας της 20ής ΔΕΒΘ για το κυρίαρχο ζήτημα της εποχής μας, την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Μια από τις βασικές θεματικές της 20ής ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

«Ο Αλγόριθμος» του Κυριάκου Κεντρωτή (προδημοσίευση)

«Ο Αλγόριθμος» του Κυριάκου Κεντρωτή (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Κυριάκου Κεντρωτή «Ο Αλγόριθμος – Ιστορίες σαν παραμύθια», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Ο ξεχασμένος ήρωας»

...
«Μαύρο πέπλο» της Μαρίας Φώσκολου (προδημοσίευση)

«Μαύρο πέπλο» της Μαρίας Φώσκολου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο μυθιστόρημα της Μαρίας Φώσκολου «Μαύρο πέπλο», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η μεταλλική γεύση του αίματος παρέμενε ακόμη νωπή επάνω στα διψασμένα χείλη μ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως τον Βενιζέλο κι από τη μάχη του Στάλιγκραντ έως τη σημερινή μορφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιλέγουμε δώδεκα ιστορικά βιβλία που ανοίγουν διάλογο ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία από το εξώφυλλο του βιβλίου του Μενέλαου Χαραλαμπίδη «Οι δωσίλογοι» (εκδ. Αλεξάνδρεια).&...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ