alt

O Αλέξης Πανσέληνος εξηγεί πού βρίσκονται τα αναγνωστικά του όρια, σε σχέση με ορισμένα κλασικά βιβλία της παγκόσμιας και εγχώριας πεζογραφίας. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Λέμε κλασικά τα βιβλία που εξακολουθούν να διαβάζονται και να αρέσουν κι όταν τα χρόνια έχουν περάσει, η εποχή που γράφτηκαν έχει χαθεί και τα ήθη, τα συνήθεια και οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί – αλλά παρ’ όλα αυτά, τα βιβλία για τα οποία μιλάμε μας συγκινούν και μας διδάσκουν, μας παρηγορούν και προσφέρουν στην ψυχή μας την υγρασία που έχει ανάγκη για να αντεπεξέλθουμε στις δοκιμασίες της ζωής, και στη σκέψη μας τη συμπυκνωμένη εμπειρία μιας άλλης πραγματικότητας που δεν ζήσαμε αλλά διαβάζοντας γι’ αυτήν την έχουμε εντάξει στη δικιά μας.

Η αδυναμία μας να προσπελάσουμε, να δεχτούμε και να κατανοήσουμε κάθε ένα βιβλίο από αυτά που λέμε κλασικά είναι η ομολογία για την ατέλεια του αναγνώστη περισσότερο παρά μάρτυρας του εκπεσμού της αξίας τους

Είναι τα βιβλία που μας μαθαίνουν πόσο λίγα πράγματα έχουν στην ουσία αλλάξει μέσα στους αιώνες, πόσο κοντινοί συγγενείς μας παραμένουν εκείνοι οι χαμένοι άνθρωποι, που μιλούσαν άλλες γλώσσες, φορούσαν άλλα ρούχα, μένανε σε άλλα σπίτια και κυκλοφορούσανε σε άλλους δρόμους από τους δικούς μας. Πόσο ίδια έχουν παραμείνει όλα τα βασικά θέματα που αντιμετωπίζουμε κι εμείς σήμερα και πόσο κοινή είναι η μοίρα μας, των σημερινών ανθρώπων, με τη μοίρα εκείνων που έχουν φύγει και χαθεί. Ο έρωτας, ο θάνατος, ο πόλεμος, τα πάθη, η ζήλια και η φιλοδοξία, η ύβρις του ανθρώπου αλλά και οι πηγαίες και βασικές του αρετές, όλα αυτά μένουν αναλλοίωτα μέσα στους αιώνες. Γι’ αυτό ακριβώς, η αδυναμία μας, για κάποιον λόγο, να προσπελάσουμε, να δεχτούμε και να κατανοήσουμε κάθε ένα βιβλίο από αυτά που λέμε κλασικά, τα βιβλία που εξακολουθούν να μιλούν σα να γράφτηκαν σήμερα κι όταν έχουν περάσει δεκαετίες και αιώνες από την εποχή που γράφτηκαν, είναι η ομολογία για την ατέλεια του αναγνώστη περισσότερο παρά μάρτυρας του εκπεσμού της αξίας τους. Και επειδή ο καθένας από εμάς είναι άνθρωπος με τους φυσικούς περιορισμούς στην ευαισθησία και στην αντίληψή του, καλύτερα να ομολογούμε την απαρέσκειά μας από τα κλασικά βιβλία με την απαραίτητη δόση ταπεινότητας που αρμόζει στην περίπτωση.

altΌσο με αφορά πρέπει να ομολογήσω ότι οι προσληπτικές μου ικανότητες και η αναγνωστική και αισθητική μου ευαισθησία βρήκαν τα όριά τους στο κλασικό αριστούργημα του Χέρμαν Μέλβιλ Μόμπυ Ντικ και στον Άνθρωπο χωρίς ιδιότητες του Μούζιλ, αλλά και στο Κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου, ενός καλού μου φίλου που χάθηκε πρόωρα. Το έχω ομολογήσει και αλλού, το ομολογώ και εδώ. Θα ήταν όμως εξαιρετικά θρασύ και αναίσθητο εκ μέρους μου να επαίρομαι για την αδυναμία μου αυτή και να ρίξω το βάρος της ευθύνης στους συγγραφείς ή στα βιβλία αυτά. Η στάση αυτή πιστεύω ότι ισχύει για όλους τους αναγνώστες, είτε είναι συγγραφείς είτε όχι. Και θα έπρεπε να ισχύει και για τους κριτικούς της λογοτεχνίας – ακόμα πιο πολύ!

Ο ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ είναι συγγραφέας.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Ο ποιητής Θοδωρής Ρακόπουλος, για τον αδίκως μνημονευόμενο και υπερεκτιμημένο Άλλεν Γκίνσμπεργκ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Καλβίνο είχε δίκιο όταν έλεγε πως τους κλασσικούς δεν τους διαβάζουμε αλλά τους ξαναδιαβάζουμε. Ενίοτε, βέβαια ορισμένους δεν...

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Περί σπουδαιότητας και αρεσκείας γράφει ο Μένης Κουμανταρέας ισορροπώντας ανάμεσα στην εξομολογητική διάθεση και το παιχνίδι με τα βιβλία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι ψέμα πως έχω διαβάσει κάποιο σπου...

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Ο Χρήστος Αστερίου για το μυθιστόρημα "Laura" του Cristóbal Garrido, με αφορμή την όψιμη ανακάλυψή του από την ισπανική κριτική.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σ’ ένα από τα πρώτα μου ταξίδια στη Σαλαμάνκα, πριν ακριβώς είκοσι τρία χρόνια, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Μάριο Κρητικόπουλο

Διαβάζοντας με τον Μάριο Κρητικόπουλο

Πρόσωπα από τον χώρο των τεχνών, των ιδέων και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Μάριος Κρητικόπουλος.

Επιμέλεια: Book Press 

...
H «Κάρι» του Στίβεν Κινγκ σε σπέσιαλ κινηματογραφική προβολή

H «Κάρι» του Στίβεν Κινγκ σε σπέσιαλ κινηματογραφική προβολή

Η προβολή της καλτ ταινίας του Μπράιαν Ντε Πάλμα, που στηρίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του «Βασιλιά» Στίβεν Κινγκ, θα γίνει στον κινηματογράφο Δαναό την Παρασκευή, 19 Απριλίου (9.45 μ.μ.)

Επιμέλεια: Book Press

Είναι από τα βιβλία που δεν ξεχνάς εύκολ...

Συγγραφείς μποϊκοτάρουν το PEN America για τη χλιαρή στάση του στον πόλεμο στη Γάζα – μεταξύ αυτών η Ναόμι Κλάιν

Συγγραφείς μποϊκοτάρουν το PEN America για τη χλιαρή στάση του στον πόλεμο στη Γάζα – μεταξύ αυτών η Ναόμι Κλάιν

Αρκετοί συγγραφείς και ποιητές ζήτησαν να αποσυρθούν οι υποψηφιότητές τους από βραβεία που αναμένεται να δώσει η PEN America το επόμενο διάστημα θεωρώντας πως δεν έχει πάρει θέση για όσα συμβαίνουν στη Γάζα. Κεντρική εικόνα: η συγγραφέας και ποιήτρια Camonghne Felix, η οποία είναι μεταξύ των διαμαρτυρόμενων.&nb...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ