alt

O Αλέξης Πανσέληνος εξηγεί πού βρίσκονται τα αναγνωστικά του όρια, σε σχέση με ορισμένα κλασικά βιβλία της παγκόσμιας και εγχώριας πεζογραφίας. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Λέμε κλασικά τα βιβλία που εξακολουθούν να διαβάζονται και να αρέσουν κι όταν τα χρόνια έχουν περάσει, η εποχή που γράφτηκαν έχει χαθεί και τα ήθη, τα συνήθεια και οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί – αλλά παρ’ όλα αυτά, τα βιβλία για τα οποία μιλάμε μας συγκινούν και μας διδάσκουν, μας παρηγορούν και προσφέρουν στην ψυχή μας την υγρασία που έχει ανάγκη για να αντεπεξέλθουμε στις δοκιμασίες της ζωής, και στη σκέψη μας τη συμπυκνωμένη εμπειρία μιας άλλης πραγματικότητας που δεν ζήσαμε αλλά διαβάζοντας γι’ αυτήν την έχουμε εντάξει στη δικιά μας.

Η αδυναμία μας να προσπελάσουμε, να δεχτούμε και να κατανοήσουμε κάθε ένα βιβλίο από αυτά που λέμε κλασικά είναι η ομολογία για την ατέλεια του αναγνώστη περισσότερο παρά μάρτυρας του εκπεσμού της αξίας τους

Είναι τα βιβλία που μας μαθαίνουν πόσο λίγα πράγματα έχουν στην ουσία αλλάξει μέσα στους αιώνες, πόσο κοντινοί συγγενείς μας παραμένουν εκείνοι οι χαμένοι άνθρωποι, που μιλούσαν άλλες γλώσσες, φορούσαν άλλα ρούχα, μένανε σε άλλα σπίτια και κυκλοφορούσανε σε άλλους δρόμους από τους δικούς μας. Πόσο ίδια έχουν παραμείνει όλα τα βασικά θέματα που αντιμετωπίζουμε κι εμείς σήμερα και πόσο κοινή είναι η μοίρα μας, των σημερινών ανθρώπων, με τη μοίρα εκείνων που έχουν φύγει και χαθεί. Ο έρωτας, ο θάνατος, ο πόλεμος, τα πάθη, η ζήλια και η φιλοδοξία, η ύβρις του ανθρώπου αλλά και οι πηγαίες και βασικές του αρετές, όλα αυτά μένουν αναλλοίωτα μέσα στους αιώνες. Γι’ αυτό ακριβώς, η αδυναμία μας, για κάποιον λόγο, να προσπελάσουμε, να δεχτούμε και να κατανοήσουμε κάθε ένα βιβλίο από αυτά που λέμε κλασικά, τα βιβλία που εξακολουθούν να μιλούν σα να γράφτηκαν σήμερα κι όταν έχουν περάσει δεκαετίες και αιώνες από την εποχή που γράφτηκαν, είναι η ομολογία για την ατέλεια του αναγνώστη περισσότερο παρά μάρτυρας του εκπεσμού της αξίας τους. Και επειδή ο καθένας από εμάς είναι άνθρωπος με τους φυσικούς περιορισμούς στην ευαισθησία και στην αντίληψή του, καλύτερα να ομολογούμε την απαρέσκειά μας από τα κλασικά βιβλία με την απαραίτητη δόση ταπεινότητας που αρμόζει στην περίπτωση.

altΌσο με αφορά πρέπει να ομολογήσω ότι οι προσληπτικές μου ικανότητες και η αναγνωστική και αισθητική μου ευαισθησία βρήκαν τα όριά τους στο κλασικό αριστούργημα του Χέρμαν Μέλβιλ Μόμπυ Ντικ και στον Άνθρωπο χωρίς ιδιότητες του Μούζιλ, αλλά και στο Κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου, ενός καλού μου φίλου που χάθηκε πρόωρα. Το έχω ομολογήσει και αλλού, το ομολογώ και εδώ. Θα ήταν όμως εξαιρετικά θρασύ και αναίσθητο εκ μέρους μου να επαίρομαι για την αδυναμία μου αυτή και να ρίξω το βάρος της ευθύνης στους συγγραφείς ή στα βιβλία αυτά. Η στάση αυτή πιστεύω ότι ισχύει για όλους τους αναγνώστες, είτε είναι συγγραφείς είτε όχι. Και θα έπρεπε να ισχύει και για τους κριτικούς της λογοτεχνίας – ακόμα πιο πολύ!

Ο ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ είναι συγγραφέας.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Ο ποιητής Θοδωρής Ρακόπουλος, για τον αδίκως μνημονευόμενο και υπερεκτιμημένο Άλλεν Γκίνσμπεργκ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Καλβίνο είχε δίκιο όταν έλεγε πως τους κλασσικούς δεν τους διαβάζουμε αλλά τους ξαναδιαβάζουμε. Ενίοτε, βέβαια ορισμένους δεν...

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Περί σπουδαιότητας και αρεσκείας γράφει ο Μένης Κουμανταρέας ισορροπώντας ανάμεσα στην εξομολογητική διάθεση και το παιχνίδι με τα βιβλία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι ψέμα πως έχω διαβάσει κάποιο σπου...

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Ο Χρήστος Αστερίου για το μυθιστόρημα "Laura" του Cristóbal Garrido, με αφορμή την όψιμη ανακάλυψή του από την ισπανική κριτική.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σ’ ένα από τα πρώτα μου ταξίδια στη Σαλαμάνκα, πριν ακριβώς είκοσι τρία χρόνια, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ