alt

O Βασίλης Αμανατίδης συνομιλεί με τον άλλο του εαυτό για τα κείμενα που εγκατέλειψε στη μέση.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός 

Αδύνατον να είσαι συγγραφέας και να μην κατατρύχεσαι από πάσης φύσεως εμμονές. Για τον συγγραφέα οι εμμονές είναι καλό πράγμα.

Κι αν κάποτε σου γίνονται στενός κορσές, απλά χαλαρώνεις τις μπανέλες ή ανανεώνεις το στοκ (όσο πιο αργά στη ζωή σου, τόσο πιο δύσκολα) με δυο-τρεις καινούργιες. Όμως, με πόσα κείμενα άλλων μπορεί να έχει πραγματική εμμονή ένας συγγραφέας στη ζωή του; Από ποιον αριθμό κι ύστερα διατρέχει τον κίνδυνο να θρυμματιστεί ο ίδιος και η γραφή του;

«Ε, είναι θέμα ικανότητας» μου ψιθυρίζει επιτιμητικά ο άλλος μου εαυτός. «Ένας συγγραφέας μπορεί κάλλιστα να αντέχει να λατρεύει και διακόσια κείμενα, δικαίωμά του. Και, εννοείται, έργα κλασικά, έργα-σταθμούς, και κυρίως όλα διαβασμένα». Του απαντώ: χαρά στο κουράγιο του, εγώ αδύνατον, μια εικοσάδα πολυαγαπημένων έχω, και πολύ είναι. Να, κάπως έτσι:

«Το τέλος του παιχνιδιού» – Μπέκετ, «Μέσα στον καθρέφτη και τι βρήκε η Αλίκη εκεί» – Κάρολ, «Η δίκη» – Κάφκα, «Ανεμοδαρμένα ύψη» – Μπροντέ, «Ο μαιτρ και η Μαργαρίτα» – Μπουλγκάκοφ, «Η Κασσάνδρα και ο λύκος» – Καραπάνου, «Ποιήματα» – Κάμμινγκς, «Πορνογραφία» – Γκομπρόβιτς, «Ποιήματα» – Καβάφης, «Ποιήματα» – Ντίκινσον, «Μήδεια» – Ευριπίδης, «Η Φόνισσα» – Παπαδιαμάντης, «Διηγήματα» – Βιζυηνός, «Ο παλαιός των ημερών» – Μάτεσις, «Τοπίο ζωγραφισμένο με τσάι» – Πάβιτς, «Μάγισσες» – Νταλ, «Πεζογραφήματα» – Χειμωνάς, «Το στρίψιμο της βίδας» – Τζέιμς, «Μικροί κύριοι» – Άλκοτ, «Καινή Διαθήκη».

Και γιατί, παρακαλώ, έχεις διαβάσει μόνο δύο βιβλία του Ντοστογιέφσκι; Γιατί δεν προχωράς πέρα απ’ την εικοστή σελίδα του πρώτου τόμου του πολύτομου Προυστ; Γιατί έχεις προδώσει, σαν τον Θωμά, τον Τζόις τρεις φορές, ισχυριζόμενος πως ολοκλήρωσες τον ‘‘Οδυσσέα’’ του;

Αλλά, μετά τις βεβαιότητες, πάντα αρχίζουν οι παλινδρομήσεις. «Κομμάτι ελλιπής και μπερδεμένη η λιστούλα σου» ξαναπετάγεται ο άλλος μου εαυτός. «Πού είναι οι: Δάντης, Μπαλζάκ, Μακρυγιάννης, Τολστόι, Μαν, Σταντάλ, Γκαίτε, Οβίδιος, Σαντ, Φρόιντ, Νίτσε, Θερβάντες, Έλιοτ, Σεφέρης, Τζόις, Γιουρσενάρ, Πεσόα, Τσίρκας, Ροΐδης; Και λίγους λέω. Κάποιους τους έχεις κουτσοδιαβάσει, σου αρέσουν. Γιατί δεν αναφέρεις βιβλία τους, αφού διέπρεψαν και συμπεριλαμβάνονται στα κλασικά αναγνωρισμένα; Τι δουλειά έχουν οι παιδικοί κι ασήμαντοι ‘‘Μικροί κύριοι’’ σε μια λίστα που παρακάμπτει τον Όμηρο;» Σπεύδω να απολογηθώ: Το βιβλιαράκι εκείνο το ’βαλα γιατί είναι το πρώτο που διάβασα ποτέ, και την ανάμνηση της ηδονής απ’ την ανάγνωσή του ποτέ δεν ξεπέρασα, σαν τον αιώνια ερωτευμένο. «Θου Κύριε! Και γιατί, παρακαλώ, έχεις διαβάσει μόνο δύο βιβλία του Ντοστογιέφσκι; Γιατί δεν προχωράς πέρα απ’ την εικοστή σελίδα του πρώτου τόμου του πολύτομου Προυστ; Γιατί έχεις προδώσει, σαν τον Θωμά, τον Τζόις τρεις φορές, ισχυριζόμενος πως ολοκλήρωσες τον ‘‘Οδυσσέα’’ του; Γιατί, ενώ λατρεύεις τον θεατρικό Μπέκετ σαν Θεό, δεν επιδεικνύεις σπουδαία υπομονή με τα μυθιστορήματα του μέγιστου; Γιατί όλο μας λες για Πόε και Φόκνερ, μα προτίμησες τον Ρόαλντ Νταλ; Και γιατί, ενώ τόσο αγαπάς τον ‘‘Άμλετ’’, δεν βρήκε θέση, κοτζάμ πρίγκιπας, μέσα στο άθλιο TOP-20 σου; Κάτσε, μη, έχω κι άλλες ερωτήσεις να σου κάνω».

Θα είμαι ανίατη περίπτωση. Αποφάσισα να βάλω σιγαστήρα στον άλλο εαυτό μου, και κάθισα να ανιχνεύσω μερικές σκόρπιες αιτίες της πάθησης, μήπως παρ’ ελπίδα γιατρευτώ: Θα μου λείπουν η εξυπνάδα, η καλλιέργεια και η ευαισθησία. Κυρίως η υπομονή. Είμαι τεμπέλης ολκής. Είμαι αυτιστικός, αγαπώ μόνο ό,τι μου μοιάζει. Είμαι περιορισμένης εμβέλειας, δεν συμπεριλαμβάνω μες στα κύτταρά μου ολόκληρη την ανθρωπότητα, τι κρίμα... Δεν έχω αρκετό χρόνο, πνίγομαι στη δουλειά. Δεν μου φτάνει μια ζωή για τόσο διάβασμα, ποτέ δεν τελειώνουν οι κλασικοί, στο μέλλον θα προστίθενται πάντα καινούργιοι – να μη διαβάσω κι αυτούς; Αν τους διαβάσω όλους, θα ισοπεδωθώ απ’ τη σύγκριση, θα φοβηθώ να ξαναγράψω, θα στερέψω. Τα «Μίκυ Μάους» ανήκουν στους κλασικούς; Α, όλα κι όλα, δεν θα γίνω εγώ σοβαροφανής για να ικανοποιήσω εσένα.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΑΜΑΝΑΤΙΔΗ

alt

Ο μεταμοντερνισμός με βολεύει, η πραγματικότητα είναι ψευδαίσθηση, δεν υπάρχουν κανόνες, άσε με κι εσύ κι οι κλασικοί σου. Ψέματα, αγαπώ τους κανόνες, ποιος θα μου πει ποιος είναι ο σωστός; Όχι, τίποτα απ’ όλα αυτά. Ο λόγος είναι ότι με πιέζουνε τα «πρέπει», θ’ ανακαλύψω μόνος τη διαδρομή μου στον κόσμο και τα σημεία. Όλοι θα πεθάνουμε κάποτε. Δεν θα γίνω θύμα εγώ του άγχους κουλτούρας. Πάλι ψέματα. Έχω ελπίδα, γιατρέ μου, να καταφέρω κάποτε να τους διαβάσω όλους ή να μου αρέσουνε κι αυτοί που δεν μου πάνε; Θα με κάνει αυτό καλύτερο άνθρωπο; Καλύτερο συγγραφέα θα με κάνει;

Τώρα αφαιρώ τον σιγαστήρα, θέλω να δώσω στον άλλο μου εαυτό μια τελευταία ευκαιρία. Μου λέει: «Δεν άκουγα τι έλεγες. Ήμουν απασχολημένος με τις ερωτήσεις μου, που όμως δεν άκουγες εσύ». Κλασική αντίδραση… Αποφάσισα: Από δω και στο εξής, για αποτοξίνωση, θα διαβάζω κάθε μέρα μία μόνο σελίδα, την ίδια πάντα, από το «Έγκλημα και τιμωρία» μέχρι να πεθάνω. Τίποτα άλλο. Κάτι που ασφαλώς μας επαναφέρει στο καίριο αρχικό ζήτημα των εμμονών.

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Ο ποιητής Θοδωρής Ρακόπουλος, για τον αδίκως μνημονευόμενο και υπερεκτιμημένο Άλλεν Γκίνσμπεργκ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Καλβίνο είχε δίκιο όταν έλεγε πως τους κλασσικούς δεν τους διαβάζουμε αλλά τους ξαναδιαβάζουμε. Ενίοτε, βέβαια ορισμένους δεν...

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Περί σπουδαιότητας και αρεσκείας γράφει ο Μένης Κουμανταρέας ισορροπώντας ανάμεσα στην εξομολογητική διάθεση και το παιχνίδι με τα βιβλία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι ψέμα πως έχω διαβάσει κάποιο σπου...

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Ο Χρήστος Αστερίου για το μυθιστόρημα "Laura" του Cristóbal Garrido, με αφορμή την όψιμη ανακάλυψή του από την ισπανική κριτική.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σ’ ένα από τα πρώτα μου ταξίδια στη Σαλαμάνκα, πριν ακριβώς είκοσι τρία χρόνια, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Ερωταποκρίσεις από παλαιότερες συνομιλίες και συνεντεύξεις με ποιητές και μεταφραστές.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Πώς επιλέγουμε τα κείμενα που μεταφράζουμε;

Με ποικίλους τρόπους και για όλους τους δυνατ...

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ