alt

O Βασίλης Αμανατίδης συνομιλεί με τον άλλο του εαυτό για τα κείμενα που εγκατέλειψε στη μέση.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός 

Αδύνατον να είσαι συγγραφέας και να μην κατατρύχεσαι από πάσης φύσεως εμμονές. Για τον συγγραφέα οι εμμονές είναι καλό πράγμα.

Κι αν κάποτε σου γίνονται στενός κορσές, απλά χαλαρώνεις τις μπανέλες ή ανανεώνεις το στοκ (όσο πιο αργά στη ζωή σου, τόσο πιο δύσκολα) με δυο-τρεις καινούργιες. Όμως, με πόσα κείμενα άλλων μπορεί να έχει πραγματική εμμονή ένας συγγραφέας στη ζωή του; Από ποιον αριθμό κι ύστερα διατρέχει τον κίνδυνο να θρυμματιστεί ο ίδιος και η γραφή του;

«Ε, είναι θέμα ικανότητας» μου ψιθυρίζει επιτιμητικά ο άλλος μου εαυτός. «Ένας συγγραφέας μπορεί κάλλιστα να αντέχει να λατρεύει και διακόσια κείμενα, δικαίωμά του. Και, εννοείται, έργα κλασικά, έργα-σταθμούς, και κυρίως όλα διαβασμένα». Του απαντώ: χαρά στο κουράγιο του, εγώ αδύνατον, μια εικοσάδα πολυαγαπημένων έχω, και πολύ είναι. Να, κάπως έτσι:

«Το τέλος του παιχνιδιού» – Μπέκετ, «Μέσα στον καθρέφτη και τι βρήκε η Αλίκη εκεί» – Κάρολ, «Η δίκη» – Κάφκα, «Ανεμοδαρμένα ύψη» – Μπροντέ, «Ο μαιτρ και η Μαργαρίτα» – Μπουλγκάκοφ, «Η Κασσάνδρα και ο λύκος» – Καραπάνου, «Ποιήματα» – Κάμμινγκς, «Πορνογραφία» – Γκομπρόβιτς, «Ποιήματα» – Καβάφης, «Ποιήματα» – Ντίκινσον, «Μήδεια» – Ευριπίδης, «Η Φόνισσα» – Παπαδιαμάντης, «Διηγήματα» – Βιζυηνός, «Ο παλαιός των ημερών» – Μάτεσις, «Τοπίο ζωγραφισμένο με τσάι» – Πάβιτς, «Μάγισσες» – Νταλ, «Πεζογραφήματα» – Χειμωνάς, «Το στρίψιμο της βίδας» – Τζέιμς, «Μικροί κύριοι» – Άλκοτ, «Καινή Διαθήκη».

Και γιατί, παρακαλώ, έχεις διαβάσει μόνο δύο βιβλία του Ντοστογιέφσκι; Γιατί δεν προχωράς πέρα απ’ την εικοστή σελίδα του πρώτου τόμου του πολύτομου Προυστ; Γιατί έχεις προδώσει, σαν τον Θωμά, τον Τζόις τρεις φορές, ισχυριζόμενος πως ολοκλήρωσες τον ‘‘Οδυσσέα’’ του;

Αλλά, μετά τις βεβαιότητες, πάντα αρχίζουν οι παλινδρομήσεις. «Κομμάτι ελλιπής και μπερδεμένη η λιστούλα σου» ξαναπετάγεται ο άλλος μου εαυτός. «Πού είναι οι: Δάντης, Μπαλζάκ, Μακρυγιάννης, Τολστόι, Μαν, Σταντάλ, Γκαίτε, Οβίδιος, Σαντ, Φρόιντ, Νίτσε, Θερβάντες, Έλιοτ, Σεφέρης, Τζόις, Γιουρσενάρ, Πεσόα, Τσίρκας, Ροΐδης; Και λίγους λέω. Κάποιους τους έχεις κουτσοδιαβάσει, σου αρέσουν. Γιατί δεν αναφέρεις βιβλία τους, αφού διέπρεψαν και συμπεριλαμβάνονται στα κλασικά αναγνωρισμένα; Τι δουλειά έχουν οι παιδικοί κι ασήμαντοι ‘‘Μικροί κύριοι’’ σε μια λίστα που παρακάμπτει τον Όμηρο;» Σπεύδω να απολογηθώ: Το βιβλιαράκι εκείνο το ’βαλα γιατί είναι το πρώτο που διάβασα ποτέ, και την ανάμνηση της ηδονής απ’ την ανάγνωσή του ποτέ δεν ξεπέρασα, σαν τον αιώνια ερωτευμένο. «Θου Κύριε! Και γιατί, παρακαλώ, έχεις διαβάσει μόνο δύο βιβλία του Ντοστογιέφσκι; Γιατί δεν προχωράς πέρα απ’ την εικοστή σελίδα του πρώτου τόμου του πολύτομου Προυστ; Γιατί έχεις προδώσει, σαν τον Θωμά, τον Τζόις τρεις φορές, ισχυριζόμενος πως ολοκλήρωσες τον ‘‘Οδυσσέα’’ του; Γιατί, ενώ λατρεύεις τον θεατρικό Μπέκετ σαν Θεό, δεν επιδεικνύεις σπουδαία υπομονή με τα μυθιστορήματα του μέγιστου; Γιατί όλο μας λες για Πόε και Φόκνερ, μα προτίμησες τον Ρόαλντ Νταλ; Και γιατί, ενώ τόσο αγαπάς τον ‘‘Άμλετ’’, δεν βρήκε θέση, κοτζάμ πρίγκιπας, μέσα στο άθλιο TOP-20 σου; Κάτσε, μη, έχω κι άλλες ερωτήσεις να σου κάνω».

Θα είμαι ανίατη περίπτωση. Αποφάσισα να βάλω σιγαστήρα στον άλλο εαυτό μου, και κάθισα να ανιχνεύσω μερικές σκόρπιες αιτίες της πάθησης, μήπως παρ’ ελπίδα γιατρευτώ: Θα μου λείπουν η εξυπνάδα, η καλλιέργεια και η ευαισθησία. Κυρίως η υπομονή. Είμαι τεμπέλης ολκής. Είμαι αυτιστικός, αγαπώ μόνο ό,τι μου μοιάζει. Είμαι περιορισμένης εμβέλειας, δεν συμπεριλαμβάνω μες στα κύτταρά μου ολόκληρη την ανθρωπότητα, τι κρίμα... Δεν έχω αρκετό χρόνο, πνίγομαι στη δουλειά. Δεν μου φτάνει μια ζωή για τόσο διάβασμα, ποτέ δεν τελειώνουν οι κλασικοί, στο μέλλον θα προστίθενται πάντα καινούργιοι – να μη διαβάσω κι αυτούς; Αν τους διαβάσω όλους, θα ισοπεδωθώ απ’ τη σύγκριση, θα φοβηθώ να ξαναγράψω, θα στερέψω. Τα «Μίκυ Μάους» ανήκουν στους κλασικούς; Α, όλα κι όλα, δεν θα γίνω εγώ σοβαροφανής για να ικανοποιήσω εσένα.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΑΜΑΝΑΤΙΔΗ

alt

Ο μεταμοντερνισμός με βολεύει, η πραγματικότητα είναι ψευδαίσθηση, δεν υπάρχουν κανόνες, άσε με κι εσύ κι οι κλασικοί σου. Ψέματα, αγαπώ τους κανόνες, ποιος θα μου πει ποιος είναι ο σωστός; Όχι, τίποτα απ’ όλα αυτά. Ο λόγος είναι ότι με πιέζουνε τα «πρέπει», θ’ ανακαλύψω μόνος τη διαδρομή μου στον κόσμο και τα σημεία. Όλοι θα πεθάνουμε κάποτε. Δεν θα γίνω θύμα εγώ του άγχους κουλτούρας. Πάλι ψέματα. Έχω ελπίδα, γιατρέ μου, να καταφέρω κάποτε να τους διαβάσω όλους ή να μου αρέσουνε κι αυτοί που δεν μου πάνε; Θα με κάνει αυτό καλύτερο άνθρωπο; Καλύτερο συγγραφέα θα με κάνει;

Τώρα αφαιρώ τον σιγαστήρα, θέλω να δώσω στον άλλο μου εαυτό μια τελευταία ευκαιρία. Μου λέει: «Δεν άκουγα τι έλεγες. Ήμουν απασχολημένος με τις ερωτήσεις μου, που όμως δεν άκουγες εσύ». Κλασική αντίδραση… Αποφάσισα: Από δω και στο εξής, για αποτοξίνωση, θα διαβάζω κάθε μέρα μία μόνο σελίδα, την ίδια πάντα, από το «Έγκλημα και τιμωρία» μέχρι να πεθάνω. Τίποτα άλλο. Κάτι που ασφαλώς μας επαναφέρει στο καίριο αρχικό ζήτημα των εμμονών.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Θοδωρής Ρακόπουλος: «Δεν με ενδιαφέρει ο Γκίνσμπεργκ (πια)»

Ο ποιητής Θοδωρής Ρακόπουλος, για τον αδίκως μνημονευόμενο και υπερεκτιμημένο Άλλεν Γκίνσμπεργκ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Καλβίνο είχε δίκιο όταν έλεγε πως τους κλασσικούς δεν τους διαβάζουμε αλλά τους ξαναδιαβάζουμε. Ενίοτε, βέβαια ορισμένους δεν...

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Μένης Κουμανταρέας: «Ζούμε μέσα σε αντιθέσεις και μέσα απ’ αυτές ολοκληρωνόμαστε»

Περί σπουδαιότητας και αρεσκείας γράφει ο Μένης Κουμανταρέας ισορροπώντας ανάμεσα στην εξομολογητική διάθεση και το παιχνίδι με τα βιβλία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι ψέμα πως έχω διαβάσει κάποιο σπου...

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Χρήστος Αστερίου: «Ερωτογράφημα γεμάτο λεκτικές πιρουέτες»

Ο Χρήστος Αστερίου για το μυθιστόρημα "Laura" του Cristóbal Garrido, με αφορμή την όψιμη ανακάλυψή του από την ισπανική κριτική.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σ’ ένα από τα πρώτα μου ταξίδια στη Σαλαμάνκα, πριν ακριβώς είκοσι τρία χρόνια, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

Στο 47ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με τη συγγραφέα και αρθογράφο Βίβιαν Στεργίου. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 18 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές

Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές

Ανάμεσα στο έργο και στις πολιτικές αντιλήψεις συχνά... «η σκιά πέφτει». Η Ανί Ερνό και ο Μισέλ Ουελμπέκ, το έργο τους, οι αντιφάσεις τους και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

«Η άλλη κόρη»

...
To 7ο Θερινό Βιβλιοστάσιο έρχεται στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

To 7ο Θερινό Βιβλιοστάσιο έρχεται στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

To 7o Θερινό Βιβλιοστάσιο θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19, το Σάββατο 20 και την Κυριακή 21 Ιουλίου, στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης. Κεντρική εικόνα από το περσινό επιτυχημένο 6ο Θερινό Βιβλιοστάσιο στον Κήπο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Επιμέλεια: Book Press

To 7o Θερινό Βι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Πέντε νέα βιβλία αρχιτεκτονικής για την Αθήνα, για τις εθνικές υποδομές αλλά και για τη συμβολή των Ελλήνων στην αρχιτεκτονική της Σμύρνης. Επίσης, δυο ιδιαίτερα βιβλία, ένα κείμενο του Le Corbusier απευθυνόμενο σε φοιτητές του, και μια μελέτη για το πώς είναι να ζεις σε έναν χώρο έκτακτης ανάγκης.

Γράφει η ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ