alt

Αλκοόλ και Λόγος, μέρος ΙΙ

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Η θλίψη μοιάζει με νιφάδα χιόνι
Που μόλις πέφτει μες στο κρασί λιώνει.
Αδειάζοντας την κούπα μου, χαμογελώ
Στον πρώτο ανθό καθώς σε φίλο μου καλό.
Λου Γεού, Μπροστά στο Κρασί

Ο βίος του, συγκλονιστικός. Η ποίησή του, συγκλονιστική. Μοναστική ζωή, ακτιβισμός, μηδενισμός, αλκοόλ, φλερτ με το θάνατο, απόπειρες αυτοκτονίας, ηρωισμός. Ο Ko Un (Κορέα, 1933) τα είδε όλα, τα άκουσε όλα, τα αισθάνθηκε όλα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, μες στη φρίκη του Κορεατικού Πολέμου, χύνει καυστικό υγρό στα αυτιά του για να μην ακούει τίποτα, για να απαλλαχτεί από τους θορύβους του πολέμου. Μετά, μοναχισμός, βουδισμός, περισυλλογή, ζεν. Κι ύστερα, αφοσίωση στην ποίηση, πολιτική στράτευση, επανάσταση, σύλληψη, φυλάκιση, βασανιστήρια, επικείμενη εκτέλεση. Το αλκοόλ, σταθερή προσήλωση, τρόπος όχι φυγής αλλά επαναφοράς στον βαθύ ανθρωπισμό, στην ποτισμένη με χιούμορ σοφό κατανόηση της ανθρώπινης κατάστασης. Διαβάζω το ποίημα Ένας Μεθύστακας: «Ποτέ μου δεν υπήρξα μια ατομική οντότητα./ Εξήντα τρισεκατομμύρια κύτταρα!/ Είμαι μια ολοζώντανη συλλογικότητα./ Παραπατώ και κάνω οχτάρια/ εξήντα τρισεκατομμύρια κύτταρα, όλα πιωμένα!» Κι ύστερα, διαβάζω (ή μάλλον: αποπειρώμαι να ψάλλω) το ποίημα Μπαρ στη διασταύρωση: «Ξύπνιος;/ Αν είσαι ξύπνιος, χαρά/ ή θλίψη πουθενά./ Κοιτώντας έξω, κι αφού κατέβασα και τρία ποτηράκια/ σε κάποιο πανδοχείο στη διασταύρωση του δρόμου/ έτσι άκουσα τον ξεπλυμένο απ᾽ το βροχόνερο δρόμο να λέει».

Ο Ko Un τα είδε όλα, τα άκουσε όλα, τα αισθάνθηκε όλα. Αφοσίωση στην ποίηση, πολιτική στράτευση, επανάσταση, σύλληψη, φυλάκιση, βασανιστήρια, επικείμενη εκτέλεση. Το αλκοόλ, σταθερή προσήλωση, τρόπος όχι φυγής αλλά επαναφοράς στον βαθύ ανθρωπισμό.

«Κρασάκι αμέριμνο», αυτό είναι όλο κι όλο, δυο λέξεις μονάχα, ένα από τα Ολιγόλεκτα –το τριακοστό πέμπτο– του Νίκου Καρούζου (Τα Ποιήματα, δεύτερος τόμος, εκδ. Ίκαρος). Λίγο πιο κάτω, στο τεσσαρακοστό δεύτερο, σημειώνει: «πίνοντας/ ως το φουκαριάρικο συκώτι μου». Ο Καρούζος επένδυε διαρκώς στη νύχτα και στο ποτό θεωρώντας ότι είναι επιμηκυντές των δευτερολέπτων, ότι απλώνουν το χρόνο, έστω καθιστούν το αδυσώπητο κύλισμά του πιο υποφερτό.

Ο Ηλίας Λάγιος τραγούδησε το ποτό με κάθε τρόπο, πότε τραχιά και άγρια (πάντα, όμως, με απαράμιλλη μελωδικότητα), και πότε τρυφερά και νοσταλγικά. «Δεν έχω μετακινηθεί, όλα σε με προφτάσανε,/ πλούσια μου φανερώθηκαν καθώς το θερινό φως./ Κάμαρή μου, να μεταμορφώνεσαι σε απεριόριστο τοπίο,/ τηλέφωνο, κόκκινο κρασί, έλλειμμα ανάμνησης» (Επιστολές στην Δηώ, Ποίηση, 15ο τεύχος). Και αλλού (Ο Καλός Καιρός) ακούμε την τόσο όμορφη φράση: «Κάτι ηλιαράχνη υφέρπει στο γυαλί του ποτηριού που τόσο αγάπησα».

Ο Αργύρης Χιόνης ειδικεύτηκε σε μια ποίηση που καμώνεται ότι είναι ακίνδυνη, κάπως πεζή, σχεδόν αθόρυβη, κι όμως λειτουργεί σαν επικίνδυνος, βραδυφλεγής εκρηκτικός μηχανισμός.

Ο Αργύρης Χιόνης ειδικεύτηκε σε μια ποίηση που καμώνεται ότι είναι ακίνδυνη, κάπως πεζή, σχεδόν αθόρυβη, κι όμως λειτουργεί σαν επικίνδυνος, βραδυφλεγής εκρηκτικός μηχανισμός. Και ήξερε να μιλάει πολύ καλά για τη μέθη. Ακούστε: «Μεθυσμένος ποιητής γράφει, βαθιά μεσάνυχτα, ποίημα μεθυσμένο. Διαβάζοντάς το, αργότερα, ξεμέθυστος και υπό το φως του ήλιου, νιώθει βαθύτατη ντροπή και, δίχως δισταγμό, το σκίζει./ Όταν, ωστόσο, έρχεται ξανά η νύχτα, ακολουθούμενη από τη νέα μέθη, τον τρώνε οι τύψεις για το σκίσιμο αυτό, για τον αφανισμό μιας ύπαρξης, έστω χωλής, ύπαρξης όμως, και ξαναγράφει, εν είδει εξιλασμού ένα καινούργιο μεθυσμένο ποίημα που, σίγουρα, ξεμέθυστος, θα σκίσει πάλι» (Τότε που η σιωπή τραγούδησε, εκδ. Νεφέλη).

Ο Ομάρ Καγιάμ και ο Λι Πο ένιωθαν βαθιά, όπως ο Σαίξπηρ και ο Χόρχε Μανρίκε, πόσο γοργά κυλάει ο χρόνος, πόσο εφήμερο είναι το πέρασμά μας, πόσο βοηθάει το ποτό στην πάντα ευπρόσδεκτη κι ευκταία επιμήκυνση των δευτερολέπτων. Κάθε στιγμή μάς φέρνει πιο κοντά στο Μέγα Αποτρόπαιο, το θάνατο, αλλά και κάθε στιγμή είναι ευκαιρία για συμμετοχή στο Μέγα Συμπόσιο, τη ζωή. «Πίνε, γιατ’ είν’ ο θάνατος θάλασσα δίχως φάρο», μας λέει ο Πέρσης σ’ ένα από τα τετράστιχά του, τα φημισμένα Ρουμπαγιάτ (μτφ. Παύλος Γνευτός, εκδ. Ερατώ). Κι ο Κινέζος μπόρεσε να τραγουδήσει: «Τη θλίψη για να διώχνουμε του κόσμου, την αιώνια,/ Ας πίνουμε κρασί με χίλιες κούπες!/ Μας σπρώχνει η νύχτα η όμορφη σ’ ατέλειωτες κουβέντες,/ Κι είναι η σελήνη έτσι λαμπρή, που δεν μας πιάνει ο ύπνος./ Σαν έρθει η μέθη, στο γυμνό βουνό θα ξαπλωθούμε,/ Τον ουρανό για σκέπασμα, τη γης για προσκεφάλι» («Μια νύχτα ανάμεσα σε φίλους», στον τόμο Ολίγο φως και μακρινό, Ανθολογία Κινεζικής Ποίησης, μτφ. Πέτρος Α. Δήμας, εκδ. Γαβριηλίδης). Και αλλού, γράφοντας για έναν ομότεχνό του, αλλά και για τον ίδιο του τον εαυτό, διακηρύσσει την αγάπη του για την ανεξαρτησία: «Άμα τα πίνει, κάτου απ’ το φεγγάρι,/ Συχνά ο θεός τόνε μεθά. Λατρεύει τα λουλούδια,/ και δεν υπηρετεί τον πρίγκιπά του».

Ο Τσαρλς Μπουκόβσκι έπαιζε σαν µανιακός στον ιππόδροµο, αλλά αν πόνταρε κάπου τα πάντα ήταν στην αγάπη, στην κατανόηση, και στην ποίηση.

Ο Τσαρλς Μπουκόβσκι είδε στο ποτό έναν τρόπο να ακούει καλύτερα την κλασική μουσική που τόσο αγαπούσε. Το πρόσωπό του ήταν ένα ζωντανό γλυπτό. Γεµάτο ουλές. Όπως και η ζωή του ήταν γεµάτη ουλές. Έπαιζε σαν µανιακός στον ιππόδροµο, αλλά αν πόνταρε κάπου τα πάντα ήταν στην αγάπη, στην κατανόηση, και στην ποίηση. Οι εξεγερµένοι νέοι τής Αµερικής, αλλά κυρίως της Ευρώπης, τον αγάπησαν, τον αγκάλιασαν, τον αναγόρευσαν σε έναν από τους πιο θρυλικούς ήρωές τους. Ήταν ένας άδολος παρίας και έγραψε θαυµάσια ποιήµατα και βραχνά πεζογραφήµατα για τους άδολους παρίες. Η μπίρα (beer) συνόδευε θελκτικά τα μεγάλα Μπ (b) της υψηλής μουσικής: Μπαχ Μπετόβεν Μπάρτοκ Μπρούκνερ. «Η αγάπη είναι ένας σκύλος απ’ την Κόλαση», έλεγε και αµέσως µετά κατέφευγε στην πρώτη πρόθυµη αγκαλιά. Αυτή τη φορά, αφήνει στην άκρη την μπίρα και πιάνει την τεκίλα: «Οδήγησα λίγο στους δρόμους της Τιχουάνα μέχρι που βρήκα/ ένα μπαρ που μου άρεσε/ Πάρκαρα κι έδωσα σε τρία αλάβια από ένα δολάριο/ στο καθένα, με την υπόσχεση για περισσότερα αργότερα, για να προσέχουν/ τ᾽ αυτοκίνητό μου/ Μπήκα και κάθισα και παράγγειλα μια/ τεκίλα/ Υπήρχαν 4-5 ντόπιοι μέσα, ωραίο μέρος, μάγκα μου./ Ήπια την τεκίλα και παράγγειλα/ μια άλλη./ Απ᾽ το τζουκμπόξ άρχισε ν᾽ ακούγεται ένα τραγούδι ταυρομαχίας/ και σηκώθηκα, άρπαξα μια καρέκλα και/ έκανα πως απωθώ τον ταύρο./ Το τραγούδι τελείωσε κι οι άντρες χειροκρότησαν/ έκανα υπόκλιση, κάθισα και παράγγειλα ακόμα μια/ τεκίλα./ Ε, σενιόρ, ρώτησε ένας απ᾽ τους άντρες/ μπορείς να το ξανακάνεις αυτό;/ Βέβαια, είπα/ ήπια στην τεκίλα/ Βάλε το τραγούδι ξανά, είπα./ Σηκώθηκα και ξανάκανα το ίδιο πράγμα/ απ᾽ την αρχή/ όχι τόσο καλά όμως/ γιατί τελικά είχα μεθύσει/ κι έτσι όμως/ οι άντρες δεν τσιγκουνεύτηκαν το χειροκρότητα/ Κάθισα, κέρασα ποτά όλο τον κόσμο/ κι ήπια μια τελευταία τεκίλα/ Ήταν ένας ευχάριστος αποχαιρετισμός…».

* Το εικαστικό του Νίκου Καρούζου είναι της Ελεάννας Μαρτίνου.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.

altΤι;
108 ζεν ποιήματα
Ko Un
Μτφρ. Αργυρώ Κασωτάκη-Γατοπούλου, Χάνα Γιο
Περισπωμένη 2014
Σελ. 160, τιμή εκδότη € 15,00

alt

  

altΤα ποιήματα
Νίκος Καρούζος
Ίκαρος 2013
Σελ. 344, τιμή εκδότη € 19,18

alt

 

 

altΠοιήματα
Ηλίας Λάγιος
Ίκαρος 2009
Σελ. 768, τιμή εκδότη € 35,34

alt

 

  

altΡουμπαγιάτ
Omar Khayyam
Μτφρ. Παύλος Γνευτός
Ερατώ 2007
Σελ. 130, τιμή εκδότη € 10,65

alt

 

 

altΟλίγο φως και μακρινό
Ανθολογία κινεζικής ποίησης
Μτφρ. Πέτρος Α. Δήμας
Γαβριηλίδης 1999
Σελ. 144, τιμή εκδότη € 15,98

alt

 

 

alt70 χρόνια φαγούρα
Charles Bukowski
Μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος
Ηλέκτρα 2008
Σελ. 640, τιμή εκδότη € 15,00

alt

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Από τη ζωή στα βιβλία και το αντίστροφο

Από τη ζωή στα βιβλία και το αντίστροφο

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πριν από λίγο καιρό παρευρέθηκα στην παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου του Γιάννη Μακριδάκη με τίτλο Αντί ...

«Ποτέ δεν θα ξαναπιούμε τόσο νέοι»

«Ποτέ δεν θα ξαναπιούμε τόσο νέοι»

Αλκοόλ και Λόγος, μέρος Ι

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Αν και διάβασα πολύ, ήπια ακόμα περισσότερο. Έγραψα πολύ λιγότερο απ’ τους περισσότερους ανθρώπους που γράφουν, αλλά ήπια πολύ περισσ...

Το Πάσχα σε τρία ποιήματα του Νίκου Καρούζου

Το Πάσχα σε τρία ποιήματα του Νίκου Καρούζου

Ο μεγάλος μας ποιητής Νίκος Καρούζος (1926-1990) κατόρθωσε τόσο στην ποίησή του όσο και στην προσωπική του ζωή να είναι με τη μεριά της υπερβάσεως. Αναμετριόταν πάντα –ο ίδιος συχνά χρησιμοποιούσε τη λέξη «κονταροχτύπημα»– με μεγάλες ιδέες, μεγάλες μορφές, μεγάλες αφηγήσεις, δίχως ποτέ να τις αφήνει ως έχουν, μα μπο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης, στήνει νέο ΕΚΕΒΙ ερήμην εκδοτών και συγγραφέων. Τα σωματεία των εκδοτών καταγγέλλουν ότι δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση στα αιτήματά τους για συνάντηση και ζητούν από το υπουργείο, την ύστατη ώρα, να κληθούν για να συνεργαστούν. Φωτογραφία: Το κτίριο που...

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

Για την ποιητική και φωτογραφική συλλογή του Γιώργου Ν. Θεοχάρη «Αστικά βήματα» (εκδ. ΑΩ). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Thorsten Koch.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αναπαράσταση συναισθημάτων με λόγο και ε...

«Διάλογοι με την αρχαιότητα»: Μία εκδήλωση για τη βία, τον έρωτα και τα παράδοξα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο

«Διάλογοι με την αρχαιότητα»: Μία εκδήλωση για τη βία, τον έρωτα και τα παράδοξα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο

Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης σας προσκαλούν στην εκδήλωση «Βία, έρωτας και παράδοξα στον ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο. Αναγνώσεις από τους πρόσφατους τόμους της σειράς Διάλογοι με την αρχαιότητα».

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ