Ψάρι στον ουρανό

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Αλυσιδωτές αντιδράσεις μέσα στο σώμα του εφήβου ενεργοποιούν συμπεριφορές που άλλοτε τον εκθέτουν, άλλοτε τον απελευθερώνουν, άλλοτε οδηγούν σε συγκρούσεις. Στο μυθιστόρημα του Ισλανδού Έρλινγκς η είσοδος στην εφηβεία παρουσιάζεται ως μια περιπετειώδης κατάσταση εσωτερικών εκρήξεων και αναπάντεχων εξελίξεων.

Στο Ψάρι στον ουρανό ο 13χρονος Τζος Στίβενσον εισέρχεται στην περίοδο της ζωής του κατά την οποία οι ορμόνες θα ορίζουν τις κινήσεις και τις αποφάσεις του περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Θα βρεθεί έξω από τα νερά του, όπως το ψάρι του τίτλου, και στο νέο περιβάλλον όπου θα προσγειωθεί απότομα θα αναγκαστεί να τα βγάλει πέρα όπως κάθε έφηβος: χωρίς εγχειρίδιο χρήσης.

Ο Τζος μεγαλώνει μόνο με τη μητέρα του, του λείπει ο ναυτικός πατέρας του με τον οποίο έχει σύντομες συναντήσεις και βιώνει την σχολική ζωή με αμηχανία, προβλήματα και συγκρούσεις. Την συνύπαρξη με την 17χρονη ξαδέλφη του, την οποία η μητέρα του επιλέγει να φιλοξενήσουν για απροσδιόριστο διάστημα, θα την βιώσει ως εισβολή στον ιδιωτικό του βίο τον οποίο καλά καλά δεν έχει προλάβει να ορίσει. Ο χωρισμός των γονιών, το αίσθημα ευθύνης του παιδιού, ο φόβος για την οριστική απώλεια του πατέρα, η είσοδος στην terra ingognita της εφηβικής σεξουαλικότητας, οι σχέσεις με τους συνομίλικους, η έλξη του θανάτου, η ασυγκράτητη δημιουργηκότητα αλλά και η αδράνεια, το απόλυτο αίσθημα ματαιότητας αλλά και η άλλη όψη που είναι η άγρια χαρά συνθέτουν το σύμπαν του Τζος.

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση δίνει στον συγγραφέα την ευκαιρία να συνθέσει μακροσκελείς εσωτερικούς μονολόγους μέσω των οποίων ο 13χρονος ήρωας προσφέρει την δική του οπτική για τα γεγονότα. Το πνευματώδες και αρκετά επεξεργασμένο ύφος της αφήγησης, ωστόσο, είναι τέτοιο που αν και κάνει την ανάγνωση απολαυστική αποστερεί από το κείμενο την αναμενόμενη εφηβική αφέλεια – στιγμές στιγμές μοιάζει φορτισμένο με την εκ των υστέρων γνώση του ενήλικα. 

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται

Το Ψάρι στον ουρανό απευθύνεται και συνιστάται ανεπιφύλακτα στα αγόρια και τα κορίτσια 12 ετών και πάνω, είτε είναι σταθεροί αναγνώστες είτε περιστασιακοί. Απευθύνεται σε όλους τους εφήβους που αν και ουρλιάζουν πως θέλουν απλώς να μείνουν μόνοι, στην πραγματικότητα θέλουν όσο τίποτα κάποιον για να μιλήσουν. 

Ποιος είναι ο συγγραφέας

Ο 49χρονος Φρίντρικ Έρλινγκς γεννήθηκε στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας το 1962. Ως συγγραφέας, σεναριογράφος, γραφίστας και μουσικός, συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο γνωστούς και επιτυχημένους Ισλανδούς της γενιάς του. Το 1986 ίδρυσε μαζί με την Μπγιόρκ το εναλλακτικό ροκ συγκρότημα The Sugarcubes. Έχει γράψει και έχει μεταφράσει πολυάριθμους στίχους, έχει γράψει σενάρια για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, καθώς και βιογραφίες και λογοτεχνικά βιβλία για αναγνώστες κάθε ηλικίας. Στη φωτογραφία τον βλέπουμε με μια τάξη μαθητών γυμνασίου στο Σάσεξ της Βρετανίας, όπου εμψύχωσε εργαστήριο γραφής με αφορμή τα βιβλία του που έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά. 

Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά

Κατά την περίοδο της εφηβείας οτιδήποτε κάνουν τα αγόρια ή τα κορίτσια έχει τη μορφή μιας δήλωσης. Το αν διαβάζουν ή ακόμη περισσότερο αν δεν διαβάζουν είναι μια δήλωση με πολύ ισχυρό νόημα. Επιλέγοντας λοιπόν να διαβάσουν το Ψάρι στον ουρανό θα έχουν την ικανοποίηση μιας δήλωσης της επιθυμίας τους να επικοινωνήσουν με τους δικούς τους όρους. Τα αγόρια θα βρουν ίσως έναν εκφραστή στον 13χρονο ήρωα ή θα συναντήσουν έναν συνομίλικο που στροβιλίζεται στην ίδια δίνη. Τα κορίτσια, επιπλέον, θα λύσουν κάποιες απορίες τους για το τι στο καλό γίνεται μέσα στα κεφάλια των αγοριών.

Για ποιο λόγο να το προτιμήσουν οι γονείς

Για να ανοίξουν διάλογο μέσω του βιβλίου με τα παιδιά τους πάνω σε ζητήματα τα οποία απασχολούν τους εφήβους σε όλο τον κόσμο.

ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ 

Ψάρι στον ουρανό
Φρίντρικ Έρλινγκς
Μτφρ: Αργυρώ Πιπίνη
Εκδόσεις Πατάκη, 2013
Τιμή € 15,50, σελ.316