Για το μυθιστόρημα για εφήβους «Αν έρθεις σαν τον άνεμο» (μτφρ. Αργυρώ Πιπίνη) της Τζάκλιν Γούντσον που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
Της Ελένης Κορόβηλα
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Συγγραφέας με σημαντική και μακρά πορεία στον χώρο του βιβλίου για παιδιά και εφήβους, η Αφροαμερικανίδα Τζάκλιν Γούντσον είναι πλέον γνωστή και για τα μυθιστορήματά της για ενήλικο κοινό.
Το Αν έρθεις σαν τον άνεμο που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση της Αργυρώς Πιπίνη είναι ένα βιβλίο δοκιμασμένο στο χρόνο. Κυκλοφόρησε το 1998 και καθώς διανύει με επιτυχία την τρίτη δεκαετία της πορείας του διατηρεί σε απόλυτο βαθμό την επικαιρότητά του καθώς οι διακρίσεις σε βάρος Αφροαμερικανών στις Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να υφίστανται με τη διαφορά ότι με την ανάπτυξη των κοινωνικών δικτύων αφορούν τον κάθε ένα χωρίς να εξαιρούνται οι έφηβοι που συμπάσχουν, αγωνιούν και εξεγείρονται κατά των αδικιών. Η Γούντσον γράφει για εφήβους έχοντας στο μυαλό της πολύ ξεκάθαρα ότι οι έφηβοι έχουν την τάση να τα βιώνουν όλα στον υπερθετικό βαθμό και δεν έχουν παρελθόν για να ανατρέξουν σε αυτό, δεν αναλύουν κάνοντας προβολές στο μέλλον, ζουν έντονα στο παρόν, εναλλάσσουν τα συναισθήματά τους με ταχύτητα, εκφράζουν βεβαιότητες, κι ενώ τα αστεία τους είναι ξεκαρδιστικά, οι απογοητεύσεις είναι τραυματικές και τεράστιες.
Εδώ μας αφηγείται την ιστορία μιας πρώτης αγάπης μεταξύ δυο φαινομενικά εντελώς διαφορετικών εφήβων. Η ηρωίδα της, η Έλλι, είναι ένα 15χρονο κορίτσι της Νέας Υόρκης, κόρη γιατρού, τρίτο παιδί μιας ευκατάστατης εβραϊκής οικογένειας, που ζει σε ένα διαμέρισμα με θεά στο Σέντραλ παρκ και στο Λύκειο ξεκινά να φοιτά σε ένα καλό ιδιωτικό σχολείο-διαβατήριο για ένα καλό πανεπιστήμιο. Τα δίδυμα μεγαλύτερα αδέλφια της έχουν ήδη εγκαταλείψει την οικογενειακή εστία. Ο Τζερεμάια είναι ένας επίσης 15χρονος που ξεκινά την φοίτησή του στο ίδιο σχολείο με στόχο κι αυτός να βελτιώσει και να αυξήσει τις πιθανότητές του για ένα καλό πανεπιστήμιο. Ο Μάια, όπως χαϊδευτικά τον φωνάζουν οι φίλοι του, είναι άσος στο μπάσκετ, ονειρεύεται καριέρα στο ΝΒΑ και είναι μαύρος που κατοικεί στο Μπρούκλιν. Δεν έχουμε εδώ όμως ένα στερεοτυπικό πορτρέτο παιδιού Αφροαμερικανικής οικογένειας που ταλανίζεται από τη φτώχεια, τις διακρίσεις και δυσκολεύεται να βρει διέξοδο από μια προβληματική κατάσταση ή μια δυσλειτουργική οικογένεια. Αντιθέτως, οι διαζευγμένοι γονείς του είναι καλλιεργημένοι και επιτυχημένοι: ο μπαμπάς καταξιωμένος σκηνοθέτης του κινηματογράφου και η μαμά συγγραφέας. Στη συνάντηση των δυο παιδιών υπάρχει εξαρχής μια σπίθα, η έλξη για το διαφορετικό, που γίνεται ο πρώτος έρωτας.
Η Γούντσον αποφεύγει τις ωμές περιγραφές, γράφει ρεαλιστικά και προσγειωμένα τα διαλογικά μέρη και χειρίζεται με ποιητικότητα και λιτότητα τα δύσκολα σημεία.
Όμως εδώ μιλάμε για την Αμερική όπου οι διακρίσεις υπάρχουν και θα δούμε τα ίδια τα παιδιά να είναι φορείς τους με έναν υπόγειο τρόπο καθώς αυτοπεριορίζονται από αόρατα εμπόδια που όμως τα αποδέχονται και σταδιακά βέβαια τα αμφισβητούν και τα γκρεμίζουν. Όταν πια οι μήνες έχουν κυλήσει και η σχέση τους έχει ωριμάσει επιλέγουν να υπερπηδήσουν αυτά τα εμπόδια και να συστήσουν ο ένας τον άλλο στον κόσμο του, δηλαδή στις οικογένειές τους. Αυτό το επόμενο βήμα δεν θα προλάβει να ολοκληρωθεί.
Η Γούντσον αποφεύγει τις ωμές περιγραφές, γράφει ρεαλιστικά και προσγειωμένα τα διαλογικά μέρη και χειρίζεται με ποιητικότητα και λιτότητα τα δύσκολα σημεία.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο ανήκει στην κατηγορία των young adult novels, της Λογοτεχνία για Νέους. Μπορεί να διαβαστεί από μαθητές των τελευταίων τάξεων του Γυμνασίου και των πρώτων του Λυκείου.
Ποια είναι η συγγραφέας
Η Γούντσον γεννήθηκε στο Οχάιο το 1963, μεγάλωσε μεταξύ βορά και νότου και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη. Έχει γράψει πάνω από είκοσι βιβλία για παιδιά και εφήβους, έχει τιμηθεί με τα σημαντικότερα βραβεία για το είδος, πιο πρόσφατα με το βραβείο Άντερσεν 2020 και το 2018 με το Άστριντ Λίντγκρεν. Λίγο παλιότερα, το 2014 της είχε απονεμηθεί το αμερικανικό National Book Award νεανικής λογοτεχνίας για το αυτοβιογραφικό «Brown Girl Dreaming» στο οποίο αφηγείται τη ζωή της στις κοινότητες των Αφροαμερικανών του αμερικανικού νότου αλλά και στο μεγάλο χωνευτήρι της Νέας Υόρκης με τον ρατσισμό και τις διακρίσεις να ορίζουν τις ζωές των ανθρώπων.
Πλέον γνωρίζει την καταξίωση και με τα μυθιστορήματά της για ενηλίκους.
Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν οι έφηβοι
Οι έφηβοι θα αγαπήσουν αυτό το τρυφερό μυθιστόρημα που διαβάζεται με μεγάλο ενδιαφέρον και τους προσφέρει ένα αποδραματοποιημένο πλαίσιο για τη ζωή συνομηλίκων τους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα καταλάβουν τις υπόγειες διαδρομές που συντηρούν το έδαφος για τις φυλετικές διακρίσεις και θα αναρωτηθούν για το θέμα της ταυτότητας. Θα αγαπήσουν ιδιαίτερα την Έλλι και τον Μάια που υπερβαίνουν ορατά κι αόρατα εμπόδια και διαχειρίζονται υποδειγματικά την απώλεια.
Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι μεγάλοι
Για να προσφέρουν στους εφήβους την ευκαιρία να συντονιστούν με την εποχή τους διαβάζοντας μια εφηβική ιστορία αγάπης από την Αμερική των φυλετικών διακρίσεων και του κινήματος Black Lives Matter. Είναι, επίσης, ένα βιβλίο που προσφέρει αναγνωστικές προεκτάσεις καθώς ο τίτλος του είναι στίχος από το ποίημα «Αν έρθεις κοντά μου ανάλαφρα και απαλά» της Οντρ Λορντ, εμβληματικής μορφής για τους Αφροαμερικανούς: συγγραφέας, φεμινίστρια και ακτιβίστρια που έδωσε αγώνες για τα δικαιώματα των μαύρων και των ομοφυλόφιλων και την κατάργηση των διακρίσεων.
*Η Ελένη Κορόβηλα είναι δημοσιογράφος.
