Ένα βιβλίο για παιδιά: «Οι δικοί μου άνθρωποι», της Μαρίζας Ντεκάστρο

Λίγα λόγια για το βιβλίο 

Ορμώμενη από μια οικογενειακή ιστορία, η Μαρίζα Ντεκάστρο συμπληρώνει την ελληνική βιβλιογραφία με ένα ιδιαίτερα χρήσιμο βιβλίο στο οποίο διαδώζει και αναδεικνύει μια πλευρά του Β' Παγκοσμίου Πολέμου που ειδικά στα παιδιά είναι αόριστα γνωστή και ίσως όχι επαρκώς συνδεδεμένη με την ελληνική πραγματικότητα.

Στο βιβλίο της Οι δικοί μου άνθρωποι περιγράφει την ιστορία της Ρεβέκκας-Κούλας Καμχή και της οικογένειάς της, Ελλήνων Εβραίων που ζούσαν στην Αθήνα και που σώθηκαν από τους Ναζί χάρη στους ανθρώπους μιας μικρής κοινότητας ενός χωριού της Κορινθίας. Το χωριό είναι το αλλοτινό Μάτσανι και σήμερα Κρυονέρι και η ιστορία διάσωσης της συγκεκριμένης εβραϊκής οικογένειας είναι ένα παράδειγμα ανθρωπιάς, αλληλεγγύης κι αυταπάρνησης.

Η αφηγήτρια της ιστορίας, αφού περιγράψει την διάσωσή τους, μιλά για το «δώρο» που της έκανε ο πόλεμος.

Η αφηγήτρια της ιστορίας, αφού περιγράψει την διάσωσή τους, μιλά για το «δώρο» που της έκανε ο πόλεμος. Και εκεί εστιάζει ιδιαίτερα η συγγραφέας. Στις σχέσεις που αναπτύχθηκαν σε μια συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία μεταξύ ανθρώπων που οι δρόμοι τους δεν θα διασταυρώνονταν ίσως ποτέ αν οι συνθήκες ήταν διαφορετικές αλλά που δέθηκαν με δεσμούς που υπαγορεύθηκαν από την αίσθηση καθήκοντος από τους μεν και χρέους από τους δε. 

Με την πολύ ουσιαστική συμβολή της Χαράς Μαραντίδου στην εικονογράφηση και τον σχεδιασμό της έκδοσης, η ιστορία αναπτύσσεται στρωτά, χωρίς δραματισμούς ή φλυαρίες, ενώ στο τέλος του βιβλίου δίνονται συνοπιτικά χρήσιμα στοιχεία που συμπληρώνουν τις γνώσεις των μικρών αναγνωστών ή αποτελούν έναυσμα για περαιτέρω αναζητήσεις.  

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται 

Το βιβλίο συστήνεται από τον εκδοτικό οίκο για παιδιά ηλικίας 10 ετών και άνω. Μέχρι ποια ηλικία είναι κατάλληλο; Δεν υπάρχει όριο είναι η απάντηση, μια που η Ντεκάστρο, εδώ, καταγράφει μια ιστορία που προστίθεται στην ελληνική βιβλιογραφία που τα τελευταία χρόνια χτίζεται για το τι συνέβη στους Έλληνες Εβραίους κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και ποια ήταν η στάση της ελληνικής κοινωνίας. 

Ποια είναι η συγγραφέας 

Η Μαρίζα Ντεκάστρο γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στη Σορβόννη Παιδαγωγικά και Λογοτεχνία για Παιδιά και Νέους. Δίδαξε στην ιδιωτική εκπαίδευση Ιστορία και Λογοτεχνία σε μαθητές του δημοτικού. Έχει γράψει βιβλία γνώσεων για παιδιά, σε θέματα ιστορίας και τέχνης, και μεταφράζει λογοτεχνία για νέους και ενηλίκους.

Από το 1998 γράφει κριτική παιδικού και εφηβικού βιβλίου (TOBHMA, TANEA, ΔΙΑΒΑΖΩ, ITHAKA, BOOKPRESS, Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ). Είναι μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων, της IBBY-Ελληνικό τμήμα και της Συντακτικής Επιτροπής του ηλεκτρονικού περιοδικού Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ. 

Βιβλία της έχουν τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων (2006, 2018, 2020), το Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων της IBBY- Ελληνικό Τμήμα (2012, 2016) και το Βραβείο Μετάφρασης Νεανικού Βιβλίου της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας (2014). Αναγράφηκε στον Τιμητικό Πίνακα της IBBY 2016 για τη μετάφραση στα ελληνικά του νεανικού βιβλίου Θαύμα. Bιβλία της περιλαμβάνονονται στον κατάλογο White Ravens 2017 και 2018 της Νεανικής Βιβλιοθήκης του Μονάχου.

Ποια είναι η εικονογράφος 

Η Χαρά Μαραντίδου γεννήθηκε το 1975 στην Αθήνα. Είναι απόφοιτος της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ της Αθήνας (2000). Το 2003 συνέχισε τις σπουδές της στη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα από όπου αποφοίτησε το 2007.

Συμμετέχει σε εκθέσεις με εγκαταστάσεις και καλλιτεχνικά βιβλία. Από το 2001 είναι βασικό μέλος της KLAB architecture αναλαμβάνοντας την εικαστική επιμέλεια των αρχιτεκτονικών έργων και συνεχίζοντας την έρευνά της για την ανάδειξη διαύλων επικοινωνίας μεταξύ αρχιτεκτονικής και τέχνης. Από το 2010 ασχολείται κυρίως με τη δημιουργία βιβλίων, το σχεδιασμό χρηστικών αντικειμένων και τις δημιουργικές δράσεις για μικρά παιδιά.

Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά 

Τα παιδιά θα αναγνωρίσουν στο βιβλίο την ευθύτητα με την οποία έχει γραφτεί και θα έχουν την ικανοποίηση να έχουν λάβει πληροφόρηση που θα τα βοηθήσει να έχουν γνώση για τον συστηματικό διωγμό των Εβραίων και το Ολοκαύτωμα αλλά και για την στάση Ελλήνων Χριστιανών.  

Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι μεγάλοι 

Ποιοι είναι οι Δίκαιοι των Εθνών για τους οποίους συχνά πυκνά ακούμε στις ειδήσεις ότι τους αποδίδονται τιμές; Ήταν υπεράνθρωποι; Κάποιοι ήρωες με τρομερές διασυνδέσεις; Ή μήπως απλοί άνθρωποι που χωρίς να χρειαστεί κάποιος να τους εξηγήσει πολλά πολλά τάχθηκαν αυτονόητα με την πλευρά του καλού. Όχι αόριστα αλλά με πράξεις που, αν και σίγουρα τους γέννησαν φόβο, οδήγησαν στην διάσωση ανθρώπων και μαζί της έννοιας της ανθρωπιάς. 

Μια τέτοια ιστορία αφηγείται η Μαρίζα Ντεκάστρο στο βιβλίο της Οι δικοί μου άνθρωποι που οι μεγάλοι πρέπει να επιλέγουν για τα παιδιά για την λειτουργία που επιτελεί να διαζώζει τη μνήμη για την μεγαλύτερη τραγωδία που συνέβη στον 20ο αιώνα με θύματα έξι εκατομμύρια Εβραίους αλλά και την λειτουργία του ως παράδειγμα του τι θα πει στέκομαι στο ύψος των περιστάσεων και βοηθώ τον συνάνθρωπο.

* Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.