roth700

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Περιμένω τη σειρά μου σ’ ένα μικρό νοσοκομείο, σε μια μικρή σουηδική πόλη. Οι γιατροί είναι σχολιαρόπαιδα με άσπρες ποδιές, σαν αποσβολωμένοι βοηθοί χασάπη. Καταλαβαίνεις ότι μεγάλωσες, σκέφτομαι, όταν οι γιατροί στα δημόσια νοσοκομεία είναι νεότεροι από σένα. Σημειώνω αυτή τη σκέψη στη πίσω πλευρά της αιματολογικής μου εξέτασης.

Ίσως χρειαστεί. Μερικές φορές ολόκληρες ιστορίες ξεπηδούν από τέτοιες τυχαίες σκέψεις.

Η σειρά μου αργεί, κι έτσι βυθίζομαι πάλι στην «Αγανάκτηση» του Φίλιπ Ροθ (μτφρ. Α. Δημητριάδη, εκδόσεις Πόλις). Με τον Ροθ συμβαίνει ένα περίεργο πράγμα: πότε μου αρέσει πολύ και πότε καθόλου. Μερικές φορές μού φαίνεται υπερβολικά ανδροπρεπής, ακόμη και σεξιστής – και τότε δεν μπορώ ν’ ασχοληθώ μαζί του. Είναι σαν να μιλάς μ’ έναν άντρα που σε κοιτάζει στο στήθος.

Στην «Αγανάκτηση» έχει υποχωρήσει η ωραιοπαθής του επιθετικότητα. Ο Ροθ διηγείται την ιστορία του Μάρκους Μέσνερ, ενός αριστούχου μαθητή από το Νιούαρκ που, για να αποφύγει τον υπερπροστατευτικό πατέρα του, αποφασίζει να φοιτήσει σ’ ένα πανεπιστήμιο του Οχάιο. Εβραίος και ο ίδιος, έχει να αντιμετωπίσει τις εβραϊκές αδελφότητες, την υποχρέωση ν’ ανήκει κάπου, τον καταναγκαστικό εκκλησιασμό κι έναν κοσμήτορα που τον καταδιώκει για ιδεολογικούς λόγους. Το τίμημα που θα πληρώσει επειδή αγανακτεί, επειδή αρνείται να συμπορευτεί και να λουφάξει είναι η ίδια του η ζωή. 1951. Μια οβίδα τού λιώνει το κεφάλι στον πόλεμο της Κορέας.

Στην «Αγανάκτηση» σημειώνω τις μικρές φράσεις που κάνουν έναν συγγραφέα να αναστατώνεται διαβάζοντας τα βιβλία άλλων συγγραφέων. Για παράδειγμα, τη λιτή περιγραφή της Ολίβιας, μιας αποχαλινωμένης –για τα μέτρα της εποχής– φοιτήτριας που ερωτεύεται ο Μάρκους. Τι του αρέσει πάνω της; Η χωρίστρα της. Ο τρόπος που κουνάει το πόδι της πέρα-δώθε ενώ διαβάζει στη βιβλιοθήκη.

Philip Roth AganaktisiΣτα μυθιστορήματα με συναρπάζουν οι στιγμές που η ζωή του ήρωα διασταυρώνεται με κάτι που έχω ήδη σκεφτεί ή έχω ζήσει χωρίς να το θεωρώ αξιομνημόνευτο. Όταν ο Μάρκους περιγράφει τις ανατριχιαστικές εργασίες στο κρεοπωλείο του πατέρα του, θυμάμαι αυθόρμητα τα κανιβαλιστικά φαγητά που τρώγαμε στην Αθήνα, στη δεκαετία του ’70. Μοσχαροκεφαλές με κριθαράκι. Μυαλά ποσέ. Γλώσσες ζώων. Eίναι ποτέ δυνατόν; Από πού μας ήρθαν αυτά τα φαγητά; Γιατί τα τρώγαμε; Ήταν επινοητικότητα της φτώχειας και εξαφανίστηκαν όταν γέμισε η κοιλιά μας; Μήπως ξαναέρθουν στη μόδα για μας τους νεόπτωχους; Και το σπουδαιότερο: Γιατί δεν σκέφτηκα ποτέ έως σήμερα το φαγητό των παιδικών μου χρόνων ως κοινωνικοπολιτική αξία; Μία από τις χρήσεις του μυθιστορήματος: σε στέλνει πίσω, στο χωριό σου, στην ιστορία σου, ενώ βρίσκεσαι σ’ ένα νησί του ευρωπαϊκού Βορρά και διαβάζεις μια ιστορία που διαδραματίζεται στην αμερικανική επαρχία.

Επιστρέφοντας στο Βερολίνο, προσγειώθηκα στον πλανήτη Ελένε Χέγκεμαν. Έγραψε στα 16 της το μυθιστόρημα «Axolotlroadkill» (εκδόσεις Ullstein), μια εποποιία των ναρκωτικών, της κουλτούρας των βερολινέζικων κλαμπ και της δύσκολης εφηβείας. Κι έγινε (ροκ) σταρ σε μία μέρα. Ένα κομμάτι του παζλ είναι η κλοπή αποσπασμάτων από το μπλογκ ενός ηρωινομανούς που πολύ συζητήθηκε στους λογοτεχνικούς κύκλους. Πάντως, η Χέγκεμαν ήταν υποψήφια για το βραβείο Λάιμπτζιχ.

Αναρωτιέμαι: Γιατί μας αρέσουν τόσο πολύ οι ιστορίες με νεαρούς ήρωες; Παιδιά, φοιτητές ή, έστω, ενήλικες που αρνούνται να μεγαλώσουν; Είναι μια μορφή παιδισμού; Νεότεροι διαβάζαμε βιβλία για να μεγαλώσουμε – οι ήρωες ήταν μεσήλικες ή φέρονταν σαν μεσήλικες. Όλος ο Χένρι Τζέιμς (εκτός από το «Τι ήξερε η Μέιζι»), ο Φλομπέρ, ο Ζολά,  ο Γιόζεφ Ροτ. Χάσαμε τα νιάτα μας διαβάζοντας για ενήλικες που μελαγχολούν, κι όσο μεγαλώνουμε, διαβάζουμε για παιδιά που αγανακτούν.

Είναι κάτι σαν το μπότοξ; Σαν τα παράξενα εφηβικά ρούχα που φορούν σήμερα οι γυναίκες; Πάντως, αν κανείς αποφασίσει να γράψει το μυθιστόρημα της μέσης ηλικίας, ευχαρίστως του χαρίζω τη φράση που σημείωσα στη Σουηδία: «Καταλαβαίνεις ότι μεγάλωσες όταν οι γιατροί στα δημόσια νοσοκομεία είναι νεότεροι από σένα».

Αμάντα Μιχαλοπούλου

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η νέα μυθοπλασία του φόβου

Η νέα μυθοπλασία του φόβου

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Τον τελευταίο καιρό λαμβάνω παράξενα μέιλ. Επισημαίνουν κινδύνους με την ευρηματικότητα της καλής μυθοπλασίας: μου γράφουν, ας πούμε, ότι μπορεί να με πλησιάσει κάποιος που δειγματίζει αρώματα και να μ...

Μικρό αναγνωστικό πένθους

Μικρό αναγνωστικό πένθους

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Μνήμη Γιώργου Σπορίδη (1970-2011)

Τι διαβάζει κανείς στο βαρύ πένθος; Θα σας πω εγώ. Απολύτως τίποτα. Για αρκετούς μήνες ήμουν καθαρή- αδιάβαστη κα...

Ίχνη ρήγματος

Ίχνη ρήγματος

Για το βιβλίο της Νάνσυ Χιούστον «Ίχνη Ρήγματος» (μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη, εκδ. Άγρα)

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Τα «Ίχνη ρήγματος» είναι ίσως το πιο φιλόδοξο βιβλίο της Νά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Ο εκδοτικός οίκος University Studio Press΄σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ - Εικονογραφία της συνοικίας των Εξοχών (1885-1912)», την Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου, στις 19:00, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ), Λεωφόρος Μεγάλου Αλεξάνδρου...

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής «Λίλιαν Βουδούρη» απονεμήθηκαν χθες τα Βραβεία 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Την εκδήλωση χαιρέτισαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλας Γιατρομανωλάκης και ο Διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρ...

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν Βρετανίδα συγγραφέας, ευρέως γνωστή για τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, καθώς και για τους λογοτεχνικούς ήρωες που δημιούργησε, τον δαιμόνιο ντεντέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και τη Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλει...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Από τον Ζελένσκι στην Ακρίτα: 28 βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και μαρτυρίες που ξεχωρίζουν

Από τον Ζελένσκι στην Ακρίτα: 28 βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και μαρτυρίες που ξεχωρίζουν

Στην βιβλιοπαραγωγή του 2022 έφτασαν στα χέρια μας βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και μαρτυρίες που ξεχωρίζουν καθώς συνθέτουν με πληρότητα πορτρέτα ανθρώπων που έχουν διακριθεί. Από τον χώρο της πολιτικής, της επιστήμης, της λογοτεχνίας, της ποπ κουλτούρας, μέσα από τα βιβλία αυτά επιχειρούμε να μπούμε στο μυαλό τους.&...

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ