roth700

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Περιμένω τη σειρά μου σ’ ένα μικρό νοσοκομείο, σε μια μικρή σουηδική πόλη. Οι γιατροί είναι σχολιαρόπαιδα με άσπρες ποδιές, σαν αποσβολωμένοι βοηθοί χασάπη. Καταλαβαίνεις ότι μεγάλωσες, σκέφτομαι, όταν οι γιατροί στα δημόσια νοσοκομεία είναι νεότεροι από σένα. Σημειώνω αυτή τη σκέψη στη πίσω πλευρά της αιματολογικής μου εξέτασης.

Ίσως χρειαστεί. Μερικές φορές ολόκληρες ιστορίες ξεπηδούν από τέτοιες τυχαίες σκέψεις.

Η σειρά μου αργεί, κι έτσι βυθίζομαι πάλι στην «Αγανάκτηση» του Φίλιπ Ροθ (μτφρ. Α. Δημητριάδη, εκδόσεις Πόλις). Με τον Ροθ συμβαίνει ένα περίεργο πράγμα: πότε μου αρέσει πολύ και πότε καθόλου. Μερικές φορές μού φαίνεται υπερβολικά ανδροπρεπής, ακόμη και σεξιστής – και τότε δεν μπορώ ν’ ασχοληθώ μαζί του. Είναι σαν να μιλάς μ’ έναν άντρα που σε κοιτάζει στο στήθος.

Στην «Αγανάκτηση» έχει υποχωρήσει η ωραιοπαθής του επιθετικότητα. Ο Ροθ διηγείται την ιστορία του Μάρκους Μέσνερ, ενός αριστούχου μαθητή από το Νιούαρκ που, για να αποφύγει τον υπερπροστατευτικό πατέρα του, αποφασίζει να φοιτήσει σ’ ένα πανεπιστήμιο του Οχάιο. Εβραίος και ο ίδιος, έχει να αντιμετωπίσει τις εβραϊκές αδελφότητες, την υποχρέωση ν’ ανήκει κάπου, τον καταναγκαστικό εκκλησιασμό κι έναν κοσμήτορα που τον καταδιώκει για ιδεολογικούς λόγους. Το τίμημα που θα πληρώσει επειδή αγανακτεί, επειδή αρνείται να συμπορευτεί και να λουφάξει είναι η ίδια του η ζωή. 1951. Μια οβίδα τού λιώνει το κεφάλι στον πόλεμο της Κορέας.

Στην «Αγανάκτηση» σημειώνω τις μικρές φράσεις που κάνουν έναν συγγραφέα να αναστατώνεται διαβάζοντας τα βιβλία άλλων συγγραφέων. Για παράδειγμα, τη λιτή περιγραφή της Ολίβιας, μιας αποχαλινωμένης –για τα μέτρα της εποχής– φοιτήτριας που ερωτεύεται ο Μάρκους. Τι του αρέσει πάνω της; Η χωρίστρα της. Ο τρόπος που κουνάει το πόδι της πέρα-δώθε ενώ διαβάζει στη βιβλιοθήκη.

Philip Roth AganaktisiΣτα μυθιστορήματα με συναρπάζουν οι στιγμές που η ζωή του ήρωα διασταυρώνεται με κάτι που έχω ήδη σκεφτεί ή έχω ζήσει χωρίς να το θεωρώ αξιομνημόνευτο. Όταν ο Μάρκους περιγράφει τις ανατριχιαστικές εργασίες στο κρεοπωλείο του πατέρα του, θυμάμαι αυθόρμητα τα κανιβαλιστικά φαγητά που τρώγαμε στην Αθήνα, στη δεκαετία του ’70. Μοσχαροκεφαλές με κριθαράκι. Μυαλά ποσέ. Γλώσσες ζώων. Eίναι ποτέ δυνατόν; Από πού μας ήρθαν αυτά τα φαγητά; Γιατί τα τρώγαμε; Ήταν επινοητικότητα της φτώχειας και εξαφανίστηκαν όταν γέμισε η κοιλιά μας; Μήπως ξαναέρθουν στη μόδα για μας τους νεόπτωχους; Και το σπουδαιότερο: Γιατί δεν σκέφτηκα ποτέ έως σήμερα το φαγητό των παιδικών μου χρόνων ως κοινωνικοπολιτική αξία; Μία από τις χρήσεις του μυθιστορήματος: σε στέλνει πίσω, στο χωριό σου, στην ιστορία σου, ενώ βρίσκεσαι σ’ ένα νησί του ευρωπαϊκού Βορρά και διαβάζεις μια ιστορία που διαδραματίζεται στην αμερικανική επαρχία.

Επιστρέφοντας στο Βερολίνο, προσγειώθηκα στον πλανήτη Ελένε Χέγκεμαν. Έγραψε στα 16 της το μυθιστόρημα «Axolotlroadkill» (εκδόσεις Ullstein), μια εποποιία των ναρκωτικών, της κουλτούρας των βερολινέζικων κλαμπ και της δύσκολης εφηβείας. Κι έγινε (ροκ) σταρ σε μία μέρα. Ένα κομμάτι του παζλ είναι η κλοπή αποσπασμάτων από το μπλογκ ενός ηρωινομανούς που πολύ συζητήθηκε στους λογοτεχνικούς κύκλους. Πάντως, η Χέγκεμαν ήταν υποψήφια για το βραβείο Λάιμπτζιχ.

Αναρωτιέμαι: Γιατί μας αρέσουν τόσο πολύ οι ιστορίες με νεαρούς ήρωες; Παιδιά, φοιτητές ή, έστω, ενήλικες που αρνούνται να μεγαλώσουν; Είναι μια μορφή παιδισμού; Νεότεροι διαβάζαμε βιβλία για να μεγαλώσουμε – οι ήρωες ήταν μεσήλικες ή φέρονταν σαν μεσήλικες. Όλος ο Χένρι Τζέιμς (εκτός από το «Τι ήξερε η Μέιζι»), ο Φλομπέρ, ο Ζολά,  ο Γιόζεφ Ροτ. Χάσαμε τα νιάτα μας διαβάζοντας για ενήλικες που μελαγχολούν, κι όσο μεγαλώνουμε, διαβάζουμε για παιδιά που αγανακτούν.

Είναι κάτι σαν το μπότοξ; Σαν τα παράξενα εφηβικά ρούχα που φορούν σήμερα οι γυναίκες; Πάντως, αν κανείς αποφασίσει να γράψει το μυθιστόρημα της μέσης ηλικίας, ευχαρίστως του χαρίζω τη φράση που σημείωσα στη Σουηδία: «Καταλαβαίνεις ότι μεγάλωσες όταν οι γιατροί στα δημόσια νοσοκομεία είναι νεότεροι από σένα».

Αμάντα Μιχαλοπούλου

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η νέα μυθοπλασία του φόβου

Η νέα μυθοπλασία του φόβου

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Τον τελευταίο καιρό λαμβάνω παράξενα μέιλ. Επισημαίνουν κινδύνους με την ευρηματικότητα της καλής μυθοπλασίας: μου γράφουν, ας πούμε, ότι μπορεί να με πλησιάσει κάποιος που δειγματίζει αρώματα και να μ...

Μικρό αναγνωστικό πένθους

Μικρό αναγνωστικό πένθους

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Μνήμη Γιώργου Σπορίδη (1970-2011)

Τι διαβάζει κανείς στο βαρύ πένθος; Θα σας πω εγώ. Απολύτως τίποτα. Για αρκετούς μήνες ήμουν καθαρή- αδιάβαστη κα...

Ίχνη ρήγματος

Ίχνη ρήγματος

Για το βιβλίο της Νάνσυ Χιούστον «Ίχνη Ρήγματος» (μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη, εκδ. Άγρα)

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Τα «Ίχνη ρήγματος» είναι ίσως το πιο φιλόδοξο βιβλίο της Νά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σαλμάν Ρούσντι: Τρεις δεκαετίες με απειλή θανάτου από το Ισλάμ – Ποιος είναι ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων»

Σαλμάν Ρούσντι: Τρεις δεκαετίες με απειλή θανάτου από το Ισλάμ – Ποιος είναι ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων»

Βελτιώθηκε η κατάσταση της υγείας του Σάλμαν Ρούσντι, σύμφωνα με τον λογοτεχνικό ατζέντη του. 

Επιμέλεια: Book Press

Ο λογοτεχνικός ατζέντης του ...

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Σε ηλικία 92 ετών, πέθανε η συγγραφέας Αγγελική Βαρελλά. Φωτογραφία: Άρης Ρούπινας

Επιμέλεια: Book Press

Ο κόσμος του βιβλίου και ειδικότερα ο κόσμος του βιβλίου για παιδιά αποχαιρετά σήμερα τη συγγραφέα ...

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

Σκέψεις και παρατηρήσεις για το αυτοκίνητο ως σύμβολο ελευθερίας και ανεξαρτησίας, καθώς και σύμβολο κοινωνικής θέσης, με αφορμή το μυθιστόρημα του Συλβαίν Πρυντόμ (Sylvain Prudhomme) «Στους δρόμους» (μτφρ. Έφη Κορομηλά, εκδ. Στερέωμα).

Του Ηλία Καφάογλου 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

Μια λίστα με 10 σημαντικά μυθιστορήματα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς στα αγγλικά δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Women’s Prize for Fiction. Τα δέκα βιβλία αναδείχθηκαν μέσω ψηφοφορίας στην οποία συμμετείχαν 20.000 αναγνώστες. Και τα 10 έχουν μεταφραστεί στη γλώσσα μας. Στη φωτογραφία, η Μέρι Σέλεϊ.

...
40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

Σαράντα λογοτεχνικά βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, επιλέξαμε για τους αναγνώστες της bookpress.gr από τα πολλά καλά βιβλία που έφτασαν στα χέρια μας τους προηγούμενους μήνες. Δείτε τα και διαλέξτε το δικό σας αγαπημένο βιβλίο του καλοκαιριού.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός, Κ.Β. Κατσουλάρης...

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

Από τα πολλλά καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, σας προτείνω δέκα, επιλεγμένα από τα μη μυθοπλαστικά βιβλία. Δοκίμια, έρευνες, μελέτες, όλα τους διαβαστερά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Δέκα βιβλία, δέκα ευκαιρίες να γίνουμε σοφότεροι και, γιατί όχι, καλύτεροι άνθρωποι.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ