alt

Για το βιβλίο της Νάνσυ Χιούστον «Ίχνη Ρήγματος» (μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη, εκδ. Άγρα)

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Τα «Ίχνη ρήγματος» είναι ίσως το πιο φιλόδοξο βιβλίο της Νάνσυ Χιούστον. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση ξεκινάει με τον Σολ, ένα εξάχρονο αγόρι που το 2004, επιχειρεί να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει στην παράξενη οικογένειά του της οποίας τα ίχνη της χάνονται στο χρόνο και στην ιστορία. 

Είναι Εβραίοι, είναι Γερμανοί; Γιατί κανείς δε μιλάει καθαρά μέσα στο σπίτι τους για την προγιαγιά Έρρα, τη γιαγιά Σέιντυ, τη γερμανική κατοχή;

altΗ Καναδή συγγραφέας δημιουργεί μια σπονδυλωτή αφήγηση όπου ένας εκπρόσωπος κάθε γενιάς μοιράζεται τα μυστικά του -όχι ως ενήλικας που ξέρει να κρύβει και να επινοεί αλλά ως αθώο εξάχρονο παιδί. Μετά τον Σολ, σειρά έχει ο πατέρας του, ο Ράνταλ, που το 1982 είναι έξι χρονών επίσης. Ο Ράνταλ ζει στη Νέα Υόρκη ως τη στιγμή που η πολιτικοποιημένη μητέρα του, πασχίζοντας να ρίξει φως στα οικογενειακά μυστικά, επιμένει να μετακομίσουν όλοι μαζί στη Χάιφα.

Ακολουθεί η αφήγηση της Σέιντυ, μητέρας του Ράνταλ, γιαγιάς του Σολ. Το 1962 η Σέιντυ είναι έξι χρονών και ζει στο Τορόντο με τους παππούδες της επειδή η μητέρα της η Έρρα είναι πολύ απασχολημένη με τη μουσική, τους μπήτνικς και τη μαριχουάνα. Αλλά έρχεται η στιγμή που αυτή η μεθυσμένη με την τέχνη και τη ζωή μητέρα αποφασίζει να πάρει μαζί της τη Σέιντυ στη Νέα Υόρκη. Έρρα είναι το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της προγιαγιάς του Σολ- που γίνεται διάσημη ανά την υφήλιο για την παράξενη φωνή της. Αλλά όταν ήταν παιδί η Έρρα ονομαζόταν Κριστίνα: μ’αυτό το όνομα μιλάει στο τέλος του βιβλίου ως τέταρτη και τελευταία αφηγήτρια-παιδί. Είναι το 1944, η Γερμανία καταρρέει μετά το τέλος του πολέμου και η Κριστίνα μαθαίνει ένα τρομερό μυστικό που όπως καταλαβαίνουμε πρωθύστερα επηρεάζει όλη την οικογένεια.

Δημιουργεί μια σπονδυλωτή αφήγηση όπου ένας εκπρόσωπος κάθε γενιάς μοιράζεται τα μυστικά του -όχι ως ενήλικας που ξέρει να κρύβει και να επινοεί αλλά ως αθώο εξάχρονο παιδί. 

Το εύρημα είναι συγκλονιστικό: τα παιδιά μιλάνε όπως κανείς ενήλικας δεν θα είχε ποτέ το θάρρος να μιλήσει, αθώα και πονηρά μαζί, με τη διεισδυτικότητα ενός εξάχρονου που παρατηρεί την κλείδωση του αγκώνα του ενώ κοιμάται δίπλα στον παππού του, ή παρακολουθεί τη μητέρα του από την κλειδαρότρυπα να επιδίδεται σε ακατονόμαστες ερωτικές πράξεις. Ποτέ η ιστορία δεν είναι τόσο ζωντανή, όσο όταν ένα αγόρι ή κορίτσι του Δημοτικού αποφασίζει να μιλήσει για τις οικογενειακές πληγές με το ιδιόμορφο μείγμα ενοχών και αφέλειας που μόνο ένα παιδικό μυαλό μπορεί να κινητοποιήσει.

Το μυστικό της οικογένειας, η «γερμανοποίηση» ξένων παιδιών από τη Βέρμαχτ αποκαλύπτεται μόνο στο τέλος του βιβλίου, αλλά εμποτίζει από την αρχή τη συνείδηση του αναγνώστη. Ποιοι είμαστε και από ποια μυστικά και ψέματα διαμορφώνεται η ατομική, η οικογενειακή, ακόμη και η εθνική μας ταυτότητα; Αυτό είναι το αέναο ερώτημα του μυθιστορήματος.

Τα «Ίχνη Ρήγματος» είναι ουσιαστικά ένα μάθημα ευρωπαϊκής ιστορίας και άσκησης οικογενειακής εξουσίας ταυτόχρονα – μια σπουδή στον ενδιάμεσο χώρο μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου. Κι επίσης ένα μάθημα για το χρόνο: ακόμη κι οι προγιαγιάδες ήταν κάποτε παιδιά κι η αφήγησή τους μάς μαθαίνει κάτι ανεκτίμητο- να αντιμετωπίζουμε τους ηλικιωμένους ως πρώην παιδιά.

Διαβάζεται απνευστί.

* Η ΑΜΑΝΤΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο της βιβλίο, το μυθιστόρημα «Μπαρόκ» (εκδ. Καστανιώτη).


ixniΊχνη ρήγματος
Νάνσυ Χιούστον
Μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη
Άγρα 2010
Σελ. 376, τιμή €22,31

politeia-link

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ NANCY HUSTON


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η νέα μυθοπλασία του φόβου

Η νέα μυθοπλασία του φόβου

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Τον τελευταίο καιρό λαμβάνω παράξενα μέιλ. Επισημαίνουν κινδύνους με την ευρηματικότητα της καλής μυθοπλασίας: μου γράφουν, ας πούμε, ότι μπορεί να με πλησιάσει κάποιος που δειγματίζει αρώματα και να μ...

Μικρό αναγνωστικό πένθους

Μικρό αναγνωστικό πένθους

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Μνήμη Γιώργου Σπορίδη (1970-2011)

Τι διαβάζει κανείς στο βαρύ πένθος; Θα σας πω εγώ. Απολύτως τίποτα. Για αρκετούς μήνες ήμουν καθαρή- αδιάβαστη κα...

Η ζωή μ' έναν σπασίκλα

Η ζωή μ' έναν σπασίκλα

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Eδώ και καιρό προσπαθούσα να καταλάβω τι είναι αυτό που τραβάει τα εννιάχρονα στο “Ημερολόγιο ενός σπασίκλα” του Τζεφ Κίνι (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Χαρά Γιαννακοπούλου). Στην αρχή νόμιζα ότι ήταν μια εποχική μανία της κόρης μου και τ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

ΙΝSEQS: Μάθημα μπαλέτου με noise-punk συνθέσεις στην καλύτερη παράσταση χορού φέτος

ΙΝSEQS: Μάθημα μπαλέτου με noise-punk συνθέσεις στην καλύτερη παράσταση χορού φέτος

Για την παράσταση «ΙΝSEQS» σε χορογραφία του Δημήτρη Μυτιληναίου, η οποία παρουσιάστηκε στον πρώην εκθεσιακό χώρο αυτοκινήτων της Φίατ, στο Κουκάκι.

Του Νίκου Ξένιου

Οι σωματικές αναπαραστάσεις που επιδιώκει το μπαλέτο είναι πολύ συγκεκριμένες. Η ...

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

Για το βιβλίο του Αχιλλέα Κυριακίδη «Έλγκαρ» (εκδ. Πατάκη).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Πιστός όπως πάντα στη μικρή φόρμα σε κάθε έκφανση της δημιουργίας του, ο Αχιλλέας Κυριακίδης προσδιορίζει, στη νέα του συλλογή, ειδολογικά τα κείμενά του με όρους μουσι...

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

Για το μυθιστόρημα «Οι κεφαλές του Κέρβερου» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος) της Φράνσις Στίβενς που κυκλοφορεία από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Στην κεντρική φωτογραφία, η συγγραφέας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Γεννημένη το 1884, ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ