a_35_ipsos

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Ύστερα από έναν μήνα στην Αμερική νιώθεις λίγο Αμερικανός. Κουνιέμαι σε μια ξύλινη πολυθρόνα, στην μπροστινή βεράντα ενός σπιτιού, στο Γούντστοκ, και το μόνο που λείπει είναι λίγο σανό για μασούλημα. Ακόμη και τα βιβλία που διαβάζω

στην Αμερική είναι πιο απλά, πιο αστεία και πιο λειτουργικά. Για παράδειγμα: μόλις τέλειωσα το «Όλα άλλαξαν στη στιγμή», βιογραφικά σημειώματα από διάσημους και άσημους με μοναδικό περιορισμό να χρησιμοποιήσουν έξι μόνο λέξεις. Η ιδέα ξεκίνησε από το γνωστό μινιμαλιστικό διήγημα του Έρνεστ Χέμινγουεϊ: «Πωλούνται μωρουδιακά παπούτσια, εντελώς αφόρετα».

Στη μετάφραση των μίνι-βιογραφικών χάνεται ο περιορισμός των έξι λέξεων, αλλά τουλάχιστον ας προσπαθήσω: «Να ζούσα περισσότερο, να έγραφα λιγότερο» (Τζον Μπάνβιλ). «Πρώτη επιλογή μπίμπο, δεύτερη επιλογή συγγραφέας» (Ιζαμπέλ Αλιέντε). «Δυστυχισμένα παιδικά χρόνια, ίσον πνευματικά δικαιώματα» (Φρανκ Μακ Κορτ). «Μα ποιος θα με πίστευε άλλωστε;» (Τζέιμς Φρέι). Εξίσου εφευρετικοί με τους συγγραφείς, οι ανώνυμοι βιογραφούμενοι: «Σαν Σουντόκου – μετρημένες οι μέρες μου». «Κηδεία πατέρα. Γέννηση κόρης. Λουλούδια παντού». «Ανέκαθεν ήθελα να τραγουδήσω. Είμαι βιοχημικός».

Στην πόλη Χάντσον, στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, ανακάλυψα το ωραιότερο παλαιοπωλείο του κόσμου, το Book Barn. Βρήκα παλιά τεύχη του περιοδικού «Life», με βάναυσα ζωγραφικά θέματα – διαμελισμένους στρατιώτες στο ελληνικό μέτωπο. Βρήκα σπάνια ευρωπαϊκά μυθιστορήματα που δεν τα βρίσκεις εύκολα ούτε στην Ευρώπη. Και το παράξενο, ιδιοφυές βιβλίο  «The world doesnt end» του Τσαρλς Σίμικ – ενός ποιητή με αθεράπευτο χιούμορ. Μεταφράζω: «Η Μάργκαρετ  αντέγραφε μια συνταγή για αγίους ψητούς με κρεμμύδια από ένα παλιό βιβλίο μαγειρικής». Ο παραλογισμός του, το συμπαγές κωμικοτραγικό του σύμπαν, μου θυμίζει τη Μαργαρίτα Καραπάνου. Λίγες μέρες πριν είχα βρει τη μετάφραση του βιβλίου της «Rien ne va plus» (εκδόσεις Ερμής) σε ένα μικρό νεοϋορκέζικο βιβλιοπωλείο που ειδικεύεται στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία, και χάρηκα σαν να έβλεπα δικά μου βιβλίο. Συμβαίνει συχνά με τους συγγραφείς που αγαπάμε: ανοιγοκλείνουμε τα βιβλία τους για να σιγουρευτούμε ότι δεν ονειρευτήκαμε την επίδρασή τους και ότι ο κόσμος τους, στέρεος, βρίσκεται στη θέση του.

Στην Αμερική διάβασα επίσης τα διηγήματα του Πολ Μπόουλς κι αποτέλειωσα το δεύτερο μυθιστόρημά του, «Καλώς να πέσει» (μτφρ. Λ. Θεοδωρακόπουλος, εκδόσεις Απόπειρα). Είναι σαφές ότι περνάω περίοδο Μπόουλς. Αυτό το μυθιστόρημα είναι πιο σύγχρονο από ποτέ. Η απόφαση του νεαρού Ντάιαρ να εγκαταλείψει τη ζωή και τη δουλειά του σε τράπεζα της Νέας Υόρκης, για να πιάσει δουλειά σε ένα ταξιδιωτικό γραφείο της Ταγγέρης, η ανάμειξή του στη μαύρη αγορά συναλλάγματος, η απληστία, η παραίσθηση και το τέλος του πολιτισμού είναι απολύτως σημερινά θέματα. «Το καλό και το κακό» λέει ένας καλεσμένος στο πάρτι των Μαροκινών αριστοκρατών Μπενταουί «είναι όπως το άσπρο και το μαύρο πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί. Για να τα διακρίνεις, χρειάζεσαι τουλάχιστον μία ακτίνα φωτός, διαφορετικά δεν μπορείς να δεις ούτε το χαρτί. Και σε αυτή την κατάσταση βρισκόμαστε τώρα. Είναι πολύ σκοτεινά για να μπορείς να διακρίνεις».

Σε παρόμοιο πηχτό σκοτάδι βρέθηκα επιστρέφοντας στην Ευρώπη. Την ίδια μέρα τρεις άνθρωποι έχασαν άδικα τη ζωή τους στην τράπεζα Μαρφίν και κανείς δεν έδειχνε να μπορεί να διακρίνει το άσπρο από το μαύρο. Το βιογραφικό της ημέρας σε έξι λέξεις: «Τρεις (κι ένα έμβρυο), ίσον όλοι».

Βυθίστηκα στην ανάγνωση του βιβλίου «Τίποτα» του Φρανκ Κλόουζ, μια μικρή εισαγωγή στην έννοια του κενού (Oxford University Press). Ο τίτλος με εξέφραζε, αλλά το βιβλίο ήταν δύσκολο για τα κυβικά μου. Ίσως αν καταλάβαινα καλύτερα την κβαντομηχανική και τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, το ατομικό μοντέλο του Μπορ και το κενό του Χιγκς, να ήμουν καλύτερα προετοιμασμένη για να αντιμετωπίσω το νόημα του κενού και όλα όσα συμβαίνουν στη μικρή μας χώρα.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η νέα μυθοπλασία του φόβου

Η νέα μυθοπλασία του φόβου

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Τον τελευταίο καιρό λαμβάνω παράξενα μέιλ. Επισημαίνουν κινδύνους με την ευρηματικότητα της καλής μυθοπλασίας: μου γράφουν, ας πούμε, ότι μπορεί να με πλησιάσει κάποιος που δειγματίζει αρώματα και να μ...

Μικρό αναγνωστικό πένθους

Μικρό αναγνωστικό πένθους

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Μνήμη Γιώργου Σπορίδη (1970-2011)

Τι διαβάζει κανείς στο βαρύ πένθος; Θα σας πω εγώ. Απολύτως τίποτα. Για αρκετούς μήνες ήμουν καθαρή- αδιάβαστη κα...

Ίχνη ρήγματος

Ίχνη ρήγματος

Για το βιβλίο της Νάνσυ Χιούστον «Ίχνη Ρήγματος» (μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη, εκδ. Άγρα)

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Τα «Ίχνη ρήγματος» είναι ίσως το πιο φιλόδοξο βιβλίο της Νά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Κουφάκη

Διαβάζοντας με τον Νίκο Κουφάκη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Κουφάκης απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος του Edgar Allan Poe από το βιβλίο «Μακάβριες ιστορίες», έτσι όπως το μετέφρασε στα γαλλικά ο Charles Baudelaire. Η εικονογράφηση είναι του Benjamin Lacombe, ενώ η μετάφραση από τα γαλλικά είναι της Ιλέην Ρήγα. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλει...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ