oikog_2

των Χάρη Βλαβιανού, Χρήστου Χρυσόπουλου

Σπανίως είναι γενναιόδωροι. Συχνά πλειοδοτούν σε φθόνο. Σταχυολογήσαμε δηλητηριώδη σχόλια συγγραφέων για ομοτέχνους τους.

O Στεφάν Μαλαρμέ έμαθε αγγλικά ειδικά για να διαβάσει τον Έντγκαρ Άλαν Πόου. «Ο ενθουσιασμός για τον Πόου δεν δείχνει παρά το πρωτόγονο στάδιο σκέψης εκείνων που τον συμμερίζονται» έλεγε ο Χένρι Τζέιμς. Ο Όσκαρ Γουάιλντ θεωρούσε πως ο Τζέιμς έγραφε τα μυθιστορήματά του

«σαν να επιτελούσε οδυνηρό καθήκον» και ο Τζέιμς, με τη σειρά του, χαρακτήριζε τον Γουάιλντ «παράφρονα, μωρολόγο και, ούτε λίγο ούτε πολύ, βρομερό κτήνος». 

Ο Τζορτζ Μέρεντιθ, με την ιδιότητά του ως αναγνώστη σε εκδοτικό οίκο, απέρριψε το Ο Δρόμος της Σάρκας του Μπάτλερ• ο Ζιντ το Από τη μεριά του Σουάν του Προυστ• ο Έλιοτ τη Φάρμα των Ζώων του Όργουελ. 

«Ένα αναλφάβητο, κακότροπο βιβλίο» έλεγε η Βιρτζίνια Γουλφ για τον Οδυσσέα του Τζόις –τον οποίο, ας σημειωθεί, ο Γέιτς παραδεχόταν ότι (μετά από αλλεπάλληλα χασμουρητά) εγκατέλειψε στη σελίδα 39. 

Ο Προυστ ήταν «διανοητικά καθυστερημένος» απεφάνθη ο Ίβλιν Γουό, μετά την ανάγνωση του κλασικού μυθιστορήματος του Γάλλου ομοτέχνου του. Για το «διεστραμμένο, σεξομανές, συσκοτισμένο μυαλό» του Ντ.Χ. Λόρενς μιλούσε ο Ρόμπερτ Γκρέιβς. Ο Tσαρλς Γουίσλερ ήταν πεπεισμένος πως ο Μπρετ Χαρτ ήταν καλύτερος συγγραφέας από τον Ντίκενς ή τον Θάκερεϊ. Ο Πολ Βαλερί ρώτησε τον Αντρέ Ζιντ: «Γνωρίζετε τίποτα πιο πληκτικό από την Ιλιάδα;». 

O Τολστόι πίστευε ότι ο Βασιλιάς Ληρ ήταν «πέρα από κάθε συζήτηση, ένα κάκιστο θεατρικό έργο», ενώ ο Ντοστογιέφσκι είχε γράψει ότι «ένα ζευγάρι μπότες είναι, σε κάθε περίπτωση, προτιμότερες από τον Πούσκιν, ο οποίος είναι μια βλακώδης πολυτέλεια». Όσο για τον τρίτο της παρέας, τον Τουργκένιεφ, σε επιστολή στον Γερμανό εκδότη του διαγράφει και τους δύο «φίλους» του, υποστηρίζοντας ότι «το μεν Έγκλημα και Τιμωρία προκαλεί στον αναγνώστη τα ίδια συμπτώματα με τη χολέρα, το δε Πόλεμος και Ειρήνη τον ρίχνει σε βαθύ κώμα». 

«Ο μεγαλύτερος κριτικός μουσικής όλων των εποχών» έλεγε απαξιωτικά ο Χ.Χ. Όντεν για τον Μπέρναρντ Σο. Για τον Tζον Μπέριμαν, ο Ρίλκε ήταν «σκουπίδι». «Αυτό το μεγαλειώδες, πομπώδες καθίκι» δεν είχε διστάσει να πει για τον Γκαίτε ο Πολ Κλοντέλ. Όσο για τον Γκαίτε, φρονούσε ότι οι 14.230 στίχοι της Θείας Κωμωδίας του Δάντη ήταν «σχεδόν όλοι εμετικοί». Ο Φίλιπ Λάρκιν αναρωτιόταν: «Ποιος είναι αυτός ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες;». «Το σπουδαιότερο μυαλό που έμεινε για πάντα μετεξεταστέο στη γ΄ γυμνασίου» είχε πει ο Νόρμαν Μέιλερ για τον Tζ. Ν. Σάλιντζερ. 

Ο Μπάιρον, ο Σέλεϋ και ο Γουέρντσγουερθ έτρεφαν μεγάλο θαυμασμό για την ποίηση της Ντοροθέα Χέμανς, ενώ ο Μπάιρον –τον οποίο, παρεμπιπτόντως, ο κατά μία γενιά νεότερός του Μάθιου Άρνολντ ονομάζει «συνηθισμένο ευγενή του 19ου αιώνα, χωρίς καλλιέργεια ούτε ιδέες»– σε επιστολή του προς τον Τζον Μίντλτον Μάρεϊ χαρακτηρίζει τη δουλειά του Κητς «κατουρλιά». 

Κατά τη γνώμη του Τζόζεφ Κόνραντ, δεν υπάρχει ούτε μια απλή, καλή, ειλικρινής αράδα στο Μόμπι Ντικ, το οποίο, επιπλέον, ο Στάινμπεκ χαρακτήριζε «λιπαρό μυθιστόρημα». 

Αυτά σταχυολογώντας –για να μην αναφερθούμε στα πολλά και διάφορα εγχώρια, στους διαξιφισμούς ανάμεσα στους συγγραφείς και στους βιβλιοκριτικούς. Το θρυλικό μίσος των λογοτεχνών προς τους κριτικούς, συμπυκνωμένο σε τρεις αφορισμούς, από τους πλέον δηλητηριώδεις –«Ψείρες στις μπούκλες της λογοτεχνίας» (Τένισον), «Αλογόμυγες, που εμποδίζουν το άλογο να οργώσει» (Τσέχοφ), «Λέπρα των γραμμάτων» (Φλομπέρ)–, ίσως και να τους αδικεί όταν διαπιστώνουμε πόσο συχνά αστοχούν και πλανώνται οι συγγραφείς, που θα περίμενε κανείς να κατανοούν περισσότερο τον αγώνα της γραφής, την αγωνία της τέχνης. Πόσο συχνά διστάζουν να επιχειρήσουν εκείνη τη χειρονομία αναγνώρισης που θα έδειχνε γενναιοδωρία και πνευματική ευρύτητα• πόσο συχνά πλειοδοτούν σε φθόνο, αντιπαλότητα, μικροψυχία. Προς τι, λοιπόν, η εμμονή στον κοινό τόπο που θέλει τον συγγραφέα να είναι ο μόνος ικανός να «κατανοήσει», να «διεισδύσει» στο λογοτεχνικό σύμπαν του ομολόγου του, με μόνο εφόδιο μιαν εξ αποκαλύψεως γνώση, μιαν απροσδιόριστης γενεαλογίας «κατοχή» των μυστικών αυτού του κόσμου; Τα μυστικά δεν είναι δα και τόσο μυστικά• όσο για την κατανόηση, δεν τη διασφαλίζει η συγγένεια. Ιστορίες τόσων και τόσων καλών οικογενειών μάς το επιβεβαιώνουν.

Χάρης Βλαβιανός
Χρήστος Χρυσόπουλος


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Νταλί και το μειδίαμα του Λακάν

Ο Νταλί και το μειδίαμα του Λακάν

Του Χρήστου Χρυσόπουλου
Ο Σαλβαντόρ Νταλί αναφέρει την παρακάτω ιστορία από τα χρόνια του στο Παρίσι: «[...] τότε μου τηλεφώνησε ένας από τους πιο έξυπνους νέους ψυχίατρους. Είχε διαβάσει στο ‘‘Minautor’’ ένα άρθρο μου
...
Περί της σάρκας

Περί της σάρκας

Αυτοβιογραφικό ποίημα της Wang Ping για την κινεζική γυναικεία σεξουαλικότητα

Tου Χάρη Βλαβιανού

Καθώς φυλλομετρούσα μια ανθολο...


Η ιστορία ενός τίτλου

Η ιστορία ενός τίτλου

Πώς χρειάστηκαν 12 χρόνια για να βρεθεί ο τίτλος της περίφημης συλλογής «Τα άνθη του κακού»

Του Χρήστου Χρυσόπουλου

Το 1845 ο Σαρλ Μπωντλαίρ ήταν είκοσι τεσσάρων ετών και είχε δημοσιεύσει ένα και μόνο πο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης, της Ισμήνης Καπάνταη

Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης, της Ισμήνης Καπάνταη

Για το ιστορικό μυθιστόρημα της Ισμήνης Καπάνταη «Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης» (εκδ. Ίκαρος), μια μυθοπλαστική διερεύνηση των χρόνων του νεοσύστατου ελληνικό κράτος, μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια

Της Διώνης Δημητριάδου

...
«Ποιητικές συνομιλίες»: αναμείνατε στο ακουστικό σας

«Ποιητικές συνομιλίες»: αναμείνατε στο ακουστικό σας

Μια πρωτοβουλία του Τhéâtre de la Ville (Παρίσι), σε συμπαραγωγή με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση από την 1η Δεκεμβρίου μέχρι και τις 30 Ιουνίου 2021.

Επιμέλεια: Book Press

Η ποίηση μας καλεί.
Πού είστε; Πώς είστε; Τι βλέπετε από το παράθυρό σας;

Από την 1η Δ...


Τρία ποιήματα του Νίκου Φιλντίση

Τρία ποιήματα του Νίκου Φιλντίση

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, o Νίκος Φιλντίσης.

Επιμέλεια: Γιώργος Αλισάνογλου

ΕΡΩΤΙΚΟΝ

Μικρό πετεινό
με κρωγμούς το φιλί σου
στα χείλη γκρεμού

~.~

(ΕΜ)ΦΥΤΟ...



ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

Ένα πιάτο λιγότερο, της Μαριλένας Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Ένα πιάτο λιγότερο, της Μαριλένας Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαριλένας Παπαϊωάννου «Ένα πιάτο λιγότερο», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη (προδημοσίευση)

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Γιάννη Ευσταθιάδη «Ανοιχτό μικρόφωνο – Μονόλογοι και ομολογίες» το οποίο κυκλοφορεί στις 15 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ξανθός άγγελος

Έτσι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Από τον Καποδίστρια στον Ίλον Μασκ: 17 βιογραφίες που ξεχωρίζουν

Από τον Καποδίστρια στον Ίλον Μασκ: 17 βιογραφίες που ξεχωρίζουν

Σημαντικές μορφές της Ιστορίας, της πολιτικής, της επιστήμης και της τέχνης βιογραφούνται: Νικηφόρος Χρυσοβέργης, Καποδίστριας, Μαρξ, Κολοκοτρώνης, Κεμάλ, Νταβιτσόν Εφέντης, Κανελλόπουλος, Θάτσερ, Τέσλα, Ίλον Μασκ, Τζερόλαμο Καρντάνο και Σωτηρία Μπέλλου, αλλά και απλοί άνθρωποι που η ζωή τους σημαδεύτηκε από την Ιστ...

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Περιήγηση στο επιδραστικό έργο του Edgar Allan Poe μέσα από πέντε σχετικά πρόσφατα βιβλία, τέσσερα με δικά του έργα και ένα με κείμενα εμπνευσμένα από την τόσο ιδιαίτερη λογοτεχνία του. 

Του Δημήτρη Αργασταρά

Κοιν...

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή που ξεχωρίζουν.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

05 Νοεμβρίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Η ανάγνωση είναι ζωή: Τα βιβλιοπωλεία πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά

Η Σύμπραξη των Εκδοτών απευθύνει έκκληση στην κυβέρνηση, μέσω επιστολής της στον Πρωθυπουργό, να παραμείνουν ανοιχτά τα βιβλιοπωλεία στη διάρκεια της εφαρμογής των μέτρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ