«Πολλοί γράφουν για την παιδική ηλικία και την οικογένειά τους στα πρώτα τους μυθιστορήματα. Δεν αποτελώ εξαίρεση». Η Γιεβγένια Κουζνετσόβα (Eugenia Kuznetsova) για το μυθιστόρημά της «Ρωτήστε τη Μίγιετσκα» (μτφρ. Ντάρια Σιντορένκο, εκδ. Βακχικόν).
Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου
Η Γιεβγένια Κουζνετσόβα είναι Ουκρανή συγγραφέας, μεταφράστρια και ερευνήτρια. Το μυθιστόρημά της Ρωτήστε τη Μίγιετσκα ήταν υποψήφιο για το βραβείο BBC Βook of the Year 2021 και έλαβε Ειδική Μνεία στο Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUPL) 2022.
Είναι το πρώτο μυθιστόρημά της που κυκλοφορεί στα ελληνικά, σε μετάφραση της Ντάρια Σιντορένκο, από τις εκδόσεις Βακχικόν. Με αφορμή την κυκλοφορία του, η συγγραφέας παραχώρησε συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου, μιλώντας για της ηρωίδες της, τη λογοτεχνία, αλλά και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα της σήμερα.
Το μυθιστόρημά σας Ρωτήστε τη Μίγιετσκα, που εκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Βακχικόν, είναι το πρώτο σας βιβλίο που εκδίδεται στα ελληνικά. Πώς νιώθετε γι’ αυτό;
Κάθε φορά που τα βιβλία μου εκδίδονται σε μια νέα γλώσσα, ενθουσιάζομαι. Καταλαβαίνω ότι θα είναι ένα διαφορετικό κείμενο, θα διαφέρει από την αρχική έκδοση. Με εκπλήσσει το πώς οι μεταφραστές δημιουργούν αυτά τα κείμενα και προσφέρουν στους αναγνώστες τους τον κόσμο που δημιουργήθηκε στο δικό μου μυαλό. Είναι συναρπαστικό. Επίσης, το ελληνικό κείμενο οπτικά μου φαίνεται πολύ ελκυστικό.
Είναι μια ιστορία που φωτίζει τους δεσμούς μεταξύ των γυναικών μιας οικογένειας. Τι σας οδήγησε να γράψετε γι’ αυτό το θέμα;
Αυτό είναι το πρώτο μου μυθιστόρημα. Και θα έλεγα ότι αυτό το κείμενο αντιπροσωπεύει μια τάση στη λογοτεχνία – πολλοί συγγραφείς γράφουν για την παιδική τους ηλικία και την οικογένειά τους στα πρώτα τους μυθιστορήματα. Δεν αποτελώ εξαίρεση. Βασικά, έγραψα για το σπίτι στο οποίο μεγάλωσα, αλλά το γέμισα με διάφορους χαρακτήρες. Το μόνο πραγματικό πρόσωπο είναι πιθανώς η γιαγιά μου, η οποία είναι τώρα 96 ετών. Με βοήθησε να δημιουργήσω έναν χαρακτήρα που ανέπτυξα στο μυθιστόρημα.
Πώς εμπνευστήκατε αυτήν την ιστορία και τους πρωταγωνιστές της και πώς εργαστήκατε για την ανάπτυξή τους;
Για μένα, οι χαρακτήρες μου είναι ζωντανοί. Ξέρω πολύ καλά πώς μοιάζουν, πώς συμπεριφέρονται, τι μπορούν να κάνουν και τι ξεπερνά τις δυνατότητές τους. Αντιμετωπίζω τους χαρακτήρες μου με σεβασμό και τους αντιλαμβάνομαι με σοβαρότητα.
Το Ρωτήστε τη Μίγιετσκα έλαβε ειδική μνεία στο Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2022. Πώς νιώθετε γι' αυτό; Και τι σημαίνει ένα βραβείο για εσάς;
Κάθε λογοτεχνικό βραβείο είναι κάτι ευχάριστο. Σημαίνει απλώς ότι σε ανθρώπους με εμπειρία άρεσε αυτό που έγραψες. Είμαι διστακτικός άνθρωπος και μερικές φορές, ειδικά σε αυτή την αγχωτική περίοδο, αρχίζω να χάνω την αίσθηση του τι κάνω. Η αναγνώριση με εμπνέει να συνεχίσω.
Είναι πολύ δύσκολο να φανταστώ πώς θα επιβίωνα των τραγωδιών που βιώνουμε χωρίς να μπορώ να τις επεξεργαστώ μέσω της συγγραφής.
Αυτή η συνέντευξη βρίσκει την Ουκρανία ακόμη σε εμπόλεμη κατάσταση. Πώς επηρεάζει αυτό τη ζωή και τη γραφή σας;
Ο πόλεμος δεν επηρεάζει μόνο τη γραφή μου, την ορίζει. Είναι το σκηνικό που δεν μπορώ να παραλείψω, αφού εργάζομαι με βάση το ρεαλισμό. Ο πόλεμος είναι το φόντο και το πρώτο πλάνο των πρόσφατων γραπτών μου, παρόλο που δεν αφορούν άμεσα την πρώτη γραμμή, αλλά αφορούν ανθρώπους που νοιάζονται, των οποίων οι ζωές διαμορφώνονται από τη ρωσική επιθετικότητα.
Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η συγγραφή;
Είναι ο τρόπος που υπάρχω. Είναι πολύ δύσκολο να φανταστώ πώς θα επιβίωνα των τραγωδιών που βιώνουμε χωρίς να μπορώ να τις επεξεργαστώ μέσω της συγγραφής.
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Γιεβγένια Κουζνετσόβα είναι Ουκρανή συγγραφέας, μεταφράστρια και ερευνήτρια. Ασχολείται με την έρευνα για τα μέσα ενημέρωσης, εστιάζοντας στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, ενώ παράλληλα μεταφράζει λογοτεχνία και δοκίμια.
Έχει εκδώσει τρία μυθιστορήματα, δύο δοκίμια, ένα graphic novel και ένα παιδικό βιβλίο. Το Ρωτήστε τη Μίγιετσκα ήταν υποψήφιο για το βραβείο BBC Βook of the Year 2021 και έλαβε Ειδική Μνεία στο Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας (EUPL) 2022.
