pilar tena

Με αφορμή την πρόσφατη έκδοση της συλλογής διηγημάτων της Πιλάρ Τένα [Pilar Tena] στα ελληνικά (μτφρ Τίνα Τερζιώτη, εκδ. Βακχικόν) και την παρουσία της στην 20ή Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, μιλάμε μαζί της γι' αυτά που την ώθησαν να γράψει το βιβλίο. Kεντρική εικόνα: © escriturapublica.es.

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

Η Πίλαρ Τένα είναι εδώ και δύο χρόνια διευθύντρια του Ινστιτούτου Θερβάντες στην Ελλάδα. Σήμερα όμως μιλάμε μαζί της με αφορμή την ολόφρεσκη συλλογή διηγημάτων της που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Το βιβλίο σας «Η αριθμητική της οικογένειας» είναι πλέον διαθέσιμο στα ελληνικά. Πώς νιώθετε που μπορείτε να επικοινωνήσετε αυτό το κομμάτι της δουλειάς σας στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό;

Είναι δύσκολο να το περιγράψω. Είμαι συγκλονισμένη, ενθουσιασμένη και νιώθω μεγάλη τιμή. Βλέπω τα διηγήματά μου γραμμένα με το όμορφο ελληνικό αλφάβητο, που έμαθα στο σχολείο, στην Ισπανία πριν από πολύ καιρό, και μου είναι ακόμη δύσκολο να το πιστέψω. Τόσο συναρπαστικό! Και το καλύτερο είναι ότι ξέρω, μετά από σχεδόν δύο χρόνια σε αυτή τη χώρα, ότι οι Έλληνες αναγνώστες θα καταλάβουν τις ιστορίες μου, τα συναισθήματά μου και την ψυχή πίσω από τις λέξεις. Όχι μόνο επειδή η Τίνα Τερζιώτη, η μεταφράστριά μου, είναι «μάγισσα», αλλά και επειδή, κατά βάθος, έχουμε τόσα κοινά.

vakxikon tena h arithmitiki ths oikogeneias

Ποια είναι η «αριθμητική» της οικογένειας; Και τι ενώνει τις ιστορίες της συλλογής;

Νομίζω ότι οι οικογένειες, ειδικά οι μεγάλες οικογένειες, όπως η δική μου, είναι μια ενότητα που ορίζεται από τους αριθμούς της - είναι η προφανής εικόνα που μπορείς να δεις απ’ έξω: πολλά παιδιά, πολλά εγγόνια, θείες και θείοι, παππούδες - αλλά με πολλές δυνατότητες συνδυασμών. Δηλαδή τις συμμαχίες και τις συγγένειες. Ενεργούμε διαφορετικά ανάλογα με το αν βρισκόμαστε παρέα με τα παιδιά μας ή με έναν συγκεκριμένο αδερφό ή αδελφή, εάν η μητέρα ή ο πατέρας μας είναι παρόντες. Όμως, την ίδια στιγμή, η οικογένεια μας καθορίζει: τι άλλο είμαστε εκτός από οικογένεια; Ακόμη και εκείνοι που έχουν χτίσει τη ζωή τους μακριά από τις οικογένειές τους θα έχουν κατά κάποιο τρόπο μια ανυπέρβλητη εξάρτηση από αυτή, είτε λόγω της συγγένειας είτε λόγω της απόρριψης. Υπάρχει πάντα, σε κάποιο βαθμό, η ανάγκη να διευθετήσουμε κάποιους λογαριασμούς με τουλάχιστον έναν συγγενή μας: να βρούμε τη διαφορά μεταξύ χρωστούμενων και οφειλόμενων, να κάνουμε απολογισμούς, να εξηγήσουμε τι και γιατί. Αυτά που νιώσαμε, αυτά που σημάδεψαν το δέρμα και τις ψυχές μας για πάντα σαν πύρινη σφραγίδα και μας συντροφεύουν έως το θάνατο.

Οι ιστορίες σε αυτό το βιβλίο είναι, ναι, αρκετά οικείες. Σε κάποιες από αυτές, όχι σε όλες, υπάρχει κάτι από τη ζωή μου, αλλά σε εκείνες που υπάρχει, το σημείο έμπνευσης είναι τόσο μακριά που συχνά οι ιστορίες έχουν λίγη σχέση με την πραγματικότητα

Τι ενέπνευσε τα διηγήματα του βιβλίου σας; Βασίζονται σε αληθινές ιστορίες;

Οι ιστορίες σε αυτό το βιβλίο είναι, ναι, αρκετά οικείες. Σε κάποιες από αυτές, όχι σε όλες, υπάρχει κάτι από τη ζωή μου, αλλά σε εκείνες που υπάρχει, το σημείο έμπνευσης είναι τόσο μακριά που συχνά οι ιστορίες έχουν λίγη σχέση με την πραγματικότητα. Κανείς δεν πρέπει να ψάξει απολογισμούς για πράγματα που συνέβησαν, ακόμη κι αν δεν γνωρίζει πόσα από αυτά είναι πραγματικότητα και πόσα είναι καθαρή φαντασία, απλή «λογοτεχνία». Ωστόσο, ναι, αυτά τα διηγήματα, όπως και τα μυθιστορήματά μου, αφήνουν κάτι μαύρο πάνω στο άσπρο, από το ασήμαντο πέρασμά μου στον κόσμο. Κάποιοι χαρακτήρες μοιάζουν πολύ με τους γονείς μου και τα αδέρφια μου, άλλοι μοιάζουν με εμένα. Αλλά καμία ιστορία δεν προσποιείται ότι λέει ακριβώς τι συνέβη.

Τι πιστεύετε ότι κάνει μια καλή ιστορία;

Θυμάμαι ότι διάβασα πώς ένα καλό διήγημα είναι πάντα στρογγυλεμένο, ότι πρέπει να εξελίσσεται καλά και να έχει ένα καλό τέλος. Πιστεύω, ωστόσο, ότι η ομορφιά αυτού του είδους βρίσκεται στην ελευθερία που δίνει στον συγγραφέα και ότι μια καλή ιστορία μπορεί να μείνει ημιτελής, να είναι απλώς μια πινελιά, μια σκηνή, ένα χτύπημα. Ο συγγραφέας, στην κατασκευή αυτού του ιδιόμορφου αριθμητικού συστήματος, μπορεί να κάνει ό,τι θέλει: το διήγημα είναι -για μένα- καθαρή ελευθερία και επιτρέπει στον συγγραφέα να ξεφύγει από τις επιτάσεις της κατασκευής ενός μυθιστορήματος. Αυτό είναι που μου αρέσει στο να γράφω διηγήματα.

Δεν είμαι το είδος του συγγραφέα που σχεδιάζει τα πάντα πολύ προσεκτικά εκ των προτέρων. Θαυμάζω αυτούς που το κάνουν αυτό, αλλά δεν είναι ο τρόπος που δουλεύω.

Ως δημιουργός πόση «δύναμη» έχετε πάνω στους χαρακτήρες σας και πόση έχουν εκείνοι κατά την εξέλιξη της ιστορίας;

Είναι αλήθεια ότι όταν γράφεις, όπως κάνω συνήθως, με όλη μου την καρδιά να ξεχύνεται στο πληκτρολόγιο του υπολογιστή, οι χαρακτήρες τείνουν να σε κυριεύουν και να σε σπρώχνουν προς μέρη που δεν ήταν απαραίτητα προγραμματισμένα. Μου αρέσει αυτό το συναίσθημα. Δεν είμαι το είδος του συγγραφέα που σχεδιάζει τα πάντα πολύ προσεκτικά εκ των προτέρων. Θαυμάζω αυτούς που το κάνουν αυτό, αλλά δεν είναι ο τρόπος που δουλεύω. Όταν συμβαίνει αυτό, η ιστορία ρέει, επειδή κάποιος ή κάτι μέσα σου, σου λέει πώς να προχωρήσεις. Το γράψιμο γίνεται αβίαστα, είναι εξαιρετικό. Φυσικά, μετά, υπάρχει μια μακρά επίπονη διαδικασία όπου κόβεις, διορθώνεις και αλλάζεις. Αλλά αυτό το πρώτο σχέδιο είναι πάντα η βάση, και όταν γράφεις με το αίσθημα της φυσικότητας και της αποφασιστικότητας, είναι αρκετά ικανοποιητικό. Συμβαίνει, υποθέτω, όταν γνωρίζεις τους χαρακτήρες σου: τους αφήνεις ελεύθερους και ενεργούν ανάλογα με το ποιοι είναι, όπως στην πραγματική ζωή. Και όλα μπαίνουν στη θέση τους.

Σε τι στοχεύετε όταν γράφετε; Και ποια ήταν η επιδίωξή σας συγκεκριμένα στο «Η αριθμητική της ιστορίας»;

Έγραψα αυτές τις ιστορίες κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID, ειδικά κατά τις περιόδους καραντίνας, τις οποίες πέρασα μόνη στο σπίτι μου στο Άμστερνταμ. Όπως για όλους τους άλλους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, ήταν μια εντελώς πρωτόγνωρη εμπειρία. Όταν έφτασε, το 2020, η πλοκή ενός περίπλοκου μυθιστορήματος, που διαδραματίζεται στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του '90, ήταν στο μυαλό μου. Είχα ήδη κάποιες σημειώσεις σε ένα έγγραφο του Word, με συγκεκριμένες σκηνές, πραγματικούς και φανταστικούς ήρωες που θα υποστήριζαν την ιστορία και ιδέες για την εξέλιξη της πλοκής. Αλλά τον Μάρτιο του 2020 σταμάτησα. Είχαμε πάρα πολλά να κάνουμε για να διατηρήσουμε τους μηχανισμούς μας στο Ινστιτούτο Θερβάντες της Ολλανδίας: ακόμα σαστισμένοι, έπρεπε όλοι να δουλέψουμε σκληρά και να το κάνουμε καλά.

Η δυσπιστία, η αβεβαιότητα, η φρίκη... η επικαιρότητα επιβάλλονταν και ήταν αδιανόητο να κάθεσαι τα Σαββατοκύριακα και να σβήνεις. Τελικά, μετά από αρκετούς μήνες σκληρής δουλειάς και δημιουργικής ερημιάς, ένιωσα ξανά την ανάγκη να γράψω, εκμεταλλευόμενη στιγμές μοναξιάς και απομόνωσης. Και αυτό που βγήκε ήταν δυνατό, βαθύ, οικείο. Οι πιο στενοί μου συγγενείς ήταν παρόντες στα συναισθήματά μου. Έγινα πολύ υπερβατική και ένιωσα ποια ήμουν, από πού κατάγομαι.

Σκέφτηκα πολύ τους νεκρούς μου γονείς, τα χαμένα αδέρφια μου, αλλά και αυτούς που ακολούθησαν, τη νεότερη γενιά της οικογένειάς μου - που είναι μια μεγάλη οικογένεια, με στιγμές δόξας και δυστυχίας. Και συνειδητοποίησα ότι αυτοί, όλοι αυτοί: αυτοί που έφυγαν, οι σύγχρονοί μου και τα μικρότερα παιδιά σήμερα, είναι τα πιο σημαντικά στηρίγματα του κόσμου μου. Σε εκείνο το σταυροδρόμι εκείνων των μηνών, ήθελα να γράψω για αυτά που μου ήταν απαραίτητα. 

INFO

Η Ισπανίδα συγγραφέας Πιλάρ Τένα θα παρουσιάσει τη συλλογή διηγημάτων της «Η αριθμητική της οικόγενειας» στην 20ή Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 18 Μαΐου 2024, στις 20.00, στην αίθουσα ΒΑΒΕΛ (Περίπτερο 13).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μπεατρίζ Χάουσνερ: «Η αγάπη είναι ποίηση και η ποίηση είναι αγάπη»

Μπεατρίζ Χάουσνερ: «Η αγάπη είναι ποίηση και η ποίηση είναι αγάπη»

Συνέντευξη με την Καναδή ποιήτρια Μπεατρίζ Χάουσνερ [Beatriz Hausner] με αφορμή την πρόσφατη έκδοση της συλλογής ποιημάτων της «Λατρευτέ επαναστατημένε έρωτά μου» (μτφρ. Χριστίνα Λιναρδάκη, εκδ. Βακχικόν). 

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

Η Μπ...

Έι Τζέι Φιν: «Το Γυναίκα στο Παράθυρο με ταξίδευσε σ' όλο τον κόσμο, αλλά πιστεύω ότι το νέο βιβλίο μου είναι καλύτερο»

Έι Τζέι Φιν: «Το Γυναίκα στο Παράθυρο με ταξίδευσε σ' όλο τον κόσμο, αλλά πιστεύω ότι το νέο βιβλίο μου είναι καλύτερο»

Με αφορμή την έκδοση του δεύτερου μυθιστορήματός του «Τέλος ιστορίας» (μτφρ. Χρήστος Καψάλης, εκδ. Ψυχογιός) συζητήσαμε με τον Αμερικανό συγγραφέα A.J. Finn για το πώς η επιτυχία τού άλλαξε τη ζωή, για το τι είναι ένα καλό μυθιστόρημα αγωνίας, και για πολλά άλλα.

Συνέντευξη στον ...

«Να μεθάς ή να μη μεθάς;» – Ένα ερώτημα με πολλαπλές απαντήσεις σε μια συζήτηση με τον Βέλγο συγγραφέα Λοράν ντε Σουτέρ

«Να μεθάς ή να μη μεθάς;» – Ένα ερώτημα με πολλαπλές απαντήσεις σε μια συζήτηση με τον Βέλγο συγγραφέα Λοράν ντε Σουτέρ

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τη επιρροή του ποτού στους ανθρώπους με τον Βέλγο δημοσιογράφο και δοκιμιογράφο Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter]. Αφορμή το βιβλίο του «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου, εκδ. Το μέλλον). 

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφορδή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

Για την ποιητική συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου «Μετείκασμα» (εκδ. Θράκα). Κεντρική εικόνα: Αυτοπροσωπογραφία του ζωγράφου Τζόρτζιο Μοράντι.

Γράφει ο Μιχάλης Μακρόπουλος 

Ένα πρόσωπο σ’ ένα χώρο, ένα στιγμιότυ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ