kaiti logotheti anderson kevin anderson

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Κέβιν Άντερσον [Kevin Anderson] με αφορμή την «Ανθολογία σύγχρονης ιρλανδικής ποίησης» (ανθολ. – μτφρ. Καίτη Λογοθέτη-Άντερσον, Κέβιν Άντερσον, εκδ. Βακχικόν). 

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν η Ανθολογία σύγχρονης ιρλανδικής ποίησης, μια ανθολογία που έχει την πρωτοτυπία –ίσως και μοναδική στην Ελλάδα– της μετάφρασης των ποιημάτων κατευθείαν από την ιρλανδική γλώσσα στα ελληνικά. Ανθολόγος και μεταφραστής αυτού του ενδιαφέροντος όσο και ιδιαίτερου ποιητικού βιβλίου, ο Κέβιν Άντερσον μιλά για την πραγματικότητα της ιρλανδικής γλώσσας αλλά και της ιρλανδικής λογοτεχνίας. 

Ανθολογήσατε και μεταφράσατε μαζί με την σύζυγό σας Κέιτ την Ανθολογία σύγχρονης ιρλανδικής ποίησης που μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν. Ποια είναι η «ιστορία» αυτού του βιβλίου και γιατί αποφασίσατε να αναλάβετε αυτό το έργο;

Κάναμε μεταφράσεις για χρόνια, η Κέιτ από τα ελληνικά στα αγγλικά, εγώ από τα ιρλανδικά στα αγγλικά. Συμμετείχα στο project “The Great Book of Galelic” (Το Μεγάλο Βιβλίο της Γαελικής) και με την Κέιτ ταξιδέψαμε γι’ αυτό σε όλη τη Σκωτία, την Ιρλανδία, τη Νέα Σκωτία και τη Νέα Γη – τις περιοχές όπου ομιλούνται ακόμη τα σκωτσέζικα και τα ιρλανδικά γαελικά. Συναντήσαμε τους ποιητές στα δικά τους μέρη και έγραψα το σενάριο για την ταινία του project «Is Mise an Teanga (I am the Tongue | Είμαι η γλώσσα)».

[Η Κέιτ] με έκπληξη ανακάλυψε ότι τα ελληνικά δεν έχουν λέξη για την ιρλανδική γλώσσα. Η πλησιέστερη ήταν η Κέλτικη, αν και υπάρχουν κελτικές γλώσσες –Ουαλικά και Βρετονικά– που δεν σχετίζονται ούτε με την Ιρλανδική ούτε τη Σκωτσέζικη Γαελική.

Η Κέιτ μίλησε στους Έλληνες φίλους της και με έκπληξη ανακάλυψε ότι τα ελληνικά δεν έχουν λέξη για την ιρλανδική γλώσσα. Η πλησιέστερη ήταν η Κέλτικη, αν και υπάρχουν κελτικές γλώσσες –Ουαλικά και Βρετονικά– που δεν σχετίζονται ούτε με την Ιρλανδική ούτε τη Σκωτσέζικη Γαελική. Η Κέιτ αποφάσισε ότι κάτι έπρεπε να γίνει γι’ αυτό και αποφάσισε ότι αν δεν το κάναμε εμείς, κανείς δεν θα το έκανε. Έτσι το κάναμε.

Πρόκειται για μια ειδική έκδοση καθώς περιέχει την πρωτοτυπία ότι τα ποιήματα μεταφράστηκαν απευθείας από τα ιρλανδικά στα ελληνικά. Πόσο σημαντικό είναι αυτό;

Αυτό έχει μεγάλη σημασία. Τα Ιρλανδικά και, σε μικρότερο βαθμό, τα Ελληνικά χρειάστηκε να ζήσουν στη σκιά των Αγγλικών και έχουμε ακούσει για κείμενα που μεταφράστηκαν από τις μικρότερες γλώσσες σε αγγλική έκδοση, η οποία στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε ως λίκνο για την τελική μετάφραση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μετάφραση μιας μετάφρασης. Μερικές φορές σκέφτομαι ότι η μετάφραση είναι μια απαραίτητη αδυνατότητα. Το να προσθέτεις επιπλέον δυσκολία στην αδυνατότητα είναι μια διαστροφή. Για εμάς η απευθείας μετάφραση είναι ο μόνος τρόπος.

Πώς επιλέχθηκαν οι ποιητές και τα ποιήματα που περιλαμβάνονται στη συλλογή – με ποια κριτήρια;

Οι ποιητές της συλλογής θα περιλαμβάνονταν σε οποιαδήποτε ανθολογία νέας ιρλανδικής ποίησης, μαζί με άλλους που δεν έχουμε συμπεριλάβει. Επιλέξαμε τους ποιητές που μας άρεσαν περισσότερο, των οποίων τα ποιήματα κατανοήσαμε καλύτερα, νιώσαμε συμπάθεια και πιστέψαμε ότι μπορούσαμε να μεταφράσουμε καλύτερα. Υπήρχαν μερικά ωραία ποιήματα που δεν μπορούσαμε να αποδώσουμε στα ελληνικά.

Προσπαθήσαμε επίσης να δώσουμε μια ιδέα των εξελίξεων από την ημερομηνία της Ιρλανδικής Ανεξαρτησίας το 1921 μέχρι σήμερα. Περιλαμβάνονται τρεις ή τέσσερις γενιές ποιητών, από την Máire Mhacant Saoi, που γεννήθηκε το 1921 έως τις γενιές που γεννήθηκαν στις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Η Ιρλανδία έχει αλλάξει πολύ. Είμαστε ανεξάρτητοι, κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να μεγαλώσουμε ως ευρωπαϊκό έθνος και πιστεύουμε ότι τα καταφέρνουμε.

Η Ιρλανδία έχει αλλάξει πολύ. Είμαστε ανεξάρτητοι, κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να μεγαλώσουμε ως ευρωπαϊκό έθνος και πιστεύουμε ότι τα καταφέρνουμε.

Η Ιρλανδία έχει να προσφέρει μια πλούσια και ενδιαφέρουσα λογοτεχνία. Ωστόσο, η ιρλανδική γλώσσα είναι –αν και επίσημη– μειονοτική γλώσσα. Τι σημαίνει αυτό για τους συγγραφείς που επιλέγουν να γράψουν στα ιρλανδικά και για τη λογοτεχνία της ίδιας της χώρας;

Η γραφή σε μια μειονοτική γλώσσα καθιστά τη μετάφραση –περισσότερο ή λιγότερο- υποχρεωτική και αυτοί οι ποιητές έπρεπε να πάρουν στρατηγικές αποφάσεις για να το αντιμετωπίσουν αυτό. Μερικοί δημοσιεύουν τα ποιήματά τους πρώτα στα ιρλανδικά, ώστε να «συναντήσουν» τους αναγνώστες αρχικά μέσα από το πρωτότυπο, προτού οι μεταφράσεις περιπλέξουν τα πράγματα.

Ο Louis de Paor επιβλέπει τις μεταφράσεις των ποιημάτων του στα αγγλικά για να εγγυηθεί ότι μπορούν να βοηθήσουν τους αναγνώστες να κατανοήσουν τα πρωτότυπα και ότι μπορούν να διαβαστούν άνετα στις αναγνώσεις με τη δική του φωνή και με τη δική του προφορά από το Κορκ – η Ιρλανδία είναι μια χώρα με πολλές προφορές.

Η Biddy Jenkinson αρνείται να επιτρέψει μεταφράσεις των ποιημάτων της στα αγγλικά στην Ιρλανδία. Το αποκαλεί αυτό «μια μικρή αγενή χειρονομία» αναφερόμενη σε όσους πιστεύουν ότι ο ιδιαίτερος πλούτος μιας γλώσσας μπορεί να μεταφερθεί σε μια άλλη. Η δημοσίευση σε δύο γλώσσες έχει γίνει σχεδόν ρουτίνα και μερικές φορές είναι δύσκολο να πειστούν οι αναγνώστες ότι η μετάφραση δεν είναι το ποίημα. Μπορεί να είναι, κατά κάποιο τρόπο, ένα ποίημα από μόνο του, αλλά, αν ναι, είναι ένα άλλο, και διαφορετικό, ποίημα.

Οι δίγλωσσες εκδόσεις της Nuala Ní Dhomhnaill συνήθως περιλαμβάνουν μεταφράσεις από διάφορους μεταφραστές, συνήθως συναδέλφους ποιητές. Η ιρλανδική γλώσσα δυναμώνει. Διδάσκεται σε κάθε σχολείο και πολλά σχολεία διδάσκουν πλέον στα ιρλανδικά. Η ζωτικότητα της γραφής στα ιρλανδικά βοηθά, όπως και η ύπαρξη ενός τηλεοπτικού καναλιού στην Ιρλανδική γλώσσα (TG4).

Η λογοτεχνία ήταν πάντα ένα σημαντικό μέρος του τρόπου με τον οποίο η Ιρλανδία σκέφτεται για τον εαυτό της και του τρόπου που συμπεριφέρεται πολιτικά.

Η Ιρλανδική Ανεξαρτησία (1922) επιτεύχθηκε την εποχή της μεγαλύτερης αδυναμίας της γλώσσας και η πρόσφατη ιστορία μας ήταν ένας αργός αγώνας για να ανακάμψουμε μετά από αιώνες αποικισμού και καταστολής. Η λογοτεχνία ήταν πάντα ένα σημαντικό μέρος του τρόπου με τον οποίο η Ιρλανδία σκέφτεται για τον εαυτό της και του τρόπου που συμπεριφέρεται πολιτικά. Η Ιρλανδία προσδιορίζεται μέσα από τη λογοτεχνία της. Μιλάμε αγγλικά με τον ιρλανδικό τρόπο και οι περισσότεροι Ιρλανδοί πιστεύουν ότι η ιρλανδική γλώσσα είναι η γλώσσα τους, ανεξάρτητα από το πόσο άπταιστα τη μιλάνε ή όχι. Δεν είμαστε ακόμα δίγλωσσοι αλλά υπάρχει ελπίδα και η ποίηση βοηθάει, όπως πάντα.

Τι πιστεύετε ότι θα ανακαλύψουν οι Έλληνες αναγνώστες για τον Ιρλανδικό λαό μέσα από αυτή την ανθολογία;

vakxikon anthologia irlandikis poiisisΕλπίζω ότι θα ανακαλύψουν μια συμπαθητική κουλτούρα και έναν λαό που αναρρώνει από μια ιστορία αποικιακής καταστολής που αντικατοπτρίζει τη δική τους. Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ (αγγλοϊρλανδικής καταγωγής αν και συχνά πιστεύεται ότι είναι Άγγλος) είπε ότι οι Ιρλανδοί είναι «σαν Έλληνες γεννημένοι στη βροχή».

Γιατί θα συνιστούσατε στους Έλληνες λάτρεις της ποίησης να διαβάσουν αυτή την ανθολογία;

Στόχος αυτού του βιβλίου είναι να δώσει ευχαρίστηση. Θα ενημερώσει και θα ιντριγκάρει, αλλά η ευχαρίστηση είναι ο λόγος που υπάρχει. Ο Τζέιμς Τζόις μας δίδαξε, παραθέτοντας τον Θωμά Ακινάτη, ότι το όμορφο είναι αυτό που ευχαριστεί - Pulcra sunt quae visa placent.

Ποια είναι η σημασία αυτού του βιβλίου για εσάς προσωπικά και τι αποκομίσατε από την ενασχόλησή σας με την ανθολογία;

Η Κέιτ είχε εμπλουτίσει τους ορίζοντές της από τη σχέση της με την Ιρλανδία όπως και εγώ από τη δική μου με την Ελλάδα. Αυτό το βιβλίο είναι μια εκπλήρωση δύο ζωών που δαπανήθηκαν για να καταλάβουμε ο ένας τον άλλον, να εκπλαγούμε, να ενθαρρύνουμε ο ένας τον άλλον, να σαστίσουμε και πολύ συχνά να νιώσουμε ευτυχισμένοι.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ντιάνα Ανφιμιάδη: «Αν γράψω ένα ποίημα για τα πιο ενδόμυχα συναισθήματα της γυναίκας, μπορεί να με επικρίνουν στη χώρα μου»

Ντιάνα Ανφιμιάδη: «Αν γράψω ένα ποίημα για τα πιο ενδόμυχα συναισθήματα της γυναίκας, μπορεί να με επικρίνουν στη χώρα μου»

Η Ντιάνα Ανφιμιάδη [Diana Anphimiadi] είναι βραβευμένη ποιήτρια, συγγραφέας, γλωσσολόγος και παιδαγωγός από την Γεωργία. Η συλλογή της «Γιατί σταμάτησα να γράφω ποιήματα» κυκλοφόρησε πρόσφατα, σε μετάφραση της Πηνελόπης Ζαλώνη, από τις εκδόσεις Βακχικόν. Με αφορμή την κυκλοφορία της συλλογής μας μιλάει γι’ αυτό που ...

Άλεξ Μιχαηλίδης: «Είμαι τυχερός που δεν έγινα επιτυχημένος συγγραφέας στα είκοσί μου»

Άλεξ Μιχαηλίδης: «Είμαι τυχερός που δεν έγινα επιτυχημένος συγγραφέας στα είκοσί μου»

Ο γνωστός Ελληνοκύπριος συγγραφέας κατάφερε να δει τα βιβλία του να σκαρφαλώνουν στο Νο1 των ευπώλητων των New York Times και, πλέον, να είναι αναγνωρίσιμος παγκοσμίως. Με αφορμή τον ερχομό του στην Αθήνα μάς μίλησε για τη συγγραφική του πορεία και όχι μόνο.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο ...

Άνα Βούτσκοβιτς: «Ο ''Γιουγκοσλάβος'' ήταν ένα δύσκολο, προσωπικό, θεραπευτικό βιβλίο για μένα»

Άνα Βούτσκοβιτς: «Ο ''Γιουγκοσλάβος'' ήταν ένα δύσκολο, προσωπικό, θεραπευτικό βιβλίο για μένα»

Συνέντευξη με τη συγγραφέα Άνα Βούτσκοβιτς [Ana Vuckovic] με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Ο Γιουγκοσλάβος» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν). Μια ελεγεία για τον θάνατο του πατέρα της αφηγήτριας, που συνοδεύεται από τον συμβολικό θάνατο της Γιουγκοσλαβίας. 

Συν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα αιτήματα των εκδοτών για το νέο φορέα βιβλίου – Διαψεύδουν τον υφυπουργό περί κατακερματισμού των απόψεών τους

Τα αιτήματα των εκδοτών για το νέο φορέα βιβλίου – Διαψεύδουν τον υφυπουργό περί κατακερματισμού των απόψεών τους

Οι Εκδότες Βιβλίου κατέθεσαν αναλυτικά μια σειρά από αιτήματα προς την πολιτεία και σαφώς μεγαλύτερη εκπροσώπηση στο ενδεκαμελές ΔΣ του νέου φορέα για το Βιβλίο. Kεντρική εικόνα: © Unsplash. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Παρουσίαση βιβλίου: H Αμερικανίδα Kάρα Χόφμαν και «Οι κράχτες» της απόψε στο Πατάρι του Gutenberg

Παρουσίαση βιβλίου: H Αμερικανίδα Kάρα Χόφμαν και «Οι κράχτες» της απόψε στο Πατάρι του Gutenberg

H Αμερικανίδα συγγραφέας Cara Hoffman θα βρεθεί σήμερα (7.30 μ.μ.) στο Πατάρι του βιβλιοπωλείου των εκδόσεων Gutenberg (Διδότου 37) και θα συνομιλήσει με τον μεταφραστή του βιβλίου της «Οι Κράχτες» (εκδ. Gutenberg), Παναγιώτη Κεχαγιά, με αφορμή την πρόσφατη έκδοσή του. 

Επιμέλεια: Book Press ...

5 λεπτά με την Νάγια Δαλακούρα

5 λεπτά με την Νάγια Δαλακούρα

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, με την Νάγια Δαλακούρα με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Ο χορός του ανέμου» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Κεντρική εικόνα: © Αντώνης Κεκιδάκης. 

Επιμέλεια: Book Press

Κάποιοι λέν...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ