Σε συνέντευξή της στο Asymptote, η Ινδή συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι [Geetanjali Shree] μίλησε για το μυθιστόρημά της «Τάφος στην άμμο», που τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ 2022. Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Στεφανίας Γεωργάκη.
Επιμέλεια: Book Press
Σε συνέντευξή της στο Asymptote, η Ινδή συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι μίλησε για το μυθιστόρημά της Τάφος στην άμμο (εκδ. Καστανιώτη, μτφρ. Στεφανία Γεωργάκη), το οποίο τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ 2022.
Στο βιβλίο της Σρι πρωταγωνιστεί μια ογδοντάχρονη Ινδή, η Μαμά, η οποία βυθίζεται σε κατάθλιψη μετά από τον θάνατο του συζύγου της. Αφού συνέρθει, αποκτά μια νέα όρεξη για ζωή και επιμένει να ταξιδέψει στο Πακιστάν, παρά τις αντιρρήσεις της οικογένειάς της. Στο ταξίδι, η Μαμά έρχεται αντιμέτωπη με το παρελθόν της, καθώς ζούσε στα εδάφη που επισκέπτεται πριν από τον Διαχωρισμό της Ινδίας, και ανακαλύπτει εκ νέου τι σημαίνει να είσαι μητέρα, κόρη, γυναίκα, φεμινίστρια.
Το μυθιστόρημα της Σρι πραγματεύεται τη βία και την πολιτική διαφθορά, με όπλο το μελανό χιούμορ. Όπως είχε εξηγήσει η συγγραφέας στην τελετή της απονομής του Βραβείου Μπούκερ, το έργο είναι «μια κωμική ελεγεία για τη διατήρηση της ελπίδας στο χείλος της καταστροφής». Στη συνέντευξη, μίλησε εκτενέστερα για αυτό το θέμα:
«Η απεικόνιση της βίας και της αδικίας με χιουμοριστικό τρόπο στο μυθιστόρημα έχει να κάνει με την αξιοπρέπεια, με την περιφρόνηση χάρη στην οποία η ηλικιωμένη γυναίκα -η οποία δεν φοβάται την κοινωνία και το κράτος- μπορεί να γελάσει ακόμα κι όταν εκτίθεται σε κινδύνους, όταν έρχεται αντιμέτωπη με τη σκληρότητα και τη ματαιότητα της βίας. Κι αυτό έχει να κάνει με την επικοινωνιακή δύναμη που έχει το χιούμορ, ειδικά όταν συνδυάζεται με το πάθος. Είναι αρκετά κοινότοπο να λες σοβαρά πράγματα με σοβαρό τρόπο και επιπλέον δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό, καθώς ο αναγνώστης μπορεί να χάσει το ενδιαφέρον του. Είναι πιο διασκεδαστικό να έχεις μια ηρωίδα που μπορεί να γελάσει, παρόλο που όσα της συμβαίνουν βυθίζονται βαθιά στη συνείδησή της και την κλονίζουν καθώς ταξιδεύει, συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης».
Ο Τάφος στην άμμο είναι το πρώτο μυθιστόρημα γραμμένο στη γλώσσα των Χίντι που τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ. Η Σρι σχολίασε την επιλογή της να γράφει τα έργα της στη συγκεκριμένη γλώσσα, και όχι στα αγγλικά, όπως συνηθίζουν πολλοί συμπατριώτες της:
«Κανείς δεν επέβαλε τα αγγλικά στους Ινδούς. Τα υιοθέτησαν μόνοι τους, καθώς έβλεπαν σε αυτή τη γλώσσα την ατομική και την εθνική τους σωτηρία. Όσο παράδοξο κι αν μας φαίνεται, η πολιτιστική και πνευματική επιρροή των Άγγλων ισχυροποιείται σταδιακά όλο και περισσότερο στην ανεξάρτητη Ινδία. Οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης είναι εμφανείς. Η σαγήνη της αγγλικής γλώσσας -που πλέον είναι ακόμα ισχυρότερη, εξαιτίας της παγκοσμιοποίησης και της μαγείας της Αμερικής- επηρεάζει ακόμα και τους έξυπνους ανθρώπους, που βλέπουν τα αγγλικά ως ευλογία. Και πράγματι, είναι μια ευλογία. Εφόσον, όμως, πολλοί προτιμούν τα αγγλικά ως επίσημη γλώσσα, παρά τη μητρική μας, υπάρχουν κι αρκετές συνέπειες. Τα αγγλικά απομακρύνουν όλο και περισσότερο τους Ινδούς από τις ρίζες τους. Πολλά στοιχεία, που κάποτε ήταν κομμάτια που εντάσσονταν οργανικά στον πολιτισμό μας, πλέον έχουν ξεχαστεί. Επίσης, οι αγγλισμοί αντηχούν όλο και περισσότερο στη δική μας γλώσσα. Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, μια δημιουργική συγγραφέας να έλκεται ενστικτωδώς από τη μητρική της γλώσσα. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να βυθιστεί, όπως οφείλει να κάνει, στο ασυνείδητο, στο ξεχασμένο, στην ατομική και συλλογική συνείδηση».
