Έντουαρντ Χιρς: «Θα έχουμε πάντα την ποίηση»

Με αφορμή την κυκλοφορία της ποιητικής ανθολογίας του Έντουαρντ Χιρς «Ταξιδιωτικός οδηγός για το τραύμα» από τις εκδόσεις Βακχικόν (ανθολόγηση-μετάφραση: Βαγγέλης Αλεξόπουλος, Διώνη Δημητριάδου), ο Αμερικανός ποιητής μοιράζεται μαζί μας στην παρακάτω συνέντευξη τις σκέψεις του για την ποίηση.

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

Ο Έντουαρντ Χιρς είναι ένας από τους σημαντικότερους εκφραστές της σύγχρονης αμερικανικής ποίησης. Στην ποίησή του, είναι έκδηλη η παρουσία τόσο του ατομικού, όσο και του συλλογικού τραύματος, ενώ στους στίχους του κρύβονται αντίρροπες δυνάμεις. Η ανθολογία Ταξιδιωτικός οδηγός για το τραύμα (ανθολόγηση-μετάφραση: Βαγγέλης Αλεξόπουλος, Διώνη Δημητριάδου, εκδ. Βακχικόν) αποτελεί μια πρώτη ανθολόγηση της ποίησης του Χιρς στην ελληνική γλώσσα, μέσα από το σύνολο του ποιητικού του έργου.

Μια ανθολογία ποιημάτων –από ολόκληρο το ποιητικό σας έργο– κυκλοφόρησε πρόσφατα για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα από τις εκδόσεις Βακχικόν. Ποιες είναι οι σκέψεις σας γι’ αυτό το βιβλίο που φτάνει πλέον στα χέρια των Ελλήνων αναγνωστών;

Είναι τεράστια συγκίνηση για μένα να μεταφράζεται μια επιλογή από το έργο της ζωής μου στα ελληνικά. Τα αρχαία ελληνικά είναι για μένα η πρώτη γλώσσα της ποίησης -ο θάνατος του Πάτροκλου ήταν ο πρωταρχικός στίχος που με μύησε στην ποίηση της θλίψης- και θα ήθελα να πιστεύω ότι η δουλειά μου μπορεί να βρει μια θέση στη γενεαλογία. «Μόνο αέρας, αυτά τα λόγια», είπε υποτίθεται η Σαπφώ, «αλλά απολαυστικό να τα ακούς».

Η ποίηση είναι σαν την ψυχανάλυση – υποτίθεται ότι πρέπει να πας εκεί που είναι πιο οδυνηρό, εκεί που πονάει.

Ταξιδιωτικός Οδηγός για το Τραύμα είναι ο τίτλος – αναφορά σε συγκεκριμένο στίχο, και με βάση επίσης την προσέγγιση των ανθολόγων. Είναι το προσωπικό και συλλογικό τραύμα κάτι που επιδιώκετε να εκφράσετε μέσα από την ποίησή σας ή απασχολεί την ποιητική σας σκέψη με τρόπο που αναπόφευκτα καταλήγει στο χαρτί;

Προσπαθώ να γράφω από μέσα από την εμπειρία, προσωπική και συλλογική. Η λυρική ποίηση είναι ατομική, όμως μας συνδέει και με τους άλλους. Η ιστορία είναι κάτι βιωμένο. Ο Καβάφης κατάλαβε πώς μπορεί να μας δώσει ηθικά διδάγματα – τα ιστορικά του ποιήματα είναι παραβολές. Η ποίηση είναι σαν την ψυχανάλυση – υποτίθεται ότι πρέπει να πας εκεί που είναι πιο οδυνηρό, εκεί που πονάει. Μετατρέπουμε αυτά τα τραύματα σε κάτι με το οποίο μπορούμε να ζήσουμε. Η ιδέα να μεταμορφώνω τη λάσπη της ζωής στη χαρά της ποίησης ήταν πάντα κάτι ευγενές για μένα.

Κατά τη γνώμη σας, είναι η ποίηση ένας τρόπος συνειδητοποίησης και αποδοχής, όχι μόνο της απώλειας, αλλά των Πραγμάτων γενικότερα, τόσο για τον ποιητή όσο και για τον αναγνώστη;

Η ποίηση είναι η συμφιλίωση με την απώλεια. Υποθέτω ότι είναι ένας τρόπος αποδοχής της. Προσωπικά, δεν μπόρεσα ποτέ να συμφιλιωθώ με το γεγονός ότι οι άνθρωποι που αγαπάμε πεθαίνουν. Ο κόσμος είναι αποκαρδιωτικός και όμορφος και εφήμερος. Η λυρική ποίηση είναι η καταγραφή της αίσθησης του να είναι κανείς εδώ.

Πολλές από τις βαθύτερες σχέσεις μου ήταν με ανθρώπους που δεν γνώρισα ποτέ, νεκρούς και ζωντανούς, που όλοι είναι ζωντανοί για μένα.

Η σχέση του ποιητή με τον αναγνώστη; Έχετε πει ότι ο αναγνώστης είναι αρχικά ένας ξένος. Ένας άγνωστος με τον οποίο μοιράζεστε, όμως κάτι βαθύ, κάτι που δεν μοιράζεστε με έναν περαστικό ή κάποιον που γνωρίζετε λίγο ή και πολύ. Πώς λειτουργεί αυτό για τον ποιητή, εν προκειμένω για εσάς; Και πώς λειτουργεί ιδανικά για εσάς ως προς τον αναγνώστη;

Πιστεύω ότι η γραπτή ποίηση μπορεί να σφυρηλατήσει τη βαθύτερη σχέση μεταξύ αγνώστων, του ποιητή και του αναγνώστη, δύο ανθρώπων που δεν είναι φυσικά παρόντες ο ένας για τον άλλο. Αυτό επιτρέπει μια οικειότητα που είναι ασύλληπτη στην κοινωνική ζωή. Πολλές από τις βαθύτερες σχέσεις μου ήταν με ανθρώπους που δεν γνώρισα ποτέ, νεκρούς και ζωντανούς, που όλοι είναι ζωντανοί για μένα.

Κάθε ποίημα είναι αγώνας με τον εαυτό, όπως διαβάζουμε στους στίχους σας; Και η ποίηση; Είναι κάτι που απλά είναι ή κάτι που πρέπει να είναι;

Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανόνας γι’ αυτό. Τα δικά μου ποιήματα είναι αγώνες με τον εαυτό μου, αλλά αυτό μπορεί να μην ισχύει για άλλους ποιητές. Η Σχολή Ποιητών της Νέας Υόρκης, για παράδειγμα, είχε ένα εύκολο, εκλεπτυσμένο αντικείμενο. Η δική μου δουλειά είναι πιο σκοτεινή και προέρχεται από πιο σκοτεινό μέρος. Αλλά η ευκολία του να είσαι είναι υπέροχο πράγμα.

Ταξιδιωτικός οδηγός για το τραύμαΣτη σύγχρονη πραγματικότητα που διαμορφώνεται, ανησυχείτε για το μέλλον που μπορεί να έχει η ποίηση είτε σε επίπεδο ποσότητας και ποιότητας γραφής, είτε αναγνωσιμότητας;

Δεν υπήρξε ποτέ πολιτισμός χωρίς ποίηση. Είναι μια από τις απαραίτητες τέχνες, όπως η μουσική. Θα έχουμε πάντα την ποίηση. Προσπαθώ να το θυμάμαι αυτό όταν αποθαρρύνομαι με τη σύγχρονη ποίηση (ή τη μουσική ή την τέχνη). Μερικές φορές είναι δύσκολο να δεις μέσα από το δάσος. Αλλά πάντα κάτι φαίνεται, οι άνθρωποι βρίσκουν την ποίηση που χρειάζονται. Απλώς μερικές φορές χρειάζεται πολύς χρόνος για να τη βρουν.

Είστε αναγνωρισμένος ποιητής. Τι εύχεστε για το μέλλον της ποίησης που έχετε ήδη γράψει και τι εύχεστε για τον τρόπο που θα γράψετε ποίηση στο μέλλον;

Κανείς δεν έχει τον έλεγχο της τύχης της δουλειάς του. Αυτό είναι κάτι που αφήνεται σε άλλους. Είναι όνειρο και παρηγοριά να πιστεύουμε ότι η δουλειά μας μπορεί να βρει τον δρόμο της στο άγνωστο, ότι οι άλλοι θα δουν τον εαυτό τους στο έργο μας.

Τι πιστεύετε ότι μπορεί να προσφέρει η ποίηση στον κόσμο σήμερα;

Η ποίηση μας συνδέει με την εσωτερική μας ζωή, τα βαθύτερα συναισθήματά μας, τον πνευματικό μας εαυτό. Ο σύγχρονος κόσμος αποσπά τρομερά την προσοχή. Η ποίηση μας προσφέρει την ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με τον εαυτό μας, με αυτό που είμαστε.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κέβιν Άντερσον: «Η Ιρλανδία προσδιορίζεται μέσα από τη λογοτεχνία της»

Κέβιν Άντερσον: «Η Ιρλανδία προσδιορίζεται μέσα από τη λογοτεχνία της»

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Κέβιν Άντερσον [Kevin Anderson] με αφορμή την «Ανθολογία σύγχρονης ιρλανδικής ποίησης» (ανθολ. – μτφρ. Καίτη Λογοθέτη-Άντερσον, Κέβιν Άντερσον, εκδ. Βακχικόν). 

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

Πριν από λίγο και...

Άνα Βούτσκοβιτς: «Ο ''Γιουγκοσλάβος'' ήταν ένα δύσκολο, προσωπικό, θεραπευτικό βιβλίο για μένα»

Άνα Βούτσκοβιτς: «Ο ''Γιουγκοσλάβος'' ήταν ένα δύσκολο, προσωπικό, θεραπευτικό βιβλίο για μένα»

Συνέντευξη με τη συγγραφέα Άνα Βούτσκοβιτς [Ana Vuckovic] με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Ο Γιουγκοσλάβος» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν). Μια ελεγεία για τον θάνατο του πατέρα της αφηγήτριας, που συνοδεύεται από τον συμβολικό θάνατο της Γιουγκοσλαβίας. 

Συν...

Λιουντμίλα Ντιατσένκο: «Με τον πόλεμο γύρω μου, έχω εκτιμήσει περισσότερο την Ομορφιά σε όλες τις εκφάνσεις της»

Λιουντμίλα Ντιατσένκο: «Με τον πόλεμο γύρω μου, έχω εκτιμήσει περισσότερο την Ομορφιά σε όλες τις εκφάνσεις της»

Συνέντευξη με την Ουκρανή ποιήτρια Λιουντμίλα Ντιατσένκο [Lyundmyla Diadchenko] με αφορμή την ποιητική συλλογή της «Το χρώμα της γεωγραφίας» (μτφρ. Ελένη Κατσιώλη, εκδ. Βακχικόν).

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

Το...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Ο θάνατος του συγγραφέα, δημοσιογράφου και μέλους της Εταιρείας μας, Δημήτρη Φύσσα, ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία και γέμισε θλίψη όλους όσους τον γνώριζαν, προσωπικά ή μέσω των κειμένων του.« 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δημήτρης Φύσσας, «Μήτσος» για τ...

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Για τη μεταφορά της νουβέλας «Η Σκέψη» (1902) του Λεονίντ Αντρέγιεφ, στο θέατρο Σφενδόνη και σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη, με τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στις 11 Φεβρουαρίου του 1900, ο γιατρό...

«Η καντιανή ηθική στον σύγχρονο κινηματογράφο» της Δήμητρας Δήμου (κριτική)

«Η καντιανή ηθική στον σύγχρονο κινηματογράφο» της Δήμητρας Δήμου (κριτική)

Για τη μελέτη της Δήμητρας Δήμου «Η καντιανή ηθική στον σύγχρονο κινηματογράφο – Ανάδειξη παραδειγμάτων κατηγορικής προσταγής σε σύγχρονες κινηματογραφικές αναπαραστάσεις» (εκδ. Βακχικόν).

Γράφει ο Θόδωρος Σούμας

Το βιβλίο της Δήμητρας Δήμου επικε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Η ζωή απαιτεί μια σειρά από δεξιότητες για να μπορεί κανείς να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της. Επιλέγουμε κάποια από τα βιβλία που μας μαθαίνουν διάφορες «εναλλακτικές» τέχνες του ζην. Ορισμένες, εξόχως πρωτότυπες. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ