Η διακεκριμένη Ιταλίδα συγγραφέας συζήτησε με την Ιρανή δημοσιογράφο του Guardian Shiva Akhavan Rad για τις διαμαρτυρίες των γυναικών στο Ιράν. Στην κεντρική εικόνα, η μεταφράστρια Anita Raja, η οποία, σύμφωνα με πολλούς, είναι το πρόσωπο που κρύβεται πίσω από το συγγραφικό ψευδώνυμο «Elena Ferrante». Τα βιβλία της Ferrante κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη.
Επιμέλεια: Book Press
Με αφορμή τις πρόσφατες διαδηλώσεις των γυναικών στο Ιράν, η Ιταλίδα συγγραφέας Έλενα Φερράντε μίλησε στην Ιρανή Shiva Akhavan Rad για την κρατική καταστολή, για την πατριαρχία και για τη θέση της γυναίκας στο Ιράν και στον σύγχρονο κόσμο.
Η Shiva Akhavan Rad δήλωσε πως «το να είσαι γυναίκα στο Ιράν είναι από μόνο του μια πολιτική πράξη». Σύμφωνα με τη Rad, πολλοί πιστεύουν πως οι πρόσφατες διαμαρτυρίες με αφορμή τη δολοφονία μιας νεαρής γυναίκας είναι μέρος της «πρώτης φεμινιστικής επανάστασης στην Ιστορία».
Έχοντας διαβάσει την «Τετραλογία της Νάπολης» της Φερράντε, η Rad θεώρησε πως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες της Ιταλίας εντέλει θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό τα προβλήματα των γυναικών της Ανατολής. Η Φερράντε μίλησε για αυτό το θέμα:
«Τι να σας πω; [Αν ζούσε στο Ιράν σήμερα], η Λίλα [η πρωταγωνίστρια της τετραλογίας] θα βρισκόταν σίγουρα στην πρώτη γραμμή των διαδηλώσεων, και η Λενού, για να συμβαδίσει, για να μην χάσει τίποτα, θα την ακολουθούσε, ακόμα και στη φυλακή, ακόμα και στον θάνατο.
»Όσο για εμένα, ντρέπομαι να μιλήσω για αυτό το θέμα: βρίσκομαι πολύ μακριά, σε ένα ασφαλές μέρος. Όμως, εδώ και εβδομάδες παρακολουθώ τις εξελίξεις.
»Τα μέτρα για την καταστολή των διαδηλώσεων είναι τρομαχτικά, όμως είναι υπέροχο το ότι άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις και με διαφορετικό μορφωτικό επίπεδο, στέκονται δίπλα-δίπλα και αντιστέκονται.
»Είναι συναρπαστικό το ότι οι γυναίκες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην υπόθεση. Τα κίνητρα των Ιρανών γυναικών είναι ίδια με τα ευγενή κίνητρα όλων εκείνων που σήμερα, στο Ιράν και σε όλον τον κόσμο, παλεύουν για την αξιοπρέπεια και την προσωπική αυτονομία, για την ελευθερία να αποφασίζουν μόνοι τους για το σώμα τους, για τη ζωή τους. Με συγκινούν ιδιαίτερα οι γυναίκες που θέτουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο ολόψυχα, απολύτως αποφασισμένες. Διαδηλώνουν για να υπάρξει μια αχτίδα ελπίδας, ρισκάροντας την ίδια τη ζωή τους, κάτι που απαιτεί πολύ κουράγιο και πολλή απελπισία.
»Ανέκαθεν θαύμαζα όσους αντιμετωπίζουν τη βία της εξουσίας και ανέκαθεν αναρωτιόμουν αν θα μπορούσα να κάνω κι εγώ το ίδιο. Από τη μία θεωρώ πως είμαι δειλή, από την άλλη δεν ανέχομαι όσους προσπαθούν να με φοβίσουν. Οι πολίτες πρέπει να προξενούν φόβο στους αυταρχικούς ηγέτες τους - αν συμβαίνει το αντίθετο, εξοργίζομαι. Και η οργή, γενικά, με κάνει να ξεχνώ τον φόβο μου.»
Σε παλαιότερη συνέντευξή της, η Φερράντε είχε δηλώσει πως «η βία ασκείται κυρίως από τους άνδρες». Η Shiva Akhavan Rad ζήτησε από τη συγγραφέα να αιτιολογήσει αυτό το συμπέρασμα και η Φερράντε απάντησε:
«Οι γυναίκες, όπου κι αν βρισκόμαστε στον κόσμο, καθοριζόμαστε από την ανδρική κουλτούρα από τη γέννησή μας. Η γλώσσα μας καθορίζεται από τους άνδρες, η οικογένεια, η θρησκεία, οι νόμοι, οι κυβερνητικοί θεσμοί καθορίζονται από τους άνδρες, η λογοτεχνία, οι τέχνες, οι επιστήμες καθορίζονται από τους άνδρες, η μόρφωση -των ανδρών και των γυναικών- καθορίζεται από τους άνδρες.
»Τι εννοώ; Εννοώ πως για κάθε απόφασή που θα πάρουμε -ακόμα και για θέματα που σχετίζονται με το σώμα μας και με τη μητρότητα- υιοθετούμε απόψεις που έχουν διαμορφωθεί από την πατριαρχική κοινωνία τις τελευταίες χιλιετίες. […]
»Ας παραδεχτούμε πως η μοιχεία που διαπράττει μια γυναίκα είναι μια βίαιη πράξη εις βάρος του συντρόφου της. Πράγματι, είναι μια βίαιη πράξη, αν λάβουμε υπόψη μας τις ανδρικές απόψεις περί συζυγικής πίστης και απιστίας, που βασίζονται στην ανάγκη της επιτήρησης του γυναικείου σώματος.
»Αυτή η βίαιη πράξη μάς κάνει να αισθανόμαστε τύψεις για την προδοσία μας, να αισθανόμαστε σαν αμαρτωλές, και στην περίπτωση του Ιράν, τιμωρείται με θάνατο. Από την άλλη, η ανδρική προδοσία αντιμετωπίζεται με περισσότερη κατανόηση, θεωρείται ως μια εκδήλωση της υπερβολικής αντρικής ζωτικότητας και εντέλει νομιμοποιείται. […]
»Ακόμα και όταν οι γυναίκες καταφεύγουν στη βία -δεν εννοώ τη μοιχεία, αλλά γενικότερα τη βία-, το κάνουμε με έναν τρόπο που έχει διαμορφωθεί από τους άνδρες, βασιζόμαστε στις ανδρικές ανησυχίες και στους ανδρικούς φόβους.»
