John Banville

Της Ελπίδας Πασαμιχάλη

Ο Τζον Μπάνβιλ θεωρείται από τους σπουδαιότερους σύγχρονους μυθιστοριογράφους και ο μεγαλύτερος εν ζωή αριστοτέχνης της αγγλικής γλώσσας.

Ο βραβευμένος με το βρετανικό Booker 2005 για το βιβλίο του «Η Θάλασσα», Ιρλανδός συγγραφέας, επιστρέφει στην «υψηλή φόρμα», όπως έγραψαν πολλοί ξένοι κριτικοί, με το μυθιστόρημα «Άπειροι κόσμοι». Ένα έργο που αρκετοί χαρακτηρίζουν ως «κλασικό δράμα» και το οποίο παρουσιάζει ελληνικό ενδιαφέρον, αφού σε αυτό πρωταγωνιστούν και αρχαίοι Έλληνες θεοί. Αντικομφορμιστής, ευγενής, πνευματώδης, με μία σχεδόν «ομηρική» γλαφυρότητα που ξαφνιάζει, ο Μπάνβιλ, ο οποίος έδωσε διάλεξη στο Megaron Plus στις 13 Μαΐου, μιλά με θαυμασμό για την αρχαία ελληνική κληρονομιά, εκφράζει την αντίθεσή του με τον μονοθεϊσμό και με αυθεντική ιρλανδέζικη επαναστατικότητα μας προτρέπει: «Φέρτε πίσω τους αρχαίου Θεούς»! Bring them back…

Στο νέο σας μυθιστόρημα «Άπειροι κόσμοι» υπάρχουν ως χαρακτήρες αρχαίοι Έλληνες Θεοί. Πώς το επιλέξατε αυτό;

Η έμπνευση γι’ αυτό το βιβλίο προέρχεται από το σπουδαίο θεατρικό έργο του Χάινριχ φον Κλάιστ «Αμφιτρύωνας», στο οποίο ο θεός Ζευς συνοδευόμενος από τον γιο και αχώριστο σύντροφό του Ερμή, κατεβαίνει στη Γη για να περάσει μια νύχτα με την όμορφη Αλκμήνη, γυναίκα του Θηβαίου στρατηγού Αμφιτρύωνα. Αρχικά είχα στο μυαλό μου να γράψω ένα βιβλίο πολύ κοντά σε κείνο το αριστούργημα του Κλάιστ. Τελικά όμως διατήρησα μόνο τον αρχικό σκελετό από εκείνο.

Πώς βλέπετε την αρχαία ελληνική μυθολογία; Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στον πολυθεϊστικό κόσμο των αρχαίων Ελλήνων και τον χριστιανικό;

Πιστεύω ότι οι αρχαίοι ελληνικοί μύθοι είναι η πιο μεγαλειώδης και πλατιά περιγραφή του κόσμου και της ζωής μας σε αυτόν. Ο μονοθεϊσμός υπήρξε και συνεχίζει να είναι κατά τη γνώμη μου, μεγάλη συμφορά, όπως αποδεικνύεται καθημερινά από τις φονταμενταλιστικές βιαιότητες, Μουσουλμάνων, Χριστιανών και άλλων. Ο Ιουλιανός ο Αποστάτης είχε δίκιο: Φέρτε πίσω τους αρχαίους Θεούς, λέω εγώ!

Είστε θρησκευόμενος;

Όχι, αλλά θέλω να πιστεύω ότι διαθέτω ισχυρή διαίσθηση για την έννοια του πνευματικού.

Πώς θα ορίζατε την έννοια της αμαρτίας;

Όταν κάνεις κακό στους άλλους ή στον εαυτό σου.

Για ποιο λόγο κάνατε τον Adam Godley, τον κεντρικό σας ήρωα, να είναι μαθηματικός;

Γιατί νομίζω ότι τα μαθηματικά είναι η γλώσσα των Θεών ή τουλάχιστον ό,τι πιο κοντινό στη γλώσσα τους που μπορεί να συλλάβει ο νους των θνητών.

Αρκετοί κριτικοί έγραψαν ότι το μυθιστόρημα «Άπειροι κόσμοι» σηματοδοτεί την επιστροφή σας στην «υψηλή φόρμα». Θέλατε να δημιουργήσετε ένα κλασικό δράμα;

Δεν ξέρω από πού επέστρεψα. Φαντάζομαι ότι το λένε θέλοντας να διαχωρίσουν τα μυθιστορήματα που υπογράφω ως Banville από εκείνα που υπογράφω ως Benjamin Black. Aσφαλώς όλοι οι καλλιτέχνες έχουν στόχο να δημιουργήσουν κάτι κλασικό! Διαφορετικά, γιατί να μπαίνουν στο κόπο;

Ο Μποντλέρ έχει πει «Μείνε ποιητής ακόμη και στην πρόζα» και οι περισσότεροι κριτικοί σας θεωρούν έναν από τους μεγαλύτερους εν ζωή δασκάλους της αγγλικής πρόζας. Ποια είναι λοιπόν η γνώμη σας για το μέλλον του μυθιστορήματος; Πιστεύετε ότι ο «ψηφιακός πολιτισμός» θα επηρεάσει τη δομή και το περιεχόμενό του;

Πράγματι, ο Μποντλέρ έχει δίκιο. Ο συγγραφέας πρέπει πάντοτε να φιλοδοξεί να φτάσει το επίπεδο της ποίησης. Όπως έλεγε ο παλιός μου φίλος John McCahern, «υπάρχει η πρόζα, υπάρχει ο στίχος και η ποίηση μπορεί να βρεθεί και στα δύο». Πιστεύω ότι το μυθιστόρημα θα επιβιώσει, παρά το γεγονός ότι ενδέχεται να διαφοροποιηθεί. Οι άνθρωποι έχουν ακόρεστη δίψα να ακούν ιστορίες, και το μυθιστόρημα ασχέτως πόσο περίτεχνο ή προοδευτικό είναι, έχει πάντα μια ιστορία να αφηγηθεί.

Πώς αισθάνεστε που έρχεστε στην Ελλάδα μετά από 48 χρόνια;

Για κάποιον που έρχεται από τον σκοτεινό βορρά το φως της Ελλάδα αποτελεί πραγματική αποκάλυψη και προσωπικά βίωσα μία εμπειρία σχεδόν θρησκευτική. Επίσης, παρά τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ιρλανδία, αισθάνθηκα σαν να είχα επιστρέψει στην πατρίδα μου! Πώς να μην το αισθανθώ; Η Ελλάδα είναι το λίκνο όλων μας.

Έχετε κάποιες αναμνήσεις από τις πρώτες επισκέψεις σας στην Ελλάδα;

Θυμάμαι την Αθήνα σαν μία πόλη εξαιρετικά θορυβώδη –εκείνες οι κόρνες των αυτοκινήτων– και όχι σε ιδιαίτερη ακμή. Φαντάζομαι ότι και αυτή τη φορά θα βρω πράγματα που δεν έχουν αλλάξει. Ερωτεύθηκα τη Μύκονο με την πρώτη ματιά! Θυμάμαι επίσης ένα ταξίδι στη Δήλο, πάνω σε κείνη την Ομηρική, βαθυγάλανη θάλασσα και τη συνάντηση με μία ψαράδικη βάρκα, με πανί στο χρώμα του ξεραμένου αίματος, που ξεπρόβαλλε πίσω από ένα βραχώδες ακρωτήρι και με έκανε να σκεφτώ ότι ήταν ίσως ο Οδυσσέας με τους συντρόφους του, που σαλπάριζαν για την ανοικτή θάλασσα!

Τι θα σας απογοητεύσει, αν δεν το βρείτε στην Ελλάδα αυτή τη φορά;

Ελπίζω η Ελλάδα και οι Έλληνες, παρά τις σημερινές αντιξοότητες, να μην έχουν χάσει τη συνείδηση για την τεράστια και αριστοκρατική κληρονομιά τους.

Πιστεύετε ότι υπάρχουν ομοιότητες ανάμεσα στην οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα και στα οικονομικά προβλήματα της Ιρλανδίας;

Είμαι βέβαιος ότι υπάρχουν. Και οι δύο χώρες μας έλαβαν μέρος σε ένα άγριο πάρτι που έφτασε στο τέλος του και τώρα πια τρεκλίζουμε στο γκρίζο φως του πρωινού! Έφτασε η στιγμή να δουλέψουμε και να ξεχάσουμε το παιχνίδι για λίγο. Όπως πολύ σοφά έλεγε ο Noel Coward «Η δουλειά είναι μεγαλύτερη διασκέδαση και από την ίδια τη διασκέδαση»!

banvilleΆπειροι κόσμοι
Μτφρ. Τόνια Κοβαλένκο
Καστανιώτης 2010
ΣΕΛ. 252, ΤΙΜΗ €14,00
politeia link

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σεργκέι Μπιριουκόφ: «Είμαι ακαδημαϊκός ερευνητής, αλλά υπάρχει μέσα μου ένας ειρωνικός ποιητής»

Σεργκέι Μπιριουκόφ: «Είμαι ακαδημαϊκός ερευνητής, αλλά υπάρχει μέσα μου ένας ειρωνικός ποιητής»

Συνέντευξη με τον Ρώσο ποιητή Σεργκέι Μπιριούκοφ [Sergej Birjukov] με αφορμή την έκδοση επιλογής ποιημάτων του με τον τίτλο «Ποίηση» (μτφρ. Ελένη Κατσιώλη, εκδ. Βακχικόν). 

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

Ο Σεργκέι...

Ίλια Λέοναρντ Πφέιφερ: «Λυπάμαι τους ανθρώπους που δεν διαβάζουν διότι ζουν μόνο μια ζωή»

Ίλια Λέοναρντ Πφέιφερ: «Λυπάμαι τους ανθρώπους που δεν διαβάζουν διότι ζουν μόνο μια ζωή»

Μια συζήτηση με τον συγγραφέα Ίλια Λέοναρντ Πφέιφερ [Ilja Leonard Pfeijffer], ο οποίος ήταν καλεσμένος στο 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων για την παρουσίαση του βιβλίου του Grand Hotel Europa (μτφρ. Μαργαρίτα Μπονάτσου, εκδ. Ίκαρος).

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...
Άντονυ Πάγκντεν: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένα μοντέλο για όλο τον κόσμο»

Άντονυ Πάγκντεν: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένα μοντέλο για όλο τον κόσμο»

Μια συζήτηση με τον πανεπιστημιακό και συγγραφέα Άντονυ Πάγκντεν [Anthony Pagden], ο οποίος ήταν καλεσμένος στο 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων για την παρουσίαση του βιβλίου του Η επιδίωξη της Ευρώπης (μτφρ. Ελένη Αστερίου, εκδ. Αλεξάνδρεια).

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

Στο 47ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με τη συγγραφέα και αρθογράφο Βίβιαν Στεργίου. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 18 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές

Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές

Ανάμεσα στο έργο και στις πολιτικές αντιλήψεις συχνά... «η σκιά πέφτει». Η Ανί Ερνό και ο Μισέλ Ουελμπέκ, το έργο τους, οι αντιφάσεις τους και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

«Η άλλη κόρη»

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Πέντε νέα βιβλία αρχιτεκτονικής για την Αθήνα, για τις εθνικές υποδομές αλλά και για τη συμβολή των Ελλήνων στην αρχιτεκτονική της Σμύρνης. Επίσης, δυο ιδιαίτερα βιβλία, ένα κείμενο του Le Corbusier απευθυνόμενο σε φοιτητές του, και μια μελέτη για το πώς είναι να ζεις σε έναν χώρο έκτακτης ανάγκης.

Γράφει η ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ