Η Ειρήνη Μαθά μας συστήθηκε πρόσφατα με την ποιητική συλλογή της «Μετ’ εμποδίων» (εκδ. Ιωλκός).
Επιμέλεια: Book Press
Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής, ακόμη μια ποιήτρια. Τι το καινούργιο φέρνει;
Δεν νομίζω πως έχει σημασία αν είμαι «άλλη μία ποιήτρια». Αυτό που έχει σημασία είναι τι έχει να πει καθένας μας και πώς το λέει. Δεν γράφω για να παρουσιάσω κάτι που δεν έχει ξαναειπωθεί, αλλά για να δείξω τον δικό μου τρόπο να παρατηρώ και να προσεγγίζω τα πράγματα. Με ενδιαφέρει να φτάσει στον αναγνώστη αυτή η πιο νεανική οπτική, που πολλές φορές υποτιμάται αλλά μπορεί να έχει βάθος, ευαισθησία και αλήθεια.
Με ποιους στίχους από τη συλλογή σας θα την συστήνατε σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτήν;
«Ψάχνω να βρω
τα τείχη,
να τα γκρεμίσω.»
Αυτό είναι ένα απόσπασμα από το ποίημα «Μετ’ εμποδίων», που έδωσε και τον τίτλο σε ολόκληρη τη συλλογή. Από εκεί ξεκίνησαν όλα – από την ανάγκη να καταλάβω τι είναι αυτό που με εμποδίζει, αλλά και τι είναι αυτό που τελικά θέλω να φτάσω.
Μέσα από σκέψεις, συναισθήματα και εσωτερικούς διαλόγους, προσπαθώ να καταγράψω εκείνη τη διάθεση να ξεφύγουμε από την επιφάνεια της καθημερινότητας και να στραφούμε προς τα μέσα. Η συλλογή δεν δίνει απαντήσεις, αλλά προσπαθεί να πιάσει εκείνες τις στιγμές που μοιάζουν μικρές, αλλά μέσα τους κρατούν κάτι πολύ πιο ουσιαστικό.
Πώς κατανοείτε τον περίφημο στίχο του Γιώργου Σεφέρη «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας»;
Ο στίχος του Σεφέρη «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας» μου δείχνει πως η έκφραση δεν είναι ποτέ κάτι εντελώς προσωπικό. Όταν εκφράζεται ένας δημιουργός, δεν μιλά μόνο για δικά του βιώματα, αλλά και για εμπειρίες που έχει παρατηρήσει, μοιραστεί ή ακόμα και αφουγκραστεί από άλλους. Έτσι, η έκφραση είναι κάτι πολυδιάστατο – τα λόγια μας κουβαλούν κομμάτια ευρύτερων εμπειριών και σχέσεων, κάτι που τελικά φανερώνει τη στενή σχέση ανάμεσα στην ατομική έκφραση και στο συλλογικό πλαίσιο.
Αναζητώ περιεχόμενο που να με αγγίξει και να μου δώσει το ερέθισμα να αναθεωρήσω ή να δω μια κατάσταση από μια διαφορετική οπτική.
Ελληνική ποίηση, μεταφρασμένη ποίηση. Ποιο είναι το δικό σας «αναγνωστικό ισοζύγιο»;
Δεν με καθοδηγεί το αν η ποίηση είναι ελληνική ή μεταφρασμένη, αλλά το τι έχω ανάγκη να διαβάσω τη δεδομένη στιγμή. Αναζητώ περιεχόμενο που να με αγγίξει και να μου δώσει το ερέθισμα να αναθεωρήσω ή να δω μια κατάσταση από μια διαφορετική οπτική. Από την ελληνική ποίηση, επιστρέφω συχνά σε ποιήματα που αγαπώ. Με εκφράζει ιδιαίτερα η Ευαγγελία Τάτση, ενώ ο Καρυωτάκης με έχει επηρεάσει βαθιά. Διαβάζω και μεταφρασμένη ποίηση, και αυτό τον καιρό μελετώ το έργο της Αμέλιας Ρουσέλι, μιας ποιήτριας που μου έχει τραβήξει το ενδιαφέρον. Οπότε, Θα έλεγα πως διαβάζω και τα δύο εξίσου, ανάλογα με τη διάθεση μου και την ανάγκη της στιγμής.
Θυμάμαι να παρατηρώ από μικρή ηλικία πως η μουσική έχει μια μοναδική δύναμη να ενώνει ανθρώπους, άσχετα από ηλικία, καταγωγή ή κοινωνική θέση.
Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες -εικαστικά, μουσική, κινηματογράφος κ.ά.- το ποιητικό σας έργο;
Νομίζω είναι αδύνατον να μη με έχουν επηρεάσει άλλες μορφές τέχνης. Από μικρή θυμάμαι να χάνομαι παρατηρώντας πίνακες με έργα, όπως εκείνους της Βάσως Κατράκη στο σπίτι της γιαγιάς μου – κάθε φορά ανακάλυπτα ένα διαφορετικό νόημα. Με τους γονείς μου πηγαίναμε συχνά σε θέατρα, μουσεία, κινηματογράφο. Όλα αυτά με διαμόρφωσαν, όμως η τέχνη που με άγγιξε πιο βαθιά ήταν η μουσική. Θυμάμαι να παρατηρώ από μικρή ηλικία πως η μουσική έχει μια μοναδική δύναμη να ενώνει ανθρώπους, άσχετα από ηλικία, καταγωγή ή κοινωνική θέση. Μου έκανε πάντα εντύπωση πώς άγνωστοι, σε μια γιορτή για παράδειγμα, μπορούσαν να συνδεθούν μέσα από τον ρυθμό και τον ήχο ενός τραγουδιού. Αυτή η αίσθηση σύνδεσης με συγκινεί βαθιά.
Η τέχνη για μένα δεν είναι μόνο έκφραση, είναι τρόπος να νοηματοδοτήσω αυτά που νιώθω και να φτιάξω γέφυρες επικοινωνίας με τους άλλους
Με τα χρόνια άρχισα να παρατηρώ ότι το ίδιο συμβαίνει και με τις υπόλοιπες μορφές τέχνης, καθεμία με τον δικό της τρόπο. Κάπως έτσι ξεκίνησα κι εγώ να πειραματίζομαι: να ζωγραφίζω, να δημιουργώ εικόνες που γεννιούνται από συναισθήματα ή σκέψεις. Η τέχνη για μένα δεν είναι μόνο έκφραση, είναι τρόπος να νοηματοδοτήσω αυτά που νιώθω και να φτιάξω γέφυρες επικοινωνίας με τους άλλους – ακόμη κι όταν δεν υπάρχουν λέξεις.
