Ο Χρήστος Σαλαμανίκας μάς συστήθηκε πρόσφατα με τη συλλογή κειμένων «Σφηνάκια σοφίας» (εκδ. Γραφή).
Επιμέλεια: Book Press
Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέας; Τι το καινούργιο φέρνει;
Κάθε άνθρωπος κουβαλά έναν ολόκληρο κόσμο εντός του – και κάθε συγγραφέας είναι η φωνή αυτού του κόσμου. Δεν γράφουμε όλοι το ίδιο, γιατί δεν ζήσαμε όλοι το ίδιο. Ο καθένας μας, μικρός ή μεγάλος, γνωστός ή άγνωστος, κρατά έναν φακό στραμμένο στον κόσμο· αλλά η γωνία του φωτός είναι πάντα διαφορετική.
Προσωπικά, γράφω γιατί έχω ανάγκη να μοιραστώ κάτι που με καίει – όχι σαν εξομολόγηση, αλλά σαν κάλεσμα. Ό,τι έζησα, ό,τι σκέφτηκα, ό,τι με στοίχειωσε ή με λύτρωσε, γίνεται υλικό για να συναντηθούμε σε μια κοινή ανθρώπινη εμπειρία. Όχι για να αλλάξω τον κόσμο, αλλά για να φέρω μια μικρή σπίθα μέσα του. Αν αυτή η σπίθα καταφέρει να φωτίσει έστω και μια καρδιά, τότε κάτι σπουδαίο έχει συμβεί.
Στην ερώτηση τι το καινούργιο φέρνω στον κόσμο της λογοτεχνίας, θα απαντήσω ακριβώς όπως απαντώ και στην εισαγωγή του βιβλίου μου Σφηνάκια σοφίας: Εγώ, αγαπητοί μου, είμαι αυτός που φέρνει τα Σφηνάκια!
Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτό;
Αν έπρεπε να μιλήσω για το βιβλίο μου, θα έλεγα πως είναι σαν μια γέφυρα από λέξεις – μια γέφυρα που σε καλεί να σταθείς για λίγο και να σκεφτείς. Ένα βιβλίο που ψιθυρίζει προκλήσεις, που προσφέρει σπόρους ιδεών, που σε κάνει να χαμογελάς με την απλότητα και την ειλικρίνειά του. Μια συντροφιά που θυμίζει εκείνες τις θαυμάσιες, ατέρμονες συζητήσεις που κάνουμε κατά καιρούς με αγαπημένους φίλους – συζητήσεις που ξυπνούν σκέψεις και ζεσταίνουν την καρδιά.
Πείτε μας δυο λόγια για το νεότευκτο «συγγραφικό σας εργαστήρι».
Το «συγγραφικό μου εργαστήρι» είναι στην ουσία μια συνεχής διαδικασία που θυμίζει πολύ την προπόνηση που έκανα καθημερινά ως πρωταθλητής του Τζούντο. Τόσο ως αθλητής όσο και ως προπονητής πλέον, η συνέπεια, η πειθαρχία και οι στόχοι είναι θεμελιώδη κομμάτια της καθημερινότητάς μου. Αυτή την προσέγγιση ακολουθώ και στη συγγραφή.
Δεν πιστεύω πως η έμπνευση έρχεται ξαφνικά, σαν θείο δώρο. Πιστεύω πως η έμπνευση προκαλείται μέσω της καθημερινής προσπάθειας, της σκληρής δουλειάς και της επιμονής. Το γράψιμο είναι μια απόφαση. Όπως η προπόνηση, έτσι και η συγγραφή είναι μια διαδικασία που απαιτεί πειθαρχία και συνέπεια. Δεν είναι σπριντ, είναι μαραθώνιος – πολλές φορές χωρίς το χειροκρότημα ή την αναγνώριση.
Με αυτόν τον τρόπο, δεν ένιωσα ποτέ πως κινδύνευα να χαθώ στον κόσμο των λέξεων, γιατί κάθε βήμα είναι προγραμματισμένο και αναγκαίο. Έχω στόχους, όπως πάντα, και προχωράω βήμα-βήμα, όλο και πιο κοντά στην ολοκλήρωση αυτού που έχω στο μυαλό μου.
Όλες οι τέχνες είναι διαφορετικοί δρόμοι που οδηγούν στην ίδια ουσία: το να πεις μια ιστορία, να εκφράσεις ένα συναίσθημα, να συλλάβεις μια στιγμή που μας συνδέει με το βαθύτερο κομμάτι της ύπαρξής μας.
Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες –κινηματογράφος, εικαστικά, κόμικς, μουσική κ.ά.– τη συγγραφική σας δουλειά; Αν ναι, με ποιους τρόπους;
Φυσικά και με επηρεάζουν όλες οι μορφές τέχνης. Κάθε ήχος, κάθε στίχος, κάθε εικόνα έχει τη δύναμη να πυροδοτήσει μια σπίθα μέσα μου. Μια σκηνή από μια ταινία, ένας πίνακας, ακόμα και ένα απλό σκίτσο μπορούν να γίνουν η αφετηρία για μια νέα ιδέα, μια λέξη, μια σκέψη που θέλω να αποτυπώσω.
Για μένα, η συγγραφή δεν είναι τίποτα άλλο από την αποτύπωση της ανθρώπινης εμπειρίας – όπως ακριβώς και η μουσική, ο κινηματογράφος ή η ζωγραφική. Όλες οι τέχνες είναι διαφορετικοί δρόμοι που οδηγούν στην ίδια ουσία: το να πεις μια ιστορία, να εκφράσεις ένα συναίσθημα, να συλλάβεις μια στιγμή που μας συνδέει με το βαθύτερο κομμάτι της ύπαρξής μας.
Η εμπιστοσύνη ενός εκδοτικού οίκου είναι κάτι που δύσκολα κερδίζεται, αλλά πιστεύω ακράδαντα ότι, όταν υπάρχει ταλέντο και η αποφασιστικότητα να το στηρίξεις με συνέπεια και σκληρή δουλειά, τότε το φως που κουβαλάς θα το αναγνωρίσει κάποιος.
Ο δρόμος προς την έκδοση για τους νέους συγγραφείς συνήθως δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Ποια είναι η δική σας ιστορία;
Αναμφίβολα, ο δρόμος προς την έκδοση δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα, αλλά με αγκάθια, αμφιβολίες, απορρίψεις και απογοητεύσεις. Η δική μου ιστορία, αν το καλοσκεφτεί κανείς, είναι μάλλον η ιστορία των περισσότερων νέων συγγραφέων που επιχειρούν να βρουν τη φωνή τους σε έναν κόσμο γεμάτο ανταγωνισμό και αβεβαιότητα. Η εμπιστοσύνη ενός εκδοτικού οίκου είναι κάτι που δύσκολα κερδίζεται, αλλά πιστεύω ακράδαντα ότι, όταν υπάρχει ταλέντο και η αποφασιστικότητα να το στηρίξεις με συνέπεια και σκληρή δουλειά, τότε το φως που κουβαλάς θα το αναγνωρίσει κάποιος.
Στη δική μου περίπτωση, αυτό το φως το είδε ένας εξαιρετικός εκδοτικός οίκος, οι Εκδόσεις Γραφή, με επικεφαλής τον κύριο Δημήτρη Σαριγγαλά, έναν άνθρωπο γεμάτο πάθος, αρετές και βαθιά αγάπη για τη λογοτεχνία. Την τύχη μου να συνεργαστώ μαζί του, την θεωρώ, πέρα από ευλογία, και ως απόδειξη ότι το ταξίδι δεν είναι ποτέ χωρίς νόημα, αρκεί να έχεις τη δύναμη να συνεχίσεις.
