Ο Νίκος Τσιαμανής μας συστήθηκε πρόσφατα με τη συλλογή ποιημάτων του «Άνισα μέτρα» (εκδ. Ιωλκός).
Επιμέλεια: Book Press
Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για εσάς;
Τα Άνισα μέτρα περιλαμβάνουν 40 ποιήματα που γράφτηκαν σε βάθος χρόνου τριανταπέντε ετών. Έχουν τις ρίζες τους στην εποχή που εγκατέλειψα το σπίτι μου στην επαρχία για να ‘ρθω στην Αθήνα για σπουδές. Τα ποιήματα είναι «άνισα» από πλευράς μέτρου, ύφους, φόρμας, χρονολογίας.
Συνδετικός τους κρίκος είναι το συναίσθημα, που αποτελεί κοινό παρονομαστή πάντων ανισοτήτων. Και η κατεξοχήν συνθήκη που διεγείρει το συναίσθημα είναι ο έρωτας. Το δίπτυχο έρωτας/θάνατος διατρέχει τις σελίδες του βιβλίου, καθώς και οι ποικίλες εκφράσεις του: η ευτυχία, η πληρότητα, η δυστυχία, η εγκατάλειψη, το τέλος.
Τα Άνισα μέτρα επιχειρούν να δώσουν το έναυσμα ώστε ο αναγνώστης ν’ ακολουθήσει τις δικές του προσωπικές, ιδιωτικές, μύχιες διαδρομές.
Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέας; Τι το καινούργιο φέρνει;
Αν το ζητούμενο είναι το καινούργιο, έχω την γνώμη ότι θα έπρεπε η παραγωγή, όχι μόνο στη λογοτεχνία αλλά και στις υπόλοιπες τέχνες, να περιοριστεί δραστικά. Όλα, ή σχεδόν όλα, για να μην είμαι απόλυτος, έχουν ειπωθεί από τεράστιας δυναμικής καλλιτέχνες, σύγχρονους και ανά τους αιώνες.
Αν το ζητούμενο είναι το προσωπικό, θεωρώ ότι υπάρχει χώρος και για τους νέους δημιουργούς ν’ αφήσουν το δικό τους, προσωπικό αποτύπωμα, εκφράζοντας παράλληλα τη γενιά και την εποχή τους.
Πείτε μας δυο λόγια για το νεότευκτο «συγγραφικό σας εργαστήρι».
Το συγγραφικό μου εργαστήρι δεν είναι και τόσο νέο. Αν μου ζητάτε να σας το περιγράψω, θα το παρομοίαζα μ’ ένα ορυχείο, που ανασύρει ό,τι αναζητά να βγει στο φως. Η δουλειά μου είναι να επιτελέσω προσεκτικά και ευσυνείδητα αυτή τη διαδικασία.
Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες –κινηματογράφος, εικαστικά, κόμικς, μουσική κ.ά.– τη συγγραφική σας δουλειά; Αν ναι, με ποιους τρόπους;
Ναι, έχω δεχτεί μεγάλη επιρροή από πολλές τέχνες: τα εικαστικά, το θέατρο, την όπερα, τον κινηματογράφο και πάνω απ’ όλα απ’ τη μουσική.
Τα Άνισα μέτρα περιέχουν το ποίημα «Κλέφτες σαν και μας». Ο αρχικός του τίτλος ήταν «Κλέφτες της αγάπης». Γράφτηκε πριν 5 χρόνια με μουσική υπόκρουση το Thieves like us των Νew Order.
Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Τα Άνισα μέτρα περιέχουν το ποίημα «Κλέφτες σαν και μας». Ο αρχικός του τίτλος ήταν «Κλέφτες της αγάπης». Γράφτηκε πριν 5 χρόνια με μουσική υπόκρουση το Thieves like us των Νew Order. Το τραγούδι αυτό με μετέφερε στην εφηβική και μετεφηβική μου ηλικία, στα μέσα-τέλη της δεκαετίας του ‘80. Όλο το συναίσθημα του ποιήματος πηγάζει από εκείνη την εποχή. Σε σημείο που μια καλή μου φίλη από τα σχολικά χρόνια με ρώτησε αν το έγραψα τότε. Θεώρησα στη συνέχεια ότι ο κλεμμένος τίτλος απ’ το τραγούδι των New Order κούμπωνε με το πνεύμα του ποιήματος.
Θα μπορούσα να δώσω κι άλλα παραδείγματα με πίνακες ζωγραφικής και με ταινίες.
Ο δρόμος προς την έκδοση για τους νέους συγγραφείς συνήθως δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Ποια είναι η δική σας ιστορία;
Έχετε δίκιο, αν και στη ζωή γενικότερα δεν έχω γνωρίσει πολλούς εύκολους δρόμους, ειδικά στην αρχή μιας πορείας. Στη δική μου περίπτωση, πήρε πολύ χρόνο η απόφαση να κάνω αυτό το βήμα. Καθώς ζω στην Ελβετία εδώ και πολλά χρόνια, υπήρξα αποκομμένος από την ελληνική εκδοτική πραγματικότητα. Η διαδρομή μου, λοιπόν, πέρασε από την έρευνα εκδοτικών οίκων που δυνητικά θα μπορούσαν να ενδιαφερθούν για το βιβλίο, την αποστολή της συλλογής, την απογοήτευση λόγω της απουσίας απάντησης πολλών εξ αυτών. Μέχρι που έφτασα στο φιλόξενο κατώφλι των εκδόσεων Ιωλκός. Τη συνέχεια την κρατάτε στα χέρια σας.
