alt

Συνέντευξη με τον συγγραφέα και δημοσιογράφο Μανώλη Ανδριωτάκη με αφορμή το βιβλίο του «Ο αλγόριθμος της σοφίας – Για χρήστες εξυπνότερους από τις συσκευές τους» (εκδ. Κριτική).

Του Κώστα Αγοραστού

Κύριε Ανδριωτάκη, στο τελευταίο σας βιβλίο Ο αλγόριθμος της σοφίας – Για χρήστες εξυπνότερους από τις συσκευές τους (εκδ. Κριτική), ο πυρήνας του σχήματος επάνω στο οποίο αναπτύσσονται οι θεματικές του είναι ακόμα «άνθρωπος vs τεχνολογία»; Θέλετε να μας επισημάνετε αν έχει αλλάξει κάτι;

Η τεχνολογία είναι το μέσο με το οποίο ο άνθρωπος υποτάσσει τη φύση.

Η τεχνολογία είναι το μέσο με το οποίο ο άνθρωπος υποτάσσει τη φύση. Το διαδίκτυο, τα νέα μέσα, οι κινητές συσκευές εντάσσονται στην παράδοση της αναζήτησης πιο εξελιγμένων μέσων επικοινωνίας κι ενημέρωσης. Η τεχνολογία καταργεί τους περιορισμούς του χώρου και του χρόνου που μας επιβάλλει η ίδια η φύση μας. Αυτό που αλλάζει είναι ότι στην πορεία, η τεχνολογία γίνεται όλο και πιο ισχυρή, όλο και πιο περίπλοκη, όλο και πιο αυτόνομη. Στο βιβλίο προσπαθώ να στοχαστώ τη στιγμή που το σχέδιο βρίσκεται εν πλήρη εξελίξει κι αυτό καθιστά το εγχείρημα αρκετά ριψοκίνδυνο. Μπορεί να εντοπίζονται εδώ κι εκεί αρκετά καινοφανή γεγονότα, ωστόσο, το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μας φέρνουν αντιμέτωπους με προκλήσεις που ήταν αδιανόητες με τα προηγούμενα μέσα επικοινωνίας. Η τηλεόραση, για παράδειγμα, δεν απευθυνόταν μόνο σε εσένα προσωπικά, ούτε μπορούσες να αναρτήσεις τα σχόλια ή το δικό σου περιεχόμενο σ' αυτήν και να το δεις σε ελάχιστο χρόνο να αναπαράγεται απ' τους πάντες.

Η «κλασική παιδεία», δεν προσφέρει επαρκή θωράκιση για να αντιμετωπίσουμε ζητήματα και να αποφύγουμε τις «παγίδες» του διαδικτύου;

Νομίζω ότι το βασικό πρόβλημα είναι αυτό που αποκαλούμε ψηφιακός αναλφαβητισμός, ένα ζήτημα που έχει ανακύψει τις τελευταίες δεκαετίες και είναι συνέχεια αυτού που γνωρίζαμε ως μιντιακός αναλφαβητισμός. Μπορεί να είσαι πολύ καταρτισμένος αναφορικά με τη φιλοσοφία ή τη φιλολογία, ή άλλους ακαδημαϊκούς τομείς, αλλά να αγνοείς ότι στο διαδίκτυο κάθε σου κίνηση καταγράφεται και μένει για πάντα καταχωρημένη σε κάποιο server. Θέλω να πω ότι πίσω απ' το τιμόνι δεν έχει μεγάλη σημασία αν είσαι διδάκτορας ή απόφοιτος λυκείου. Η χρήση της τεχνολογίας απαιτεί τεχνικές γνώσεις, ειδικές δεξιότητες. Το να έχει κάποιος πλουσιότερο γνωστικό υπόβαθρο βοηθά, αλλά προέχει η εξοικείωση με την εργαλειοθήκη και τις τεχνικές διαστάσεις της τεχνολογίας. Στο ηθικό επίπεδο πιθανώς ένας βαθιά καλλιεργημένος άνθρωπος να έχει κάποιο προβάδισμα σε σχέση με τους άλλους. Δεν είμαι όμως σίγουρος για το ψυχολογικό. Παρατηρώ πολύ συχνά αξιόλογους και μορφωμένους ανθρώπους να συμπεριφέρονται εντελώς ανώριμα στο διαδίκτυο.

Φοβάμαι ότι η κοινωνία και οι γονείς τείνουν να υπερεκτιμούν κομφορμιστικά τις θετικές διαστάσεις του διαδικτύου και να υποτιμούν τα κόστη, ίσως γιατί δε βλέπουν τόσο άμεσα τις συνέπειες της στάσης τους.

Η δομή του βιβλίου ακολουθεί τη μορφή ερωτοαπαντήσεων, τις ερωτήσεις κάνει μια έφηβη κοπέλα, η Σοφία, σε εσάς. Οι έφηβοι και οι νεότεροι άνθρωποι πιστεύετε ότι είναι οι περισσότερο βαλλόμενοι από τους «κινδύνους» του διαδικτύου;

Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι οι πιο ευάλωτοι χρήστες και δεν είναι διόλου τυχαίο ότι δέχονται την ισχυρότερη πίεση απ' τις νέες τεχνολογίες. Είναι τεράστιο θέμα κι αξίζει πολύ μεγαλύτερης προσοχής συνολικά απ' την κοινωνία. Ας μείνω σ' αυτό: ο εγκέφαλός μας συνεχίζει να αναπτύσσεται ως και τα 25 μας χρόνια. Υπάρχει αυτό που λέγεται πλαστικότητα του εγκεφάλου, δηλαδή ότι ο εγκέφαλός μας προσαρμόζεται στα ερεθίσματα και στις συνήθειές μας. Αν, μ' άλλα λόγια, εκπαιδεύσουμε από μικροί τον εγκέφαλό μας να δίνει προσοχή μόνο σε στιγμιαία ερεθίσματα, όταν ενηλικιωθούμε θα δυσκολευτούμε πολύ να τον στρέψουμε σε πιο απαιτητικές εργασίες. Φοβάμαι ότι η κοινωνία και οι γονείς τείνουν να υπερεκτιμούν κομφορμιστικά τις θετικές διαστάσεις του διαδικτύου και να υποτιμούν τα κόστη, ίσως γιατί δε βλέπουν τόσο άμεσα τις συνέπειες της στάσης τους.  

Ο μέσος χρήστης του διαδικτύου πώς μπορεί να διαχειριστεί και να ελέγξει την εγκυρότητα των όσων βλέπει και διαβάζει μέσα από την απύθμενη δεξαμενή πληροφοριών και ειδήσεων, εικόνων και βίντεο, που υπάρχει στο διαδίκτυο;

Η ενημέρωση, η πληροφόρησή μας γίνεται σήμερα σχεδόν αποκλειστικά απ' το διαδίκτυο. Το πρώτο πρόβλημα είναι η διαλογή των ειδήσεων και το δεύτερο η αξιολόγησή τους. Υπάρχουν εργαλεία που βοηθούν, αλλά τίποτα δε θα υποκαταστήσει την κριτική σκέψη. Πιστεύω ότι εκεί πρέπει να επενδύσουμε τόσο συλλογικά όσο και ατομικά.

Χρειάζεται επειγόντως η ψηφιακή αγωγή του πολίτη. Για να εντοπίσεις τις ευκαιρίες του διαδικτύου θα πρέπει να είσαι ενήμερος για τις σοβαρές παγίδες του. 

Όλο και περισσότερο συνδεόμαστε με το διαδίκτυο μέσα από το κινητό μας; Πώς μπορεί κανείς να αποφύγει τις εξαρτήσεις που προκύπτουν από αυτή την διαρκή «ανταπόκριση» σε ερεθίσματα που μας έρχονται από τη συσκευή μας;

Κατ' αρχάς πρέπει κάποιος να παραδεχτεί ότι είναι εξαρτημένος. Πολλοί είναι σε φάση άρνησης. Είναι συνδεδεμένοι παντού και πάντα, και λένε «εξαρτημένος εγώ;». Έπειτα, πρέπει να παρατηρήσει τον εαυτό του προσεκτικά. Πότε αξίζει πραγματικά να πατά την οθόνη του και πότε απλώς υπακούει σε μια ανεξέλεγκτη παρόρμηση ανανέωσης του ενδιαφέροντός του; Στη συνέχεια πρέπει να κάνει ένα πλάνο, με στόχο να οριοθετήσει την χρήση του και να υιοθετήσει τακτικές αποσύνδεσης. Ας πούμε να βγάλει το κινητό του απ' το δωμάτιο όπου κοιμάται. Και τέλος, να επαναξιολογήσει συνολικά τη στάση του απέναντι στους άλλους και στα πράγματα, επιλέγοντας συνειδητά offline δραστηριότητες. Δεν είναι εύκολο, αλλά αξίζει.

Έχετε μια εικόνα του τρόπου και τους είδους της χρήσης που κάνουν οι έλληνες χρήστες του διαδικτύου;

Το ποσοστό διείσδυσης συνολικά στον πληθυσμό είναι απ' τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι κύριες δραστηριότητες αφορούν στην ψυχαγωγία, στην ενημέρωση, στην επικοινωνία, και στην κατανάλωση, αλλά το επίπεδο των ψηφιακών μας δεξιοτήτων είναι πολύ χαμηλό. Γι' αυτό χρειάζεται επειγόντως η ψηφιακή αγωγή του πολίτη. Για να εντοπίσεις τις ευκαιρίες του διαδικτύου θα πρέπει να είσαι ενήμερος για τις σοβαρές παγίδες του. 

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΟ αλγόριθμος της σοφίας
Για χρήστες εξυπνότερους από τις συσκευές τους
Μανώλης Ανδριωτάκης
Κριτική 2018
Σελ. 176, τιμή εκδότη €12,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΝΩΛΗ ΑΝΔΡΙΩΤΑΚΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Χάρης Χρ. Γεωργιάδης: «Εισηγούμαι μια βήμα προς βήμα διαπραγμάτευση με την Τουρκία που ίσως να μην στοχεύει αμέσως σε συνολική λύση»

Χάρης Χρ. Γεωργιάδης: «Εισηγούμαι μια βήμα προς βήμα διαπραγμάτευση με την Τουρκία που ίσως να μην στοχεύει αμέσως σε συνολική λύση»

Συνέντευξη με τον πρώην υπουργό Οικονομικών της Κύπρου, πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων και συγγραφέα Χάρη Χρ. Γεωργιάδη, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του «Νέος ρεαλισμός – Το Κυπριακό 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή» (εκδ. Παπαζήση). 

...
Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Κλείνει ένας κύκλος αγάπης και γραφής ταυτόχρονα»

Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Κλείνει ένας κύκλος αγάπης και γραφής ταυτόχρονα»

Μια συζήτηση με τον συγγραφέα Θεόδωρο Γρηγοριάδη με αφορμή το πρόσφατο μυθιστόρημά του «Ελσίνκι» (εκδ. Πατάκη).

Συνέντευξη στον Κώστα Αγοραστό 

Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης είναι ένας τολμηρός και ταυτόχρονα χαμηλών τόνων συγγραφέας. Μέχρι στιγμής έχει ...

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Συνέντευξη με τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, ιστορικό της τέχνης Άλκη Χαραλαμπίδη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Τέχνη εκ των πραγμάτων» (εκδ. University Studio Press). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Δύσ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Έρση Σωτηροπούλου: «Ευχαριστώ το Φεστιβάλ Τήνου, δεν θα λάβω τα χρήματα του βραβείου»

Έρση Σωτηροπούλου: «Ευχαριστώ το Φεστιβάλ Τήνου, δεν θα λάβω τα χρήματα του βραβείου»

Η συγγραφέας Έρση Σωτηροπούλου, με  δήλωσή της, αρνήθηκε να λάβει το ποσό των 10.000 ευρώ που προσφέρει άγνωστος Ελληνοαμερικανός και το οποίο θα συνόδευε το βραβείο που θα λάβει φέτος στο 10ο Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Τήνου. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Χάρης Χρ. Γεωργιάδης: «Εισηγούμαι μια βήμα προς βήμα διαπραγμάτευση με την Τουρκία που ίσως να μην στοχεύει αμέσως σε συνολική λύση»

Χάρης Χρ. Γεωργιάδης: «Εισηγούμαι μια βήμα προς βήμα διαπραγμάτευση με την Τουρκία που ίσως να μην στοχεύει αμέσως σε συνολική λύση»

Συνέντευξη με τον πρώην υπουργό Οικονομικών της Κύπρου, πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων και συγγραφέα Χάρη Χρ. Γεωργιάδη, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του «Νέος ρεαλισμός – Το Κυπριακό 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή» (εκδ. Παπαζήση). 

...
Επίδαυρος: «Πλούτος» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα (κριτική)

Επίδαυρος: «Πλούτος» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα (κριτική)

Για την παράσταση του Κρατικού Θέατρο Βορείου Ελλάδος «Πλούτος» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κακλέα, η οποία παρουσιάστηκε στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου στις 19 & 20 Ιουλίου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το 388 π.Χ. με τον «Πλούτο» ο Αρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Γίνεται να αλλάξουμε τη ζωή μας αντιμετωπίζοντας τους φόβους, τα τραύματα του παρελθόντος και να αγαπήσουμε πραγματικά; Επιλέγουμε δέκα βιβλία που μας παρέχουν πρακτικές συμβουλές για να δούμε τον εαυτό μας κάτω από ένα νέο φως. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ