Σόφη Πασχάλη: «Το διαφορετικό δεν είναι κάτι που πρέπει να κρύβουμε ή να διορθώσουμε»

Το νέο βιβλίο της Σόφης Πασχάλη, Ο χορός των συναισθημάτων (εκδ. Key Books), είναι καρπός της πολύχρονης προσωπικής αναζήτησης της συγγραφέα. Η γνωστή αθλήτρια, δασκάλα γιόγκα και καθοδηγήτρια υπογράφει έναν οδηγό που αντλεί στοιχεία πρώτα από όλα από τα προσωπικά της βιώματα. 

Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της, συζητήσαμε μαζί της για τη διαδρομή που διήνυσε, τους φόβους της και τον τρόπο που έμαθε να τους αντιμετωπίζει, δημιουργώντας τη δική της μέθοδο, για το «διαφορετικό», για τη σύνδεση της λέξης «αγαπώ» με τον αυτοσεβασμό μας. 

Ο χορός των συναισθημάτων είναι ένας οδηγός που αντλεί στοιχεία από προσωπικά σας βιώματα και εμπειρίες, φτιάχνοντας μια μέθοδο βάσει του τρόπου που αντιμετωπίσατε κάποιες αμφιβολίες σας και συμφιλιωθήκατε με τον εαυτό σας. Ποια ήταν ακριβώς η καθοριστική στιγμή που σας οδήγησε στη γραφή; Πώς πήρατε την απόφαση, έχοντας περάσει πριν από τον χώρο του αθλητισμού, της γιόγκα κλπ;

Ο χορός των συναισθημάτων είναι το δεύτερο βιβλίο μου. Έχω γράψει και άλλο ένα που ονομάζεται Η απάντηση «Είσαι εσύ». Το πρώτο μου βιβλίο ήταν περισσότερο θεωρητικό, ενώ το συγκεκριμένο, Ο χορός των συναισθημάτων, προέρχεται από τα προσωπικά μου βιώματα. Ό,τι αναφέρω είναι αποτέλεσμα προσωπικής εμπειρίας.

Μέσα από τις σπουδές μου, διαπίστωσα και επιστημονικά ότι εμείς δημιουργούμε τον δικό μας δρόμο και ότι τα αποτελέσματα της ζωής μας συνδέονται άμεσα με τα συναισθήματά μας και τις σκέψεις μας. Έτσι, διαπίστωσα ότι όταν ένιωθα θετικά, έδινα ώθηση και συνέβαιναν θετικά πράγματα στη ζωή μου, ενώ όταν φοβόμουν, έβλεπα ότι ζούσα όσα φοβόμουν. Άλλαξα τα περιοριστικά μου μοτίβα μέσα από τον διαλογισμό, τη συνέπεια και την ενσυνειδητότητα που φέρει η συνέπεια. Όσο πάλευα αποκλειστικά και μόνο με το μυαλό μου για απαντήσεις, ένιωθα απογοήτευση. Σαν να ήταν ο νους πιο δυνατός από εμένα. Σαν να υπήρχαν αόρατα νήματα που δεν μπορούσα να κόψω με ανθρώπους και καταστάσεις. 

Ο διαλογισμός (τα κύματα Θήτα του εγκεφάλου που συνδέονται με βαθύτερες καταστάσεις συνειδητότητας και εσωτερικής αλλαγής) και η αναπνοή αποτέλεσαν δύο πολύ σημαντικά εργαλεία για τη δική μου προσωπική δημιουργία και ανάπτυξη. Και όσο με συναντούσα ως μια μονάδα, τόσο παρατηρούσα ότι το μυαλό εκτελούσε τις νέες οδηγίες με ευκολία.

Ωστόσο, οφείλω να πω ότι αρκετές φορές οι δικοί μας άνθρωποι, καθώς δεν τους βολεύει η δική μας αλλαγή, μας αμφισβητούν. Trigger το λέω!  Ξέρεις τι έχω να σου πω σήμερα γι' αυτό; Καλώς μας αμφισβητούν. Και ξέρεις γιατί; Γιατί έτσι κυνηγάμε με πείσμα και κίνητρο τον στόχο μας και δημιουργούμε συνθήκες, εμπειρίες και γνώσεις για να γίνουμε αυτό που εμείς είμαστε σε βαθύτερο επίπεδο και όχι αυτό που μας ζητείται να γίνουμε σε επιφανειακό.  Οι άλλοι λοιπόν διαπίστωσα ότι είναι μέντορές μας, ευλογία μας, και ότι εμφανίζονται στον δρόμο μας για να μας εξελίξουν, να μας κάνουν καλύτερους ανθρώπους, είτε μέσα από την αγάπη τους είτε μέσα από την αμφισβήτησή τους, μέσω των δυσκολιών που μας δημιουργούν. 

Σήμερα, μάλιστα, η επιστήμη, μέσα από την νευροεπιστήμη και την έννοια της νευροπλαστικότητας του εγκεφάλου, επιβεβαιώνει ότι όντως η ευγνωμοσύνη και τα θετικά συναισθήματα προσφέρουν υγεία, μακροζωία, αλλά και θρέψη των κυττάρων μας.

Στην πορεία γνώρισα άλλους ανθρώπους, διάβασα βιβλία από ανθρώπους διαφορετικούς, αλλά και τόσο ίδιους με εμένα. Αν και ζούσαν σε άλλες χώρες, ένιωθα κοντά τους πολύ περισσότερο από ανθρώπους που είχα κοντά μου, διαπιστώνοντας ότι πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει παρόμοια ή ακόμη πιο δύσκολα γεγονότα από εμένα και μοιράζονταν τις εμπειρίες τους. Δεν φοβόντουσαν. Αυτή ήταν και η στιγμή. Αυτοί οι άνθρωποι μου έδωσαν τη δύναμη να μιλήσω δημόσια και για τις δικές μου εμπειρίες, τις οποίες μέχρι τώρα γνώριζαν μόνο οι κοντινοί μου άνθρωποι.

Σήμερα, μάλιστα, η επιστήμη, μέσα από την νευροεπιστήμη και την έννοια της νευροπλαστικότητας του εγκεφάλου, επιβεβαιώνει ότι όντως η ευγνωμοσύνη και τα θετικά συναισθήματα προσφέρουν υγεία, μακροζωία, αλλά και θρέψη των κυττάρων μας. Τα αποτελέσματα των ερευνών δείχνουν ότι οι πρακτικές που εφαρμόζω, όπως ο διαλογισμός, η ενσυνειδητότητα και η αυτοπαρατήρηση, που πρωτα έμαθα μέσα από τη γιόγκα, έχουν πραγματική επίδραση στη ζωή μας και αυτό επιβεβαιώνεται πλέον. Το πού εστιάζουμε παίζει τεράστιο ρόλο στο τι γινόμαστε. 

Θεωρώ ότι ο αθλητισμός και η αυτογνωσία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα, καθώς μέσα από τον πρωταθλητισμό μαθαίνεις την πειθαρχία, τη στόχευση και τη δέσμευση σε έναν σκοπό.

Οσον αφορά το πότε ξεκίνησα να γράφω: πριν από 20 χρόνια στο διαδίκτυο, σε διάφορα sites που είχα δικές μου στήλες. Πάντα με θέμα την αυτογνωσία. Είμαι λάτρης των αισθήσεών μας και της αποτύπωσής τους. Ο πρωταθλητισμός ήταν καθοριστικός για το ό,τι γράφω. Θεωρώ ότι ο αθλητισμός και η αυτογνωσία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα, καθώς μέσα από τον πρωταθλητισμό μαθαίνεις την πειθαρχία, τη στόχευση και τη δέσμευση σε έναν σκοπό. Οι αθλητές ζουν με αυτόν τον τρόπο για πολλά χρόνια και αυτό τους φέρνει κοντά σε ένα αυτογνωσιακό μοτίβο ζωής. Είναι σημαντικό για εμάς να κατανοήσουμε από πολύ μικρά ότι δεν μπορούμε να έχουμε πολλά «καρπούζια σε μία μασχάλη» και ότι χρειάζεται να επικεντρωνόμαστε σε ένα πράγμα τη φορά. Ολόκληρη η αθλητική διαδρομή δίνει έμφαση στην επίτευξη συγκεκριμένων στόχων, κάτι που συνδέεται άμεσα με την αυτογνωσία. Ο αθλητισμός σε διδάσκει να μην εγκαταλείπεις. Καταλαβαίνεις ότι κάθε προσπάθεια σε κάνει καλύτερο και ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει αποτυχία, υπάρχει μόνο μάθηση. Κάθε αποτυχία σε φέρνει πιο κοντά στην επιτυχία, γιατί για να σηκώσεις το κύπελο, χρειάζεται να έχεις αποτύχει πολλές φορές, να έχεις πονέσει, να έχεις προπονηθεί και να έχεις κάνει θυσίες. Έτσι μαθαίνεις πως, όταν θέλεις κάτι αληθινά, γίνεσαι η επιθυμία σου. Δεν τη θες απλά από το μυαλό σου, γίνεσαι ολόκληρος αυτή. 

Από την άλλη, η γιόγκα αποτέλεσε για μένα το σημείο καμπής, καθώς με βοήθησε να ενώσω τις γνώσεις, το πνεύμα και το σώμα μου. Μέσα από τη γιόγκα κατανόησα πώς να συνδέσω όλα τα κομμάτια μου σε μια ολοκληρωμένη οντότητα. 

Πώς θα περιγράφατε με λίγα λόγια το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτα για αυτό;

Το βιβλίο μου, αν έπρεπε να το περιγράψω με δύο λέξεις, είναι Ενσωμάτωση Εαυτού. Πιστεύω βαθιά ότι ο άνθρωπος, όταν πραγματικά «εισέλθει» μέσα στο σώμα του και δεν ζει μόνο μέσα στο μυαλό του, μπορεί να μιλήσει μέσα από την αλήθεια του. Και όποια κι αν είναι αυτή η αλήθεια, εφόσον είναι δική σου, είναι αυθεντική.

Ναι, είμαι διαφορετική. Όμως, το διαφορετικό δεν είναι κάτι που πρέπει να κρύβουμε ή να διορθώσουμε. Είναι αυτό ακριβώς που μας κάνει μοναδικούς.

Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα που λαμβάνω ως ανατροφοδότηση από όσους διαβάζουν το βιβλίο μου: «Το βιβλίο σου είναι αληθινό, με αγγίζει και βρίσκω τόσα που ταυτίζομαι για να βρω τις δικές μου απαντήσεις». Είναι γραμμένο μέσα από την ψυχή μου και με χαροποιεί πολύ που μου δίνουν τέτοιο feedback. 

Για πολλά χρόνια άκουγα ότι είμαι «διαφορετική» και με προβλημάτιζε, άρα μου αφαιρούσα. Σήμερα ξέρεις τι λέω; Ναι, είμαι διαφορετική. Όμως, το διαφορετικό δεν είναι κάτι που πρέπει να κρύβουμε ή να διορθώσουμε. Είναι αυτό ακριβώς που μας κάνει μοναδικούς. Και επειδή όλοι είμαστε διαφορετικοί, μπορούμε να γίνουμε ακριβώς αυτό που προορίζεται να εκφραστεί μέσα από την ψυχή μας.

Σημαντικό θέμα στο βιβλίο φαίνεται να είναι ο έρωτας. Πώς το προσεγγίζετε και πώς συνδέεται με τα επιμέρους θέματα που θίγετε;

Φυσικά, για εμένα ο έρωτας είναι η κινητήρια δύναμή μας. Και δεν αναφέρομαι στον έρωτα μέσω ενός άλλου ανθρώπου, αυτός έρχεται αφού πρώτα προετοιμαστούμε για έναν άλλον έρωτα. Ο έρωτας είναι ο ενθουσιασμός, η πηγή της ζωής, η αίσθηση που μπορεί να μεταμορφώσει τα πάντα. Χωρίς τον έρωτα, δεν μπορούμε να σηκωθούμε από το κρεβάτι, φτάνουμε στο σημείο να νιώθουμε ότι όλα είναι μάταια.

Κάθε λέξη έχει δόνηση, όπως κάθε σκέψη και κάθε συναίσθημα που επηρεάζει όχι μόνο εμάς, αλλά και το περιβάλλον μας. 

Για εμένα, ο έρωτας δεν συνδέεται με την ερωτική πράξη, αλλά με την ερωτική σύνδεση με τον εαυτό μας. Όλο το βιβλίο μου μιλάει για αυτήν τη σύνδεση: να ερωτευτούμε τον εαυτό μας και να νιώσουμε την όμορφη αίσθηση του «με αγαπώ». Όμως, για να μπορέσω να πω τη λέξη «αγαπώ», σημαίνει πρώτα ότι «με σέβομαι». Και για να πω τη λέξη «με σέβομαι», χρειάζεται πρώτα να έχω καλλιεργήσει πολλές άλλες αρετές που προηγούνται. 

Επομένως, μιλάω πολύ για την κατάκτηση αρετών, που τελικά οδηγεί στον έρωτα και στην αυθεντική σύνδεση με τον εαυτό μας. Μιλάω πολύ για την επικοινωνία που έχουμε με τον εαυτό μας και κατ' επέκταση, με τους άλλους. Μιλάω πολύ για τις λέξεις που χρησιμοποιούμε νομίζοντας ότι είναι ουδέτερες, ενώ δεν είναι. Κάθε λέξη έχει δόνηση, όπως κάθε σκέψη και κάθε συναίσθημα που επηρεάζει όχι μόνο εμάς, αλλά και το περιβάλλον μας. 

Στο κείμενό σας αναφέρετε τον Μαχάτμα Γκάντι. Σε ποιο βαθμό σάς επηρέασε η σκέψη του; Ποιοι είναι οι δάσκαλοί σας;

Ο Μαχάτμα Γκάντι με έχει επηρεάσει βαθιά, κυρίως ως προς την ακεραιότητά του. Μου αρέσει πολύ η έννοια της ακεραιότητας και το δικό του διδάγμα μού έχει μεταφέρει αυτή την αίσθηση στη ζωή μου. Από άλλους ανθρώπους που με έχουν επηρεάσει σημαντικά είναι ο Όσσο, ο οποίος με δίδαξε να βλέπω το θετικό μέσα σε κάθε κατάσταση. Ένα από τα πρώτα του διδάγματα, όταν ήμουν σε πολύ νεαρή ηλικία, ήταν ότι «θα νιώσω υγιής όταν θα ξεχάσω τον αριθμό της ηλικίας μου».

(...) έμαθα να ζω πολύ πιο ελεύθερα και πολύ πιο ευτυχισμένα, χωρίς να έχω συμπτώματα από όλα όσα άκουγα να λένε, καθώς δεν έκανα τα λόγια των άλλων δική μου αίσθηση.

Πόσο με βοήθησε αυτό! Θυμάμαι ότι για πολλά χρόνια δεν ήθελα να μου λένε πόσο χρονών είμαι, γιατί ήθελα να φτάσω σε ένα σημείο που ο χρόνος, με την έννοια του γραμμικού, να μην με επηρεάζει. Κάποια στιγμή, σε κάποια γενέθλιά μου, ένας άνθρωπος με ρώτησε την ηλικία μου και πραγματικά δεν υπήρχε στον νου μου η απάντηση. Εκεί χάρηκα πάρα πολύ. Αναγεννήθηκα. 

Καθώς κατέκτησα το να μην φοβάμαι την ηλικία μου και το τι θα συμβεί σε κάθε χρονική στιγμή, αν πρέπει να σκεφτώ να κάνω παιδιά, γιατί θα περάσω το «σωστό χρονικό της ηλικίας», για τη μέλλουσα εμμηνόπαυση και τι πρέπει να προσέχω για να μην πάρω κιλά ή άλλες «φάσεις» της ζωής που θα έπρεπε να φοβάμαι και να ασχολούμαι χωρίς πραγματική αιτία, έμαθα να ζω πολύ πιο ελεύθερα και πολύ πιο ευτυχισμένα, χωρίς να έχω συμπτώματα από όλα όσα άκουγα να λένε, καθώς δεν έκανα τα λόγια των άλλων δική μου αίσθηση.

Συμφωνείτε με τον όρο «βιβλία αυτοβελτίωσης» ή «αυτοβοήθειας»; Θα εντάσσατε το έργο σας στη συγκεκριμένη κατηγορία;

Το βιβλίο μου θα το χαρακτήριζα ως ένα βιβλίο αυτοσεβασμού. Είναι ο τρόπος με τον οποίο έμαθα να σέβομαι εμένα, ο τρόπος που τίμησα τον εαυτό μου. Ο τρόπος που αγάπησα τους γονείς μου και τους προγόνους μου χωρίς να χάσω εμένα. Ο σεβασμός, για εμένα, είναι το θεμέλιο που οδηγεί στην αυτοβελτίωση, στην αυτοβοήθεια, στην αυτοελπίδα, στην αυτοκατανόηση, στην αυτοεικόνα και τελικά, σε όλα όσα πιστεύουμε για τον εαυτό μας.

Και αυτό είναι αρκετό. Μια απόφαση τη φορά. Ξεκίνησε από κάτι που νιώθεις ότι σε ωφελεί και η ζωή θα σε ανταμείψει.

Το βιβλίο αυτό είναι ένα βιβλίο αυτοβελτίωσης, αλλά και αυτοβοήθειας. Γράφτηκε μέσα από εμένα, με πρόθεση να βοηθήσω ψυχές που έχουν την ανάγκη να μιλήσουν μέσα από το Είναι τους. Θέλω να τους πω ότι έχει έρθει η στιγμή να εκφραζόμαστε μέσα από την αλήθεια μας, όχι μέσα από τα περιοριστικά κομμάτια που ο φόβος μάς κάνει να υπηρετούμε. Μέσα μας κατοικεί το άπειρο των δυνατοτήτων, αλλά το μυαλό μας περιορίζει τα αποτελέσματά μας. Συνηθίζει τα πάντα, τις όποιες συμπεριφορές, μη αναγνωρίζοντας αν τον ωφελούν οι σκέψεις μας, οι δράσεις μας ή όχι. 

Αν θέλουμε να πάψουμε να οριζόμαστε από τον περιοριστικό μας νου και τις περιοριστικές του πεποιθήσεις, τις εξωτερικές συνθήκες και να αφήνουμε τον εαυτό μας πιο χαλαρό, τότε μπορούμε να επιστρέψουμε στις επιλογές της αληθινής χαράς. Γιατί, τελικά, κάθε στιγμή αλλά και κάθε μέρα έχουμε το δικαίωμα και την ευθύνη να παίρνουμε μία απόφαση. Και αυτό είναι αρκετό. Μια απόφαση τη φορά. Ξεκίνησε από κάτι που νιώθεις ότι σε ωφελεί και η ζωή θα σε ανταμείψει. Η ζωή μας είναι η δημιουργία μας. Και ο τίτλος της, το περιεχόμενο αυτής. Ποιος ο τίτλος του δικού σου βιβλίου σήμερα; Αν δεν σου αρέσει ο τίτλος που θα έβαζες σήμερα, να θυμάσαι: αύριο είναι μια άλλη ημέρα, για να πεις καλημέρα. Σε Εσένα! 

* Ο ΣΟΛΩΝΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα

Η Σόφη Πασχάλη ξεκίνησε τη διαδρομή της μέσα από την αγάπη της για το σώμα ως αθλήτρια του καλλιτεχνικού πατινάζ, με διακρίσεις σε Πανελλήνιους και Βαλκανικούς αγώνες. Η στροφή προς μια βαθύτερη προσέγγιση της ολιστικής υγείας προέκυψε μέσα από έναν τραυματισμό που την ώθησε να αναζητήσει θεραπεία σε όλα τα επίπεδα: σωματικό, ψυχικό και πνευματικό. Έτσι, οδηγήθηκε στη γιόγκα, σε ενεργειακές θεραπείες, καθώς και σε προγράμματα ψυχικής υγείας, για να βοηθήσει αρχικά τον εαυτό της.

Σπούδασε δημοσιογραφία. Είναι κάτοχος Certificate in General and Specific Coaching Skills από τη σχολή Coaching Evolution Int’l Academy by Pamela Caravas. Πιστοποιημένη δασκάλα Yoga από τη σχολή AF Studies. Mindfulness practitioner και καθοδηγήτρια Θετικής Νοοτροπίας, εκπαιδευμένη σε ενεργειακές θεραπευτικές μεθόδους. Blogger και αρθρογράφος σε θέματα ευεξίας. Motivational Speaker και podcaster με θεματολογία γύρω από την ενσυνειδητότητα.

Όλα όσα προσφέρει είναι καρπός της προσωπικής της διαδρομής και της βαθιάς εσωτερικής της πορείας, υποστηρίζοντας ανθρώπους στην πορεία τους προς τη σωματική ισορροπία και την ψυχική ευημερία.