5 λεπτά με μία ποιήτρια. Σήμερα, η Νίκη Κωνσταντοπούλου, για τη συλλογή της «Νέος τόπος» (εκδ. Βακχικόν).
Επιμέλεια: Book Press
Υπάρχει μια στιγμή στον χρόνο που θεωρείτε την αρχή της συγγραφής της νέας σας συλλογής; Μπορείτε να βρείτε τον μίτο;
Αν πρέπει να ανακαλέσω μια τέτοια στιγμή, μάλλον είναι ένα περπάτημά μου, όπως αγαπώ να κάνω κατά τη δύση, στο παραλιακό μέτωπο της Πάτρας, όπου φωτογράφισα ένα ψηφιδωτό. Αυτή η εικόνα, σε συνδυασμό με την επιστροφή στη γενέτειρά μου, κίνησε μέσα μου μια διαδικασία να ενώσω από την αρχή κομμάτια που με αφορούσαν προκειμένου να δημιουργήσω τον νέο τόπο.
Το ενδιαφέρον είναι πως η φωτογραφία αυτή ξεχάστηκε, μέχρι που ήρθε η ώρα να επιλέξω εξώφυλλο για το βιβλίο. Τότε αναδύθηκε αμέσως. Συνεπώς, η αρχή του Νέου τόπου ήταν ένα οπτικό ερέθισμα που ως φαίνεται είχε αποτυπωθεί μέσα μου και με ακολούθησε, για να γίνει τελικά η νέα αφετηρία μου.
Πώς μας βοηθάει ο τίτλος να πλησιάσουμε τη συγκεκριμένη ποιητική συλλογή;
Προτείνω στον αναγνώστη να διαβάσει τον τίτλο σε συνδυασμό με το οπισθόφυλλο. Εκεί θα δει το τελευταίο ποίημα της συλλογής, το οποίο δανείζει το όνομά του σε ολόκληρο το βιβλίο. Έτσι, ο αναγνώστης θα κάνει αυτόν τον κύκλο πηγαίνοντας πάλι στην αφετηρία, κάτι που ακολούθησε και τη δική μου συναισθηματική και συλλογιστική πορεία. Ο Νέος τόπος δεν είναι ένας γεωγραφικός προορισμός, αλλά μια εσωτερική κατάσταση, μια συνειδητή μετατόπιση. Προδιαθέτει τον αναγνώστη για μια διαδρομή ανασύνθεσης, όπου το παρελθόν συναντά το παρόν για να γεννηθεί μια νέα αρχή.
Είναι η ανάγκη να βρούμε έδαφος εκεί που όλα γύρω μας αλλάζουν, μέσα σ’ έναν κόσμο ιδιοτελή, αυτοματοποιημένο και συχνά εχθρικό. Μας προσκαλεί να αφήσουμε πίσω τις παλιές μας βεβαιότητες, να επιστρέψουμε στον πυρήνα και την ουσία των πραγμάτων, εξερευνώντας μια νέα υπαρξιακή γεωγραφία που μας απαλλάσσει από περιττές αγωνίες οι οποίες εναντιώνονται στην ανθρώπινη φύση μας.
Με ποιο τρόπο η ιδέα του αναγνώστη υπάρχει στην ποίησή σας;
Η ποίησή μου γεννιέται από μια προσωπική, εσωτερική ανάγκη. Η ιδέα του αναγνώστη εμφανίζεται ως το ευτυχές ενδεχόμενο μιας συνάντησης. Δεν επιχειρώ να μεταδώσω έτοιμα μηνύματα, αλλά να αφήσω χώρο στον άλλον να περιηγηθεί μέσα στον στίχο και να αισθανθεί τη δική μου αλήθεια. Η πρόσληψη, βέβαια, είναι πάντα συνδεδεμένη με το προσωπικό βίωμα και την εμπειρία του καθενός. Όταν, όμως, το ατομικό μετουσιώνεται σε καθολικό συναίσθημα, τότε το ποίημα έχει βρει τον σκοπό του.
Από την άλλη, πολλά από τα ποιήματά μου κρύβουν μια εσωτερική μουσικότητα. Αυτός ο ρυθμός έχει οδηγήσει στο παρελθόν και σε όμορφες μελοποιήσεις στίχων μου από τον αδελφό μου, τον συνθέτη και ερμηνευτή Χρήστο Κωνσταντόπουλο
Ποιο ποίημα ή απόσπασμα από κάποιο ποίημα θα λέγατε ότι συστήνει με τον καλύτερο τρόπο το ύφος και τους τρόπους αυτής της συλλογής;
Στη γραμμή του χρόνου
τα φτερά μου ανοίγω
στη γραμμή του τόπου
με προσδιορίζω.
Γίνομαι ο ισημερινός μου
Νέος τόπος δικός μου,
νέος χώρος ο εαυτός μου.
Αυτό το ποίημα συμπυκνώνει τόσο το ύφος όσο και τη φιλοσοφία της συλλογής. Ο λόγος είναι λιτός, ρυθμικός και αφαιρετικός, χωρίς περιττά στολίδια. Συστήνει στον αναγνώστη τους δύο βασικούς άξονες του έργου -τον χρόνο και τον τόπο- και φανερώνει τον τελικό σκοπό αυτής της ποιητικής διαδρομής, την ανάγκη του ανθρώπου να γίνει ο ίδιος ο «ισημερινός» του, κατακτώντας την προσωπική του ελευθερία.
Αν σας ζητούσαν να επιλέξετε ένα από τα δύο, με τι θα λέγατε ότι προσομοιάζουν περισσότερο τα ποιήματά σας: με μουσικά κομμάτια ή με εικαστικά έργα;
Αρκετά ποιήματα έχουν ξεκινήσει από ένα οπτικό ερέθισμα, καθώς η φωτογραφία αποτελεί επιπλέον για μένα μια κρυφή αγάπη και έμπνευση. Έτσι, θα έλεγα ότι λειτουργούν σαν ψηφιδωτά εικόνων. Από την άλλη, πολλά από τα ποιήματά μου κρύβουν μια εσωτερική μουσικότητα. Αυτός ο ρυθμός έχει οδηγήσει στο παρελθόν και σε όμορφες μελοποιήσεις στίχων μου από τον αδελφό μου, τον συνθέτη και ερμηνευτή Χρήστο Κωνσταντόπουλο, οι οποίες έχουν συμπεριληφθεί στον προσωπικό του δίσκο «Προορισμό», αλλά και έχουν αποτελέσει αφορμή για μουσκές παραστάσεις που παρουσιάσαμε στην Αθήνα και την Πάτρα. Έτσι, θα έλεγα ότι προσομοιάζουν και με τα δυο, αφού ο συγκερασμός των τεχνών είναι κάτι που πάντα με γοήτευε.
Λίγα λόγια για την ποιήτρια
Η Νίκη Κωνσταντοπούλου γεννήθηκε στην Πάτρα το 1981. Είναι απόφοιτη του τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών με μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία. Έχει γράψει τις ποιητικές συλλογές Απόψε νιώθω μια ντροπή (εκδ. Περί τεχνών) και Εγώ, απέναντι (εκδ. Βακχικόν). Έχει ανθολογήσει και μεταφράσει την Αφροαμερικανίδα ποιήτρια και ακτιβίστρια Πατ Πάρκερ στο έργο Αγάπη, δικαιοσύνη, ελευθερία (εκδ. Βακχικόν). Ποιήματά της έχουν δημοσιευτεί σε διαδικτυακά και έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά και ανθολογίες. Έχει γράψει κείμενα για μουσικές παραστάσεις που παρουσιάστηκαν σε θέατρα της Αθήνας και της Πάτρας. Ποιήματά της έχουν μελοποιηθεί και συμπεριλαμβάνονται στον δίσκο «Προορισμός» του Χρήστου Κωνσταντόπουλου.
Η ποιητική συλλογή Νέος τόπος είναι το τρίτο της βιβλίο.
