xrysojeni prokopaki

Με αφορμή το καινούργιο βιβλίο της «Ημιτελείς» (εκδ. Στίξις), συζητάμε με τη συγγραφέα Χρυσοξένη Προκοπάκη που διευθύνει και τις εκδόσεις Στίξις.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Η «αγία ελληνική οικογένεια», το σπάσιμο των στεγανών από έναν νέο, αλλά και η ανάγκη της ολοκλήρωσης, είναι μερικά από τα θέματα που πραγματεύεται το νέο βιβλίο της Χρυσοξένης Προκοπάκη. Αιτήματα που εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο στη σημερινή εποχή και απηχούν τις ανάγκες της νέας γενιάς. Μιλήσαμε με τη συγγραφέα για τις βασικές θεματικές του βιβλίου της, αλλά και για τις εκδόσεις Στίξις που διευθύνει. 

stixis imiteleis prokopaki

Ο Νικόλας, ο ήρωας του βιβλίου σας, φλέγεται να ξεφύγει από τα κοινωνικά και οικογενειακά στεγανά. Είναι ένα από τα βασικά αιτήματα της εποχής μας;

Ο Νικόλας, στα σαράντα του, ξυπνάει από μια ύπνωση που έχει κρατήσει χρόνια. Συνειδητοποιεί ποια είναι η στάση του απέναντι στον κόσμο μέχρι τότε και αναγνωρίζει πλέον ευθύνες όχι μόνο στους «σημαντικούς άλλους», αλλά και στον ίδιο του τον εαυτό. Δεν του είναι καθόλου εύκολο να παραδεχτεί ότι τόσα χρόνια ήταν υποταγμένος σε στερεότυπα που ενισχύονταν από την οικογένεια και την κοινωνία. Το να ξεφορτωθεί τα βαρίδια που κουβαλάει από τους γονείς του και να ανακαλύψει εκ νέου τον εαυτό του, είναι μια επίπονη διαδικασία που δεν έχει τέλος.

Στο βιβλίο, όλοι οι ήρωες αναζητούν έναν τρόπο να υπάρξουν στη ζωή των άλλων, να γίνουν ορατοί στους άλλους. Μέσα στην οικογένεια πρώτα μαθαίνουμε να αλληλεπιδρούμε με τον κόσμο, να υπάρχουμε, και κυρίως να συνυπάρχουμε. Έπειτα ριχνόμαστε στην κοινωνία. Αν νοσεί ο οικογενειακός θεσμός, τότε θα νοσεί αναπόφευκτα και η ευρύτερη κοινωνία. Άρα, ναι, είναι βασικό αίτημα κάθε εποχής, όχι μόνο της δικής μας, η δημιουργία υγιών δεσμών μεταξύ των μελών μιας οικογένειας, το κυρίαρχο, θα έλεγα. Σήμερα, για παράδειγμα, πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στο πρόβλημα της ενδοοικογενειακής βίας, που έχει ολοένα και σοβαρότερες συνέπειες. Δεν μπορούμε να το δούμε με τα δεδομένα που ίσχυαν σε προηγούμενες γενιές. Έχει πολλές προεκτάσεις που τόσα χρόνια ίσως απλώς τις βάζαμε κάτω από το χαλί. Οι ανάγκες και οι απαιτήσεις είναι διαφορετικές σε κάθε εποχή, άρα πρέπει να τις δούμε ξανά, με νέα ματιά.

 

Το να σπάει ένα «παιδί» τα στεγανά που το κάνουν να ασφυκτιά είναι ουσιαστικό για την εξέλιξή του. Μέσα από την αντίδραση του ατόμου ή κοινωνικών ομάδων ιστορικά μπαίνουμε στη διαδικασία να επανεξετάσουμε τον κόσμο γύρω μας και αναδιαμορφώνουμε τις συνθήκες κοινωνίας και ζωής μέσα στον χρόνο.

Η μητρική αγάπη έχει διάφορα «πρόσωπα», και όχι πάντα το αρχετυπικό της αγάπης και της φροντίδας. Διακρίνουμε συχνά καταπίεση, χειραγώγηση, κακοποίηση.

Η σχέση του ήρωα με τη μητέρα του είναι καθοριστική. Το μητρικό πρότυπο που προβάλλετε στο βιβλίο είναι αντισυμβατικό με την έννοια ότι δεν εκπέμπει θαλπωρή και αγάπη. Θα ήθελα να μας πείτε πώς το σκιαγραφείτε.

Στο βιβλίο υπάρχουν διαφορετικά πρότυπα μητέρας, με κυρίαρχο βέβαια εκείνο της μητέρας του ήρωα. Είναι μια δυναμική γυναίκα, ίσως και κάπως… «αδίστακτη», θα έλεγα. Δεν είναι όμως αυτό ένα πρότυπο εντελώς ανοίκειο. Το συναντάμε αρκετά συχνά στην κοινωνία μας. Η μητρική αγάπη έχει διάφορα «πρόσωπα», και όχι πάντα το αρχετυπικό της αγάπης και της φροντίδας. Διακρίνουμε συχνά καταπίεση, χειραγώγηση, κακοποίηση. Απλώς κάνουμε ότι δεν υπάρχουν, γιατί ίσως δεν μπορούμε να τα αντέξουμε. Ας αναλογιστούμε λίγο πώς δίνουμε ή δείχνουμε την αγάπη μας στον άλλο και βέβαια ας θυμηθούμε πώς μας έδωσαν εμάς τη μητρική αγάπη ή πώς την εκλάβαμε.

xrysojeni prokopaki1

 Η Χρυσοξένη Προκοπάκη γεννήθηκε στο Ρέθυμνο και ζει στη Αθήνα. Είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Αθηνών (Ψυχολογία) και συγγραφέας. Το 2017 ίδρυσε τις εκδόσεις Στίξις.

Η εύτακτη εικόνα της οικογένειας του Νικόλα καταρρέει έπειτα από ένα σκάνδαλο ολκής. Είναι ένα δικό σας σχόλιο για όσα βίωσε η ελληνική κοινωνία στα χρόνια της κρίσης;

Το σκάνδαλο στην ιστορία μου είναι απλώς μία αφορμή για την αφύπνιση του ήρωα, ανεξαρτήτως εποχής ή εθνικότητας. Είναι η αιτία που θα πέσουν οι μάσκες και θα συνειδητοποιήσει ο Νικόλας ότι όσα πίστευε μέχρι τότε δεν είχαν καμία σχέση με την πραγματικότητα έτσι όπως τη βίωνε. Από εκείνη τη στιγμή δεν έχει περιθώρια να αυταπατάται πλέον. Πρέπει να κάνει κάτι. Να ξεπεράσει τον «κατεστημένο» εαυτό του.

Όλοι οι ήρωες του βιβλίου έχουν το εξής κοινό: κάτι τους λείπει για να αισθανθούν πλήρωση. Έτσι όπως τους έχετε δημιουργήσει πιστεύετε πως είναι ικανοί να γευτούν τη χαρά της ολοκλήρωσης;

Οι ήρωες του βιβλίου, όπως και οι «πραγματικοί» άνθρωποι, επιθυμούν την ολοκλήρωση, αγνοώντας όμως ότι η ουσία δεν βρίσκεται εκεί, αλλά και ότι (η ολοκλήρωση) είναι κάτι ανέφικτο εκ προοιμίου. Τη στιγμή που νομίζουμε ότι κλείνει ένας κύκλος, έχουν ανοίξει ήδη δεκάδες άλλοι. Οι ημιτελείς υποθέσεις θα μας στοιχειώνουν πάντα, αλλά μέσα απ’ αυτές μπορούμε να βρούμε και τον εαυτό μας.

Η «αγία ελληνική οικογένεια» σκιαγραφείται στο βιβλίο με έντονα χρώματα, αλλά και με ειρωνική διάθεση (ειδικά στο σημείο του οικογενειακού τραπεζιού). Δεν βλέπετε και κάποια θετική διάσταση στην ελληνική οικογένεια;

Η οικογένεια είναι ένα από τα κεντρικά θέματα του βιβλίου, αλλά κυρίως είναι ο τρόπος του σχετίζεσθαι με τους άλλους, και φυσικά το πώς εντέλει εκλαμβάνουμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Και βέβαια υπάρχουν θετικά στοιχεία στην ελληνική οικογένεια. Έχουμε ανάγκη να ανήκουμε κάπου, να μοιραζόμαστε εμπειρίες και συναισθήματα με τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν, να νιώθουμε ορατοί και αποδεκτοί από τους οικείους μας. Στην πράξη όμως πολλές φορές η φροντίδα, η αγάπη ή η προστασία, μπορεί να διαμορφώσουν μία επίπλαστη πραγματικότητα.

σstixis prokopaki Avaris

Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα πίσω από την ιστορία σας. Είναι ο τίτλος ένα κλειδί;

Με τον τίτλο γίνεται έμμεση αναφορά στην Ημιτελή Συμφωνία του Σούμπερτ που είναι και η μουσική που συνδέει τον ήρωα με το παρελθόν του. Και ταυτόχρονα ο τίτλος υποδεικνύει αυτό που δεν μπορούμε να αποφύγουμε: το ανολοκλήρωτο. Σε επίπεδο εαυτού, αλλά και σε όσα εντέλει μένουν εκκρεμότητες. Η ιστορία αφορά τις λανθασμένες αποφάσεις που πήραμε στη ζωή μας, όσα μετανιώσαμε και όσα τελικά αποδεχτήκαμε και τα φέρουμε ως αναπόσπαστα πια κομμάτια μας. Στο τέλος τα πάντα μένουν ημιτελή, είτε το θέλουμε είτε όχι. Είναι πάνω από κάθε ανθρώπινη δύναμη. Σκεφτείτε πόσες εκκρεμότητες θα αφήσουμε, έτσι κι αλλιώς, φεύγοντας οριστικά από τον κόσμο...

Χαίρομαι που σ’ αυτές τις δύσκολες εποχές και σε ένα άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον έχουμε καταφέρει να εκδώσουμε βιβλία αξιόλογα και να συστήσουμε στους αναγνώστες συγγραφείς που έχουν λόγο ύπαρξης στο λογοτεχνικό στερέωμα.

Παράλληλα με τη συγγραφή διευθύνετε και τον εκδοτικό οίκο Στίξις. Φέτος κλείσατε επτά χρόνια παρουσίας στο χώρο του βιβλίου. Ποια είναι η πρώτη αποτίμηση που μπορείτε να κάνετε και ποια είναι τα σχέδια του εκδοτικού για το μέλλον;

Χαίρομαι που σ’ αυτές τις δύσκολες εποχές και σε ένα άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον έχουμε καταφέρει να εκδώσουμε βιβλία αξιόλογα και να συστήσουμε στους αναγνώστες συγγραφείς που έχουν λόγο ύπαρξης στο λογοτεχνικό στερέωμα. Τον επόμενο καιρό θα ακολουθήσουν κάποια δοκίμια και πεζά.

 Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Με αφορμή το νέο του λογοτεχνικό έργο «Επικράτειες» (εκδ. Περικείμενο) συζητάμε με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Π. Βλαχογιάννη για τα ψυχικά και λογοτεχνικά τοπία, την αδυναμία να ορίσουμε το σώμα μας και τη γλώσσα ως πρωταρχικό δοχείο για την κατασκευή της πραγματικότητας. 

Συ...

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Το Νεραϊδάκι» (εκδ. Ελληνικά Γράμματα), η συγγραφέας και μεταφράστρια Νόρα Πυλόρωφ απάντησε σε ερωτήσεις μας.

Συνέντευξη στον Λεωνίδα Καλούση

«Το Νεραϊδάκι», όπως και σχεδόν όλα τα βιβλία σας, είναι ένα πο...

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Οι εκδόσεις Carnívora είναι ένας από τους νέους εκδοτικούς οίκους που διαθέτει ξεκάθαρο όραμα και το οποίο έχει επικοινωνήσει με απόλυτη επιτυχία στους αναγνώστες. Μοναδική και βραβευμένη αισθητική μαζί με προσεκτικές επιλογές τίτλων, φροντισμένα κείμενα και άρτιο τυπογραφικό αποτέλεσμα είναι τα επιμέρους στοιχ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

Σκέψεις για την Κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture) και την πατριαρχία στη λογοτεχνία, με αφορμή την έντονη συζήτηση για τον σεξισμό στη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση. 

...

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Σκέψεις με αφορμή την έντονη συζήτηση που προκάλεσαν πρόσφατα οι νέες αναγνώσεις δύο πολυδιαβασμένων βιβλίων της νεοελληνικής πεζογραφίας, ενός παλιότερου, της «Μεγάλης Χίμαιρας» του Μ. Καραγάτση, κι ενός νεότερου, της «Γραμμής του ορίζοντος», του Χρήστου Βακαλόπουλου. Και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις της Εστ...

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

Για την ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Τολμηρό φιλμ που όμως δεν πέφτει σε κλισέ και ανούσια δράματα. 

Γράφει η Φανή Χατζή

«Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι η απόλυτα καλοκαιρινή ταινία, ιδανική για ένα χαλαρό βραδάκι σε κάπ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ