nikoloudis

Μιλήσαμε με τον Γιάννη Νικολούδη με αφορμή το μυθιστόρημά του «Άδειος τόπος» (εκδ. Πατάκη).

Συνέντευξη στον Κώστα Αγοραστό

Ξεκινάτε το μυθιστόρημά σας με τη στιγμή της αποφυλάκισης ενός ανθρώπου, καθώς διασχίζει την κεντρική πύλη των φυλακών και τελειώνετε με μια ποιητική εικόνα, και πάλι μέσα από τις φυλακές, όπου οι βαρυποινίτες κοιτάζουν εκστασιασμένοι το χιόνι που μόλις έχει στρώσει. Ανάμεσα στην αυτοβιογραφία και την επινόηση, πού γέρνει η πλάστιγγα σ’ αυτό σας το μυθιστόρημα;

Τις στιγμές αυτές, καθώς γράφω την απάντησή μου (δεν μπορώ να εγγυηθώ για μετά) το ποινικό μου μητρώο είναι καθαρό – δεν μπορώ να ισχυριστώ το ίδιο και για το ποινικό μητρώο της φαντασίας μου, βέβαια. Για να αποκριθώ, όμως, στο ερώτημά σας, θα έλεγα ότι για το συγκεκριμένο βιβλίο η πλάστιγγα γέρνει προς την πλευρά της επινόησης. Να διευκρινίσω: επινόηση ως προς τα περιστατικά. Γιατί το ψυχικό ανάγλυφο, οι διαθέσεις, οι τριγμοί, η ναυτία και ο ίλιγγος του κόσμου που περιγράφω – όλα αυτά είναι σάρκα από τη σάρκα μου.

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το μυθιστόρημά σας «Άδειος τόπος»; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Ναι, φυσικά. Καθώς πιστεύω ότι το γράψιμο μπορεί να ειδωθεί και σαν μια μορφή ακραίας ενεργητικής ανάγνωσης, δεν θα μπορούσα παρά να ξεκινήσω τον Άδειο τόπο διαβάζοντας ένα άλλο βιβλίο· συγκεκριμένα ένα μυθιστόρημα φαινομενικά ασύνδετο με το κλίμα και την τεχνοτροπία του δικού μου βιβλίου. Μια σκηνή του συγκεκριμένου (κλασικού πια) μυθιστορήματος αρκούσε για να με βοηθήσει να δω καθαρά τον σφυγμό και το σύμπαν του ανώνυμου ήρωά μου. Αν το καλοσκεφτεί όμως κανείς, δεν έχει και μεγάλη σημασία: η ορμή για μια νέα αφήγηση δεν ενδιαφέρεται απαραίτητα για εκλεκτικές συγγένειες. Ταυτόχρονα όμως συχνά τα βιβλία γεννιούνται μέσα από τα βιβλία.

Η ορμή για μια νέα αφήγηση δεν ενδιαφέρεται απαραίτητα για εκλεκτικές συγγένειες.

Στο μυθιστόρημα κυριαρχεί η πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ένα κράμα προφορικού λόγου και χειμαρρώδους ροής συνείδησης. Για το τελικό αποτέλεσμα δουλέψατε εξαντλητικά το κείμενο ή ήταν κάτι που προέκυψε από την πρώτη γραφή και δεν χρειάστηκε να επέμβετε περισσότερο;

Από την αρχή της συγγραφής του Άδειου τόπου ήταν σαφές για μένα πως η γλώσσα έπρεπε να παίξει έναν διπλό ρόλο. Αφενός να αποτυπώσει την προφορικότητα ενός συγκεκριμένου κόσμου και τόπου (ιθαγένεια) και αφετέρου να κάνει πειστική τη ζάλη μιας ταραγμένης συνείδησης που δεν βρίσκεται απλώς στα όρια αλλά τα περνάει (κλονισμένος εσωτερικός κόσμος).

Αυτές οι δυο λειτουργίες βέβαια έπρεπε σε κάποιο σημείο να αγγίξουν η μια την άλλη: οι ψυχικές διαθέσεις έπρεπε να προβληθούν πάνω στο τοπίο και αντίστροφα το τοπίο να μιλήσει με τη γλώσσα των ψυχικών διαθέσεων. Αυτά ως προς τις στοχεύσεις – για τις οποίες ο συγγραφέας μπορεί να μιλάει με τις ώρες και να λέει ό,τι θέλει. Βγήκε με ευκολία η γλώσσα; Ναι. Χρειάστηκε να την επεξεργαστώ ξανά και ξανά (και ξανά); Πάλι, ναι.

Κάποιοι λένε «ένα μεγάλο μυθιστόρημα, χρειάζεται ένα μεγάλο θέμα». Τι πιστεύετε; Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο μυθιστόρημά σας;

Το τι είναι «μεγάλο θέμα» είναι κάτι σχετικό. Ταυτόχρονα πιστεύω ότι το μεγάλο ή σπουδαίο μυθιστόρημα κάθε άλλο παρά σχετικό πράγμα είναι. Κανόνας υπάρχει. Αυτό που μπορώ με σιγουριά να πω (ελπίζοντας ότι δεν απλουστεύω επικίνδυνα) είναι ότι ένα μεγάλο ή σπουδαίο μυθιστόρημα είναι πάντα ένας συγκερασμός σπουδαίας γλώσσας και αφήγησης ανεξάρτητα από το θέμα του. Όσον αφορά τώρα το θέμα του Άδειου τόπου, νομίζω ότι το βιβλίο μιλάει για τη βία: βία που εκφράζεται στη γλώσσα, στο σώμα. Βία κοινωνική, πολιτική. Βία σχέσεων. Και στο φόντο η αρχέγονη βία του κόσμου – που, σε τελική ανάλυση δεν είναι παρά ένα είδος –ληθαργικής; εξοργιστικής; επώδυνης;– απάθειας, ειδικά αν τη συγκρίνεις με το αιματηρό και παθιασμένο θέατρο της ανθρωπότητας.

patakis nikoloudis adeios toposΟ «Άδειος τόπος» είναι το τρίτο σας βιβλίο. Είναι μέσα στους στόχους σας η εξέλιξη της γραφής σας από βιβλίο σε βιβλίο; Στον «Άδειο τόπο» ποια ήταν εκείνα τα στοιχεία [έκφρασης, αφήγησης, λεξιλογίου, νοημάτων] που φροντίσατε ιδιαίτερα;

Με κάθε νέα αφήγηση, λέγοντας τα ίδια πράγματα ή όχι, σκαλίζοντας τις ίδιες εμμονές ή ψηλαφώντας νέες, πατώντας σε οικεία αφηγηματικά μονοπάτια ή μετεωριζόμενοι σε αχαρτογράφητες ζώνες, επιλέγοντας την ασφάλεια μιας συνταγής ή παίρνοντας ρίσκα – σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι πάντα μια κάποια μορφή εξέλιξης. Με λίγα λόγια (και εξηγώντας πώς το βλέπω εγώ): πόσο πιο πειστική μπορεί να γίνει η ιστορία μου; Πόσο περισσότερο μπορώ (αν μπορώ) να παίξω με τις όποιες αναγνωστικές βεβαιότητες; Στον Άδειο τόπο υπήρχε επιπλέον και η ακόλουθη πρόκληση: κάπου στη μέση του βιβλίου υπάρχει μια τομή στην πλοκή. Πώς λοιπόν αυτή η μετατόπιση (που σαρώνει την αυτοεικόνα του ήρωα) μπορεί να αποτυπωθεί πειστικά (και με εντιμότητα) μέσω του ύφους;

Κάθε φορά που τελειώνετε ένα βιβλίο πληρώνεται ο προσωπικός σας άδειος τόπος.

Κατηγορηματικά, όχι.


 Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Χάρης Χρ. Γεωργιάδης: «Εισηγούμαι μια βήμα προς βήμα διαπραγμάτευση με την Τουρκία που ίσως να μην στοχεύει αμέσως σε συνολική λύση»

Χάρης Χρ. Γεωργιάδης: «Εισηγούμαι μια βήμα προς βήμα διαπραγμάτευση με την Τουρκία που ίσως να μην στοχεύει αμέσως σε συνολική λύση»

Συνέντευξη με τον πρώην υπουργό Οικονομικών της Κύπρου, πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων και συγγραφέα Χάρη Χρ. Γεωργιάδη, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του «Νέος ρεαλισμός – Το Κυπριακό 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή» (εκδ. Παπαζήση). 

...
Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Κλείνει ένας κύκλος αγάπης και γραφής ταυτόχρονα»

Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Κλείνει ένας κύκλος αγάπης και γραφής ταυτόχρονα»

Μια συζήτηση με τον συγγραφέα Θεόδωρο Γρηγοριάδη με αφορμή το πρόσφατο μυθιστόρημά του «Ελσίνκι» (εκδ. Πατάκη).

Συνέντευξη στον Κώστα Αγοραστό 

Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης είναι ένας τολμηρός και ταυτόχρονα χαμηλών τόνων συγγραφέας. Μέχρι στιγμής έχει ...

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Συνέντευξη με τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, ιστορικό της τέχνης Άλκη Χαραλαμπίδη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Τέχνη εκ των πραγμάτων» (εκδ. University Studio Press). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Δύσ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

Στο 48ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με την εκδότρια της Εστίας, Εύα Καραϊτίδη. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 25 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Αναβαθμισμένη, πλουσιότερη, υποσχόμενη και με πολλές εκπλήξεις θα είναι φέτος η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού, η οποία επιστρέφει για τρίτη χρονιά στους Χαρουπόμυλους Λαντίτη, από τις 22 μέχρι τις 24 Νοεμβρίου 2024.

Επιμέλεια: Book Press

Όπως δηλώνουν...

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Τρία μυθιστορήματα που εφάπτονται με σημαντικές πλευρές της πραγματικότητας αυτού του δύσκολου καλοκαιριού. Κύπρος, αμερικανικές εκλογές, Παλαιστίνη. Τρία μυθιστορήματα που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε σε μεγάλα γεγονότα, χωρίς να μας περιορίζουν σε αυτά.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Σίριαλ κίλερς, πτώματα που ξεθάβονται τυχαία, ένοχα μυστικά που έρχονται από το παρελθόν, βία και αγωνία στο έπακρο. Επιλέγουμε 13 θρίλερ για τις καυτές ημέρες και νύχτες του καλοκαιριού. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ