5 λεπτά με τη Βάσω Σπηλιοπούλου

Πέντε λεπτά με μια συγγραφέα. Σήμερα, η Βάσω Σπηλιοπούλου με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων της «Κόκκινο κουκούλι» (εκδ. Ιωλκός).

Επιμέλεια: Book Press

Ποιο ήταν το πρώτο διήγημα της συλλογής που γράψατε και πώς καταλήξατε στη γενικότερη ιδέα που τα συνέχει;

Πρώτο διήγημα ήταν το «Κόκκινο κουκούλι». Δεν προηγήθηκε όμως η ιδέα του να φτιάξω μια τέτοια σειρά κειμένων και ακολούθησαν τα διηγήματα. Το θέμα της δυσλειτουργικής οικογένειας, που αντί να προστατεύει –όπως το κουκούλι το έντομο– και να βοηθά στην υγιή ανάπτυξη των μελών της, τα εγκλωβίζει σε ρόλους και τα εμποδίζει να ενηλικιωθούν, με απασχολούσε χρόνια. Εκφραζόταν κατά καιρούς λογοτεχνικά με τη μορφή ενός μικρότερου ή μεγαλύτερου διηγήματος και κάποια στιγμή υπήρχε πλέον αρκετό υλικό που το διέτρεχε ένα νήμα, το συνείχε, όπως λέτε κι εσείς, μια γενικότερη ιδέα. «Οι επιπτώσεις που πιθανόν υπάρχουν στη ζωή κάποιου που γεννιέται και μεγαλώνει στο δυστοπικό περιβάλλον μιας δυσλειτουργικής οικογένειας». Θα μπορούσε ίσως να γίνει βιβλίο αυτό το υλικό, σκέφτηκα. Και με την βοήθεια των εκδόσεων Ιωλκός έγινε το Κόκκινο κουκούλι.

Αν όμως τι γονιός θα γίνει κάποιος έχει να κάνει με το παράδειγμα που παίρνει από τον δικό του γονιό, όπως υποστηρίζουν μερικοί ειδικοί, πόσες γενιές φέρουν τελικά ευθύνη;

Η πρώτη ιστορία, που δίνει και τον τίτλο στη συλλογή, αφορά μια μητέρα που έχει εγκλωβιστεί στον ρόλο της κόρης και αδυνατεί να ωριμάσει πραγματικά. Πώς μοιράζονται οι ευθύνες γι’ αυτό το «οικογενειακό καμίνι»;

Δύσκολο να καταμερίσει κανείς ευθύνες. Για μένα η κόρη έχει οπωσδήποτε ευθύνη που βολεύτηκε στην «ασφυκτική αγκαλιά» –τίτλος άλλου διηγήματος– της μητέρας της κι απέφυγε να αναλάβει τις δυσκολίες και τα ρίσκα που επιφυλάσσει το μεγάλωμα, η πορεία προς την ωριμότητα. Από την άλλη πάλι, όταν χτίζεται μια τόσο στενή σχέση γονιού-παιδιού από μικρή ηλικία, όταν ο γονιός κρατά το παιδί κοντά του με προνόμια, δώρα, υποσχέσεις, πόσο εύκολο είναι να αποκτήσει αυτό αργότερα επίγνωση της θέσης του και των κινδύνων, ώστε να αποφασίσει ν’ αλλάξει πορεία; Ισχυρίζομαι λοιπόν πως οι περισσότερες ευθύνες στο «οικογενειακό καμίνι» αναλογούν στους γονείς; Αν όμως τι γονιός θα γίνει κάποιος έχει να κάνει με το παράδειγμα που παίρνει από τον δικό του γονιό, όπως υποστηρίζουν μερικοί ειδικοί, πόσες γενιές φέρουν τελικά ευθύνη; Και πόσο αντικειμενική είμαι εγώ, ως κόρη που άργησε να ενηλικιωθεί ουσιαστικά;

Κόκκινο κουκούλιΠέραν της συγγραφικής σας ιδιότητας, είστε καθηγήτρια Φυσικών Επιστημών. Μιας και έρχεστε καθημερινά σε επαφή με παιδιά κι εφήβους, τι λέει η πείρα σας, είναι η απουσία της οικογένειας ή η υπερβολική παρουσία της που προκαλεί τα περισσότερα προβλήματα;

Και τα δύο προκαλούν πιστεύω προβλήματα στη διαμόρφωση του χαρακτήρα ενός παιδιού ή ενός εφήβου. Η απουσία του γονιού –σωματική ή συναισθηματική–εκτός από τη θλίψη ή το άγχος που γεννά στο παιδί, θεωρώ πως του δίνει την αίσθηση ότι δεν είναι σημαντικό και το κάνει να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση, με όλες τις αρνητικές συνέπειες που συνεπάγεται αυτό για τη μετέπειτα ζωή του. Πολύ φοβάμαι πως μερικές φορές γίνεται αιτία ακόμα και για παραβατική συμπεριφορά. Από την άλλη, η υπερπροστασία, νομίζω πως είτε δημιουργεί άτομα φοβισμένα κι αναποφάσιστα που διστάζουν να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους, είτε προσωπικότητες που μόλις αποκτήσουν κάποια αυτονομία, δραπετεύουν από την καταπίεση υιοθετώντας επικίνδυνες συμπεριφορές.

Γενικότερα, πρώτα σκέφτεστε μια πλοκή ή έναν χαρακτήρα; Ποιος είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε;

Άλλοτε προηγείται το ένα, άλλοτε το άλλο ή προκύπτουν και τα δυο μαζί. Συχνότερα όμως, πρώτα με ελκύει ένας χαρακτήρας, με εμπνέει κατά κάποιον τρόπο και μετά ξετυλίγεται στο νου μου και η πλοκή. Οδηγός μου είναι συνήθως η πραγματικότητα. Για τα πρόσωπα, τα γεγονότα, τον περίγυρο, ατομικό ή συλλογικό.

Ανάμεσα στα αληθινά γεγονότα και την επινόηση, που γέρνει η πλάστιγγα;

Η πλάστιγγα για μένα γέρνει εμφανώς προς τα αληθινά γεγονότα. Όσο για την επινόηση, που ασφαλώς υπάρχει σε ένα διήγημα ή σ’ ένα μυθιστόρημα –η φαντασία εξάλλου είναι κομμάτι όλων μας, είτε γράφουμε, είτε όχι– στη δική μου λογοτεχνική ματιά, οφείλει να υπηρετεί το πρώτο ζητούμενο.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με την Πόπη Μακρύγιαννη

5 λεπτά με την Πόπη Μακρύγιαννη

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, με την Πόπη Μακρύγιαννη με αφορμή το νέο της βιβλίο «Μέσα στη βαλίτσα μου έχω...» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Book Press

Με ποια λόγια θα συστήνατε το ...

Σοφία Νικολαΐδου: «Έκανα ένα βήμα πίσω και προσπάθησα να αφουγκραστώ τα νέα παιδιά»

Σοφία Νικολαΐδου: «Έκανα ένα βήμα πίσω και προσπάθησα να αφουγκραστώ τα νέα παιδιά»

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Δικά μας παιδιά» (εκδ. Μεταίχμιο) συναντήσαμε τη συγγραφέα Σοφία Νικολαΐδου στη Θεσσαλονίκη, στο περιθώριο της 20ής Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου και συζητήσαμε για τους κώδικες των νέων, τον ΛΕΞ και τα κλειστά δωμάτια.

Συνέντευξη στον Διονύση...

Χρυσοξένη Προκοπάκη: «Οι ημιτελείς υποθέσεις μας στοιχειώνουν, αλλά μέσα απ’ αυτές μπορούμε να βρούμε τον εαυτό μας»

Χρυσοξένη Προκοπάκη: «Οι ημιτελείς υποθέσεις μας στοιχειώνουν, αλλά μέσα απ’ αυτές μπορούμε να βρούμε τον εαυτό μας»

Με αφορμή το καινούργιο βιβλίο της «Ημιτελείς» (εκδ. Στίξις), συζητάμε με τη συγγραφέα Χρυσοξένη Προκοπάκη που διευθύνει και τις εκδόσεις Στίξις.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Η «αγία ελληνική οικογένεια», το σπάσιμο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Σκέψεις με αφορμή το κείμενο του Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig] «Η ομογενοποίηση του κόσμου» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά «Βιβλίδια» των εκδόσεων Άγρα.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για ένα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ