pitenis

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Μιχάλης Πιτένης, με αφορμή το βιβλίο του «Γιαλάν Ντουνιάς» (εκδ. Γράφημα).

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το μυθιστόρημά σας Γιαλάν Ντουνιάς; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Η πόλη μου, η Κοζάνη. Οι μνήμες που μου κληροδότησαν οι δικοί μου άνθρωποι, οι συγγενείς, οι φίλοι, οι γνωστοί. Οι ήχοι, οι φωνές , οι μυρωδιές, οι σχέσεις, οι συμπεριφορές, οι αντιλήψεις, οι αναμνήσεις ενός κόσμου που έπαψε εδώ και χρόνια να υπάρχει, που εξελίχτηκε, μεταλλάχτηκε. Η ανάγκη μου, τελικά, να αποδώσω έναν ελάχιστο φόρο τιμής σ’ αυτούς που έφυγαν και σ’ όσα χάθηκαν. Πολλές φορές σκέφτομαι ότι το μυθιστόρημα αυτό το κουβαλάω μέσα μου από την μέρα που έγραψα την πρώτη μου λέξη. Απλώς τώρα ήρθε η ώρα να το ολοκληρώσω.

Ανάμεσα στην ιστορική έρευνα και την επινόηση, πού γέρνει η πλάστιγγα;

Πάντοτε με ενδιαφέρει το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται και δρουν οι ήρωες του κάθε βιβλίου μου να είναι όσο γίνεται πιο ακριβές, όταν αυτό που αφηγούμαι εξελίσσεται σε παρελθόντα χρόνο. Η ιστορική έρευνα που κάνω με βοηθάει να διαμορφώσω το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί η όποια επινόηση μου, χωρίς η μία να περιορίζει την άλλη. Σίγουρα όμως, η ιστορική έρευνα καθορίζει τα χαρακτηριστικά της επινόησης. Γι’ αυτό, θα έλεγα πως μεταξύ τους υπάρχει πάντα μια σχετική ισορροπία.

Οι φυσικοί ομιλητές του κοζανίτικου ιδιώματος μειώνονται μέρα με τη μέρα, όπως είναι λογικό και επόμενο. Κάποια στοιχεία του παραμένουν αφού υπάρχουν πολλοί νέοι άνθρωποι που προσπαθούν χρησιμοποιώντας τα στην καθημερινή τους γλώσσα να τα διατηρήσουν.

Ο τίτλος του βιβλίου Γιαλάν Ντουνιάς είναι δάνειο μιας φράσης από το κοζανίτικο ιδίωμα που κάποτε κυριαρχούσε στις συνομιλίες των κατοίκων. Εξακολουθεί να παραμένει ζωντανό αυτό το ιδίωμα ή έχει σβήσει;

Οι φυσικοί ομιλητές του κοζανίτικου ιδιώματος μειώνονται μέρα με τη μέρα, όπως είναι λογικό και επόμενο. Κάποια στοιχεία του παραμένουν αφού υπάρχουν πολλοί νέοι άνθρωποι που προσπαθούν χρησιμοποιώντας τα στην καθημερινή τους γλώσσα να τα διατηρήσουν. Ωστόσο, πολλές εκφράσεις αλλά και λέξεις του λησμονήθηκαν. Στο μυθιστόρημα επέλεξα οι ήρωες που ζουν το 1960 να χρησιμοποιούν το ιδίωμα, (σ. σ. με τις απαραίτητες επεξηγήσεις όπου χρειάζεται), κάτι που πιστεύω ότι τους κάνει πιο αληθινούς, αυθεντικούς. Η γλώσσα ενός τόπου εκτός από κώδικας επικοινωνίας είναι και βασικό στοιχείο της ταυτότητας τους και αυτό το στοιχείο ήθελα να υπάρχει στο βιβλίο.

Τι ρόλο παίζει ο τόπος (η πόλη) στην εξέλιξη της πλοκής;

Βασικό. Οι άνθρωποι που πρωταγωνιστούν στο βιβλίο είναι γνήσια τέκνα της πόλης. Ο τρόπος που ζουν, το πώς συμπεριφέρονται, πώς σκέφτονται και πώς αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλο, είναι απόρροια του περιβάλλοντος τους. Ένα περιβάλλον που άλλες φορές φαντάζει οικείο και ζεστό και άλλες κρύο και σκληρό, όμοιο με τον τόπο όπου είναι χτισμένη η πόλη.

Η πλοκή ή οι χαρακτήρες θεωρείτε ότι είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;

Ξεκινάω πάντα απ’ την πλοκή, που για μένα λειτουργεί σαν ένας οδικός χάρτης. Ένας χάρτης που έχει πάντα αρχή, αλλά όχι και τέλος. Μόλις χαράξω αυτό το χάρτη πασχίζω να βρω και τους κατάλληλους χαρακτήρες που θα τον περπατήσουν. Ουσιαστικά είναι αλληλένδετα. Καθώς εξελίσσεται η πλοκή, απλώνουν, ανοίγουν και αποκαλύπτονται οι χαρακτήρες. Πολλές φορές συνειδητοποιώ ότι παρόλο που εγώ χάραξα την αρχική πορεία, σταδιακά το τιμόνι έχει περάσει στους πρωταγωνιστές μου που αποζητούν την ελευθερία τους και καταφέρνουν τελικά να την κερδίσουν. Δίνω μεγάλη βαρύτητα στην πλοκή, στη διαδρομή της ιστορίας που αφηγούμαι, αλλά με γοητεύει εξίσου και η ιδέα πως όλο αυτό το ταξίδι μπορεί να αφορά την εσωτερική διαδρομή ενός χαρακτήρα.

grafima gialan ntouniasΚάποιοι λένε, «το μεγάλο μυθιστόρημα, χρειάζεται μεγάλο θέμα». Τι πιστεύετε;

Αν ίσχυε αυτό, πιστεύω πως, θα είχαν γραφτεί μέχρι σήμερα λίγα μυθιστορήματα. Γνώμη μου είναι πως το «μεγάλο θέμα» το κάνει ο τρόπος με τον οποίο θα γραφτεί ένα μυθιστόρημα. Το πώς θα το διαχειριστεί και θα το αναπτύξει ο συγγραφέας του. Υπάρχει περίπτωση από ένα απλό, συνηθισμένο, καθημερινό αν προτιμάτε, θέμα να προκύψει ένα σπουδαίο έργο. Προσωπικά, δεν αναζητώ ποτέ «μεγάλα θέματα», αλλά μ’ ενδιαφέρει «ΑΥΤΟΣ, ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!». Γι’ αυτόν προσπαθώ να μιλήσω μέσα απ’ τα γραπτά μου.

Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο δικό σας μυθιστόρημα;

Οι ανθρώπινες σχέσεις. Το πώς λειτουργούσαν και συμπεριφέρονταν οι άνθρωποι σε μια μικρή και κλειστή κοινωνία τόσο στην καθημερινότητα τους όσο και όταν προέκυψαν συγκλονιστικά γεγονότα που την ανέτρεψαν και τους έφεραν μπροστά σε πολύ δύσκολες καταστάσεις. Οι ήρωες μου δεν είναι μονοσήμαντα καλοί ή κακοί, δυνατοί ή αδύναμοι. Είναι άνθρωποι και οι άνθρωποι κάθε εποχής, είτε ζουν τη δεκαετία του 1960, είτε σήμερα, μπροστά σε αναπάντεχα γεγονότα που μπορεί να φέρουν τα πάνω κάτω αποκαλύπτουν ποιοι πραγματικά είναι. Έγραψα το Γιαλάν Ντουνιάς όχι για να κρίνω τις ανθρώπινες συμπεριφορές, αλλά για να τις κατανοήσω και γω καλύτερα, έχοντας κατά νου πάντα πως οι άνθρωποι μπορεί να έχουν πολλές και διαφορετικές πλευρές.

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

5 λεπτά με τον Γιάννη Νταουλτζή

5 λεπτά με τον Γιάννη Νταουλτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιάννης Νταουλτζής, με αφορμή το βιβλίο του «Καλοί, κακοί στο τέλος τους παίρνει όλους ο διάολος» (εκδ. Νίκας).

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το «Καλοί κακο...

5 λεπτά με την Εύα Στάμου

5 λεπτά με την Εύα Στάμου

Πέντε λεπτά με μία συγγραφέα. Σήμερα, η Εύα Στάμου, με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων της «Η επίσκεψη» (εκδ. Αρμός).

Επιμέλεια: Book Press

Είναι η Επίσκεψη μια συλλογή με ενιαία σύλληψη, με «θέμα»; Αν ναι, πο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης, στήνει νέο ΕΚΕΒΙ ερήμην εκδοτών και συγγραφέων. Τα σωματεία των εκδοτών καταγγέλλουν ότι δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση στα αιτήματά τους για συνάντηση και ζητούν από το υπουργείο, την ύστατη ώρα, να κληθούν για να συνεργαστούν. Φωτογραφία: Το κτίριο που...

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

Για την ποιητική και φωτογραφική συλλογή του Γιώργου Ν. Θεοχάρη «Αστικά βήματα» (εκδ. ΑΩ). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Thorsten Koch.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αναπαράσταση συναισθημάτων με λόγο και ε...

«Διάλογοι με την αρχαιότητα»: Μία εκδήλωση για τη βία, τον έρωτα και τα παράδοξα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο

«Διάλογοι με την αρχαιότητα»: Μία εκδήλωση για τη βία, τον έρωτα και τα παράδοξα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο

Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης σας προσκαλούν στην εκδήλωση «Βία, έρωτας και παράδοξα στον ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο. Αναγνώσεις από τους πρόσφατους τόμους της σειράς Διάλογοι με την αρχαιότητα».

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ