pitenis

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Μιχάλης Πιτένης, με αφορμή το βιβλίο του «Γιαλάν Ντουνιάς» (εκδ. Γράφημα).

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το μυθιστόρημά σας Γιαλάν Ντουνιάς; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Η πόλη μου, η Κοζάνη. Οι μνήμες που μου κληροδότησαν οι δικοί μου άνθρωποι, οι συγγενείς, οι φίλοι, οι γνωστοί. Οι ήχοι, οι φωνές , οι μυρωδιές, οι σχέσεις, οι συμπεριφορές, οι αντιλήψεις, οι αναμνήσεις ενός κόσμου που έπαψε εδώ και χρόνια να υπάρχει, που εξελίχτηκε, μεταλλάχτηκε. Η ανάγκη μου, τελικά, να αποδώσω έναν ελάχιστο φόρο τιμής σ’ αυτούς που έφυγαν και σ’ όσα χάθηκαν. Πολλές φορές σκέφτομαι ότι το μυθιστόρημα αυτό το κουβαλάω μέσα μου από την μέρα που έγραψα την πρώτη μου λέξη. Απλώς τώρα ήρθε η ώρα να το ολοκληρώσω.

Ανάμεσα στην ιστορική έρευνα και την επινόηση, πού γέρνει η πλάστιγγα;

Πάντοτε με ενδιαφέρει το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται και δρουν οι ήρωες του κάθε βιβλίου μου να είναι όσο γίνεται πιο ακριβές, όταν αυτό που αφηγούμαι εξελίσσεται σε παρελθόντα χρόνο. Η ιστορική έρευνα που κάνω με βοηθάει να διαμορφώσω το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί η όποια επινόηση μου, χωρίς η μία να περιορίζει την άλλη. Σίγουρα όμως, η ιστορική έρευνα καθορίζει τα χαρακτηριστικά της επινόησης. Γι’ αυτό, θα έλεγα πως μεταξύ τους υπάρχει πάντα μια σχετική ισορροπία.

Οι φυσικοί ομιλητές του κοζανίτικου ιδιώματος μειώνονται μέρα με τη μέρα, όπως είναι λογικό και επόμενο. Κάποια στοιχεία του παραμένουν αφού υπάρχουν πολλοί νέοι άνθρωποι που προσπαθούν χρησιμοποιώντας τα στην καθημερινή τους γλώσσα να τα διατηρήσουν.

Ο τίτλος του βιβλίου Γιαλάν Ντουνιάς είναι δάνειο μιας φράσης από το κοζανίτικο ιδίωμα που κάποτε κυριαρχούσε στις συνομιλίες των κατοίκων. Εξακολουθεί να παραμένει ζωντανό αυτό το ιδίωμα ή έχει σβήσει;

Οι φυσικοί ομιλητές του κοζανίτικου ιδιώματος μειώνονται μέρα με τη μέρα, όπως είναι λογικό και επόμενο. Κάποια στοιχεία του παραμένουν αφού υπάρχουν πολλοί νέοι άνθρωποι που προσπαθούν χρησιμοποιώντας τα στην καθημερινή τους γλώσσα να τα διατηρήσουν. Ωστόσο, πολλές εκφράσεις αλλά και λέξεις του λησμονήθηκαν. Στο μυθιστόρημα επέλεξα οι ήρωες που ζουν το 1960 να χρησιμοποιούν το ιδίωμα, (σ. σ. με τις απαραίτητες επεξηγήσεις όπου χρειάζεται), κάτι που πιστεύω ότι τους κάνει πιο αληθινούς, αυθεντικούς. Η γλώσσα ενός τόπου εκτός από κώδικας επικοινωνίας είναι και βασικό στοιχείο της ταυτότητας τους και αυτό το στοιχείο ήθελα να υπάρχει στο βιβλίο.

Τι ρόλο παίζει ο τόπος (η πόλη) στην εξέλιξη της πλοκής;

Βασικό. Οι άνθρωποι που πρωταγωνιστούν στο βιβλίο είναι γνήσια τέκνα της πόλης. Ο τρόπος που ζουν, το πώς συμπεριφέρονται, πώς σκέφτονται και πώς αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλο, είναι απόρροια του περιβάλλοντος τους. Ένα περιβάλλον που άλλες φορές φαντάζει οικείο και ζεστό και άλλες κρύο και σκληρό, όμοιο με τον τόπο όπου είναι χτισμένη η πόλη.

Η πλοκή ή οι χαρακτήρες θεωρείτε ότι είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;

Ξεκινάω πάντα απ’ την πλοκή, που για μένα λειτουργεί σαν ένας οδικός χάρτης. Ένας χάρτης που έχει πάντα αρχή, αλλά όχι και τέλος. Μόλις χαράξω αυτό το χάρτη πασχίζω να βρω και τους κατάλληλους χαρακτήρες που θα τον περπατήσουν. Ουσιαστικά είναι αλληλένδετα. Καθώς εξελίσσεται η πλοκή, απλώνουν, ανοίγουν και αποκαλύπτονται οι χαρακτήρες. Πολλές φορές συνειδητοποιώ ότι παρόλο που εγώ χάραξα την αρχική πορεία, σταδιακά το τιμόνι έχει περάσει στους πρωταγωνιστές μου που αποζητούν την ελευθερία τους και καταφέρνουν τελικά να την κερδίσουν. Δίνω μεγάλη βαρύτητα στην πλοκή, στη διαδρομή της ιστορίας που αφηγούμαι, αλλά με γοητεύει εξίσου και η ιδέα πως όλο αυτό το ταξίδι μπορεί να αφορά την εσωτερική διαδρομή ενός χαρακτήρα.

grafima gialan ntouniasΚάποιοι λένε, «το μεγάλο μυθιστόρημα, χρειάζεται μεγάλο θέμα». Τι πιστεύετε;

Αν ίσχυε αυτό, πιστεύω πως, θα είχαν γραφτεί μέχρι σήμερα λίγα μυθιστορήματα. Γνώμη μου είναι πως το «μεγάλο θέμα» το κάνει ο τρόπος με τον οποίο θα γραφτεί ένα μυθιστόρημα. Το πώς θα το διαχειριστεί και θα το αναπτύξει ο συγγραφέας του. Υπάρχει περίπτωση από ένα απλό, συνηθισμένο, καθημερινό αν προτιμάτε, θέμα να προκύψει ένα σπουδαίο έργο. Προσωπικά, δεν αναζητώ ποτέ «μεγάλα θέματα», αλλά μ’ ενδιαφέρει «ΑΥΤΟΣ, ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!». Γι’ αυτόν προσπαθώ να μιλήσω μέσα απ’ τα γραπτά μου.

Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο δικό σας μυθιστόρημα;

Οι ανθρώπινες σχέσεις. Το πώς λειτουργούσαν και συμπεριφέρονταν οι άνθρωποι σε μια μικρή και κλειστή κοινωνία τόσο στην καθημερινότητα τους όσο και όταν προέκυψαν συγκλονιστικά γεγονότα που την ανέτρεψαν και τους έφεραν μπροστά σε πολύ δύσκολες καταστάσεις. Οι ήρωες μου δεν είναι μονοσήμαντα καλοί ή κακοί, δυνατοί ή αδύναμοι. Είναι άνθρωποι και οι άνθρωποι κάθε εποχής, είτε ζουν τη δεκαετία του 1960, είτε σήμερα, μπροστά σε αναπάντεχα γεγονότα που μπορεί να φέρουν τα πάνω κάτω αποκαλύπτουν ποιοι πραγματικά είναι. Έγραψα το Γιαλάν Ντουνιάς όχι για να κρίνω τις ανθρώπινες συμπεριφορές, αλλά για να τις κατανοήσω και γω καλύτερα, έχοντας κατά νου πάντα πως οι άνθρωποι μπορεί να έχουν πολλές και διαφορετικές πλευρές.

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Συνέντευξη με τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, ιστορικό της τέχνης Άλκη Χαραλαμπίδη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Τέχνη εκ των πραγμάτων» (εκδ. University Studio Press). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Δύσ...

Αγνή Μαριακάκη: «Οφείλουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στα παιδικά μας τραύματα»

Αγνή Μαριακάκη: «Οφείλουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στα παιδικά μας τραύματα»

Μιλήσαμε με την ψυχολόγο και κοινωνική ερευνήτρια Αγνή Μαριακάκη με αφορμή το βιβλίο της «Μάθε από το παρελθόν σου, αγάπησε τον εαυτό σου, ζήσε τη ζωή που σου αξίζει», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Key Books. 

Συνέντευξη στην Ελένη Κορόβηλα

...
Ντορίνα Παπαλιού: «Η ηρωίδα μου αναζητά μέσα της κρυφές φωνές, τον αυθεντικό της εαυτό»

Ντορίνα Παπαλιού: «Η ηρωίδα μου αναζητά μέσα της κρυφές φωνές, τον αυθεντικό της εαυτό»

Μια συνομιλία με τη συγγραφέα Ντορίνα Παπαλιού με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Η φωνή στα χέρια της» (εκδ. Ίκαρος). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

Έχουν περάσει περίπου δέκα χρόνια από τότε που η Ντορίνα Παπαλιού έγραψε το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ