littleboyimmigrants

Του Κίμωνα Θεοδώρου*

Δούλεψαν είκοσι χρόνια στη Δυτική Γερμανία. Γκασταρμπάιτερ. Όταν χτύπησε η νοσταλγία, επέστρεψαν σε μια κωμόπολη στη Μακεδονία, τέλος και αρχή μιας εποχής, από τη δεκαετία των οικονομικών και πολιτικών κρίσεων του 1970 στη δεκαετία του 1980: η επίσημη κοινή αίσθηση −συνήθως επίπλαστη− προμήνυε ελπίδα και σταθερότητα, καθώς η χώρα έμπαινε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Θα γινόταν μια σύγχρονη δημοκρατία με τα όλα της.

Με τις οικονομίες από τα ξένα, έχτισαν νέο σπίτι. Ήταν και κάτι χωράφια −κληρονομιά− ώστε ο πατέρας αποφάσισε να το ρίξει στην αγροτική ζωή. Καλαμπόκι, επιδοτήσεις και άγιος ο θεός. Πρόθυμοι συνέταιροι εμφανίστηκαν από το πουθενά, ψάχνοντας να πιάσουν την καλή. Η μητέρα φύτεψε τριανταφυλλιές στον κήπο. Οι γειτόνισσες ζήλεψαν σπεύδοντας να τη μιμηθούν. Έπειτα, μαγείρευε γερμανικές σπεσιαλιτέ και της ζητούσαν τις συνταγές. Συκωτάκι με κρεμμύδια − πού ξανακούστηκε αυτό; Ησυχία δεν έβρισκαν οι νιόφερτοι. Έπεσαν όλοι πάνω στους μοντέρνους, μόνο που οι ίδιοι κάθε άλλο παρά έτσι ένιωθαν.

Είχαν δύο κουτσούβελα, γεννημένα στην Στουτγάρδη, γερμανάκια τα φώναζαν ολόγυρα, στο καινούριο σχολείο και στις αλάνες. Τρίτο δεν ήταν στο πρόγραμμα. Ένα χρόνο μετά την επιστροφή στην πατρίδα, βγήκε κατά λάθος το ελληνάκι ή αλλιώς ο Βενιαμίν, το μικρότερο και παραχαϊδεμένο, και, ομολογουμένως, αδιάντροπα λαίμαργο.

Μια μακρινή θεία ανακάτεψε έναν γνωστό από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος προσφέρθηκε να 'ρθει στην κωμόπολη να το βαφτίσει. Είχε πολιτικές βλέψεις, έσπερνε βαφτιστήρια σ' ολόκληρη την περιφέρεια για να θερίσει ψήφους αργότερα. Τι κι αν ποτέ δεν κατέβηκε υποψήφιος εντέλει; Κουβαλούσε πάντως την ταμπέλα του ήρωα, ως νεαρός αστυνομικός κάποτε συμμετείχε στη σύλληψη κακών τύπων, βιαστών και δολοφόνων. Πέραν τούτου, ο νονός φάνηκε να στραβώνει με τους δίσκους του πατέρα από την ξενιτιά. Ο τελευταίος έπαιζε συνέχεια στο πικάπ το αγαπημένο του τραγούδι, «Ένα το χελιδόνι», και, αλίμονο, με τι πάθος του άρεσε να το τραγουδάει, με στεντόρεια φωνή, παράλληλα με τους ομόκεντρους κύκλους του βινιλίου, σηκώνοντας τον Βενιαμίν στον αέρα.

Ο νονός την επόμενη φορά έφερε δώρο στον πατέρα δίσκους με ελαφρολαϊκά. Έπειτα, νουθέτησε το γερμανόφερτο ζεύγος να στέλνει τα παιδιά στο κατηχητικό. Ο παπάς διάβαζε κείμενα από κιτρινισμένες σελίδες όπου αναφερόταν πως η Γη ήταν ακίνητη και βρισκόταν στο κέντρο του σύμπαντος, διαφορετικά αν περιστρεφόταν ο πλανήτης μας γιατί ο αέρας δεν παράσερνε τα καπέλα από τα κεφάλια των ανθρώπων; Μια φορά πήγε ο Βενιαμίν και δεν ξαναπάτησε.

Ο Βενιαμίν στο μεταξύ ψήλωνε − το απέδωσαν στο γάλα, αρχικά στο μητρικό έπειτα στο γελαδίσιο, μισή νταμιτζάνα την ημέρα κατέβαζε. Στο σχολείο κέρδισε χρονιά. Πήγαινε με το ζόρι, δεν του άρεσε, αν και τα έπαιρνε τα γράμματα. Ωστόσο, ήταν σαν να μην στέριωνε πουθενά. Τελείωσε την τρίτη τάξη του δημοτικού. Καλοκαίρι του 1989. Τον έστειλαν διακοπές για δύο εβδομάδες στο εξοχικό του νονού, στη Χαλκιδική. Από την πρώτη μέρα επιδόθηκε σε ανδραγαθήματα: ξήλωσε μια πόρτα, γκρέμισε ένα ντουβαράκι στο σαλόνι, σκάλισε τα έπιπλα με σουγιά και, έπειτα, τα μεσημέρια, καθώς έβρισκε τα παράθυρα ανοικτά, πετούσε πετραδάκια από την αυλή στα υπνοδωμάτια. Ένα τζάμι έσπασε. Την άλλη μέρα, «από άγνωστη αιτία», να και μια φωτιά στην αυλή. Σαν έπεφτε νύχτα, τα γλυκά της νονάς στο ψυγείο εξαφανίζονταν. Μετά έκλαιγε τρεις μέρες επειδή έχασε το αρκουδάκι που έπαιρνε μαζί στην παραλία. Ήταν η μόνη του συντροφιά: είχαν τόσο αγανακτήσει που για να τον ξεφορτώνονται τον άφηναν να πηγαίνει για μπάνιο σόλο, η θάλασσα στα πενήντα μέτρα από το εξοχικό. Ίσως ήθελαν να πνιγεί, μικρό παιδί να το αφήνουν έτσι... Τυχαία ήταν εκείνη η τρύπα στη σαμπρέλα του; Ή μήπως την φαντάστηκε ανάμεσα στις σουρεαλιστικές συζητήσεις που έστηνε με τα τζιτζίκια αφότου έχασε το λούτρινο. Ήταν βέβαια κι οι εποχές πιο ανέμελες, τα πιτσιρίκια δεν τα είχαν διαρκώς υπό επιτήρηση.

Μια μέρα ξυνόταν πατόκορφα. Του ανακοίνωσαν πως έπιασε ψείρες. Βάλθηκαν νονά και νονός να τον κυνηγούν γύρω γύρω στο οικόπεδο, να του ρίξουν ψειρόσκονη. Πίστευε πως ήθελαν να τον βλάψουν, να τον δηλητηριάσουν, να πληρώσει για τις σκανταλιές. «Θέλετε να με σκοτώσετε!» ξελαρυγγιαζόταν. Η νονά προσπαθούσε να δικαιολογηθεί στους γειτόνους οι οποίοι απολάμβαναν την παράσταση: «Τι τζαναμπέτης αυτό το βαφτιστήρι!» Ο νονός κάποια στιγμή, εξοργισμένος, ξεστόμισε στο παιδί ότι είναι σκέτος διάολος. Τι προσβολή για τέτοιο αγγελούδι! Απάντησε πως δεν τον θέλει για νονό. «Μπορώ να σε ξεβαφτίσω, τότε», αντιπρότεινε ο αποκηρυγμένος. Είπε πως με λίγο βαμβάκι και λαδάκι αν τον νίψει, θα ξεβαφτιστεί. Ο μικρός σκιάχτηκε, σιγά μην τον άφηνε να τον ακουμπήσει με αυτά τα σατανικά πράγματα. Έτσι συλλογιζόταν και ανακοίνωσε πως θέλει να φύγει, νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

Την άλλη μέρα το πρωί τον έβαλαν στο λεωφορείο, πίσω στους γονείς. Δεν τον ξανακάλεσαν ποτέ μετά από εκείνο το οκταήμερο. Ήταν με τον τρόπο τους συμπαθητικοί και μάλλον υπομονετικοί άνθρωποι, αλλά δεν θα άντεχαν ξανά. Οι γονείς γελούσαν, δεν τον μάλωσαν για τα καμώματα. Όταν η μητέρα αρρώστησε και πέθανε, μερικά χρόνια αργότερα, ούτε ο Βενιαμίν την μάλωσε για το κάμωμα − που τους άφησε χωρίς να τους ρωτήσει. Δεν έκλαψε, μέσα του γελούσε κιόλας ανακαλώντας χαρούμενες στιγμές − ποτέ δεν του το συγχώρεσαν αυτό τ' αδέρφια και οι άλλοι συγγενείς. Μόνο ο πατέρας, που δεν μιλούσε πολύ αλλά συγχωρούσε τα πάντα. Αυτός, μες στη σιωπή του, καταλάβαινε.

Μεγάλωσε κι άλλο ο Βενιαμίν. Πέρασαν είκοσι και πλέον χρόνια από εκείνο το καλοκαίρι.

Χθες βράδυ η τηλεόραση έπαιξε ένα ντοκιμαντέρ για τη χούντα. Για τη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του 1960. Έδειξαν το νονό του σε νεαρή ηλικία. Του ήρθε ταμπλάς. Διατηρούσε αφηρημένα υποψίες, αλλά ποτέ δεν συνέδεσε τα γεγονότα. Για το κράτος δούλευε, πολισμάνος: τι άλλο θα ήταν εκείνον τον καιρό; Αθώο αίμα χαμένο, αθώο αίμα. Και ο νονός του μέσα σ' αυτά − έφταιγαν ίσως οι καιροί. Οι βιαστές και οι δολοφόνοι που τάχατες έπιανε ήταν απλώς αντιφρονούντες, αποδιοπομπαίοι τράγοι. Γιατί ποτέ δεν του τα είχε πει κανείς αυτά; Η Μεταπολίτευση έκρυβε σκελετούς στα ντουλάπια της. Ο Βενιαμίν πήρε ορισμένα τηλέφωνα, να σιγουρευτεί. Και σιγουρεύτηκε. Κι όταν τα σκέφτεται, ίσως κι εκείνες οι ζημιές και τα παλαβά που σκάρωνε, συμβολικά και ετεροχρονισμένα, να μην ήταν παρά η δική του μικρή επανάσταση. Ό,τι ιδανικό είχε προσπαθήσει να του εμφυσύσει ο περίγυρος −οικογένεια, πατρίδα, θρησκεία− το απέρριψε ορμέμφυτα, διατηρώντας εκείνη την ίδια αφηρημένη αίσθηση που τον βασάνιζε παιδιόθεν, την αίσθηση του μη ανήκειν, την αίσθηση του να μην στεριώνεις πουθενά. Ίσως γι' αυτό ο πατέρας ασχολήθηκε με τους αγρούς, για να αποτινάξει τούτο το αίσθημα − στη γη στεριώνεις. Ο ίδιος όμως δεν θέλει να το αποτινάξει. Ποιος βρίσκεται άραγε στην απέναντι όχθη, ποιος έχει περάσει το όριο; Ο ίδιος. Οι άλλοι. Ελεύθερος άνθρωπος γεννιέσαι, δεν γίνεσαι.

Αποκοιμήθηκε μπροστά στο φως της τηλεόρασης. Στο όνειρό του είδε πως σίμωσε στον τάφο του νονού κρατώντας βαμβάκι και λαδάκι. Γονάτισε στο χώμα και φώναξε: «Θέλω να με ξεβαφτίσεις!»

ΚΙΜΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΥ
 
 

kimon-theodorou* Ο Κίμων Θεοδώρου γεννήθηκε στην Καβάλα το 1981.

 

 

 

 

 

 

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΟ bookpress.gr.

* Διαβάστε τα υπόλοιπα δημοσιευμένα διηγήματα.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γάγγης και Τίβερης

Γάγγης και Τίβερης

Της Μαρίας Καλιόρη *

Την είδε να στέκεται στην άκρη της γέφυρας και να στρέφει μια τελευταία φορά το κεφάλι της πίσω. Έπειτα άνοιξε τα χέρια της, πέταξε για λίγο στον αέρα και χάθηκε στο ποτάμι. Έχωσε τα δάχτυλα στα μαλλιά του...

Ασύμμετροι ζυγοί

Ασύμμετροι ζυγοί

Της Κατερίνας Κοντοπούλου *

Τσιγάρο; Μου γνέφει αρνητικά. Δεν καπνίζει. Ανάβω εγώ, με κοιτάζει κάπως. Επικριτικά. Σαν τη μάνα μου, μόνο νεώτερη. Έχει καλό εξαερισμό εδώ, συνεχίζω. Για τον καπνό. Σηκώνει τους ώμους, δεν την νοι...

Πώς

Πώς

Της Αθηνάς Μπαλή *

Έπιασε τον γιακά του με τα δυο χέρια για να τον κρατήσει όρθιο∙ θέλησε να τρέξει αλλά με τα καινούργια παπούτσια σε αυτό το πεζοδρόμιο ακόμα και το να βαδίσεις ήταν κατόρθωμα.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεγέλασε η Τεχνητή Νοημοσύνη τους κριτές του Βραβείου Γκονκούρ; Υποψήφιος που αφαιρέθηκε από τη μακρά λίστα καταγγέλλει ρατσισμό

Ξεγέλασε η Τεχνητή Νοημοσύνη τους κριτές του Βραβείου Γκονκούρ; Υποψήφιος που αφαιρέθηκε από τη μακρά λίστα καταγγέλλει ρατσισμό

Ο 38χρονος Τέλισον Ορελιέν, υποψήφιος για το Βραβείο Γκονκούρ φέτος για το πρώτο μυθιστόρημά του, κατηγορήθηκε πως αυτό ήταν προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης. Η Ακαδημία του πιο έγκριτου γαλλικού βραβείου αντέδρασε. ©Grande Librairie

Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα

...
Πάνος Δημάκης: «Από όλα τα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη, ο Χριστός ξανασταυρώνεται με επηρέασε περισσότερο»

Πάνος Δημάκης: «Από όλα τα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη, ο Χριστός ξανασταυρώνεται με επηρέασε περισσότερο»

Από τις ιστορίες του Βερν στον «Κάιν» του Σαραμάγκου και από τα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη στη «Μεταμόρφωση» του Κάφκα, αυτά είναι κάποια από τα βιβλία της ζωής του Πάνου Δημάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Το σύμπαν που έγερνε λίγο» του Δημήτρη Τζιβελέκη (προδημοσίευση)

«Το σύμπαν που έγερνε λίγο» του Δημήτρη Τζιβελέκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων του Δημήτρη Τζιβελέκη «Το σύμπαν που έγερνε λίγο – Ένα βήμα από τον Παράδεισο», η οποία θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αγαπητό μου τσιγάρο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το σύμπαν που έγερνε λίγο» του Δημήτρη Τζιβελέκη (προδημοσίευση)

«Το σύμπαν που έγερνε λίγο» του Δημήτρη Τζιβελέκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων του Δημήτρη Τζιβελέκη «Το σύμπαν που έγερνε λίγο – Ένα βήμα από τον Παράδεισο», η οποία θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αγαπητό μου τσιγάρο...

«Μια φορά κι έναν καιρό η Αλεξάνδρα, η Ευανθία και η Αλίκη» της Αλίκης Καγιαλόγλου (προδημοσίευση)

«Μια φορά κι έναν καιρό η Αλεξάνδρα, η Ευανθία και η Αλίκη» της Αλίκης Καγιαλόγλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλίκης Καγιαλόγλου «Μια φορά κι έναν καιρό η Αλεξάνδρα, η Ευανθία και η Αλίκη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΛΟΥΤΣΙΑ ΝΤΙ ΛΑΜΕΡΜΟΥΡ

...
«Αθλητικά παπούτσια No 7» του Βασίλη Τσαλή (προδημοσίευση)

«Αθλητικά παπούτσια No 7» του Βασίλη Τσαλή (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Βασίλη Τσαλή «Αθλητικά παπούτσια No 7», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 22 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με τη Λουίζα, τη μικρότερη από τις δύο...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 5 μεγάλα μυθιστορήματα που παρατείνουν την αναγνωστική απόλαυση

Τι διαβάζουμε τώρα; 5 μεγάλα μυθιστορήματα που παρατείνουν την αναγνωστική απόλαυση

Από το αχανές διάστημα έως την Εγγύς Ανατολή, και από την Ισπανία του Εμφυλίου Πολέμου έως τη Δανία των σίριαλ κίλερ: Πέντε πολυσέλιδα βιβλία που ακούστηκαν πολύ, διαβάστηκαν πολύ και που συνεχίζουμε να απολαμβάνουμε. 

Επιλογή-παρουσίαση: Σόλωνας Παπαγεωργίου

...
Νομπελίστες ποιητές, πολιτικοί ηγέτες, αντάρτες ιερείς: 10 βιβλία για αυτούς που σημάδεψαν την εποχή τους

Νομπελίστες ποιητές, πολιτικοί ηγέτες, αντάρτες ιερείς: 10 βιβλία για αυτούς που σημάδεψαν την εποχή τους

Δέκα πρόσφατα βιογραφικά και αυτοβιογραφικά βιβλία, για καλλιτέχνες, συγγραφείς, πολιτικούς και θρησκευτικούς ηγέτες που άφησαν το στίγμα τους. Εικόνα: Ο Γιώργος Σεφέρης. 

Επιμέλεια: Book Press

Πώς έζησαν και πορεύτηκαν οι ...

Παύλος Φύσσας, 13 χρόνια από τη δολοφονία του από τους νεοναζί της Χρυσής Αυγής – 5 βιβλία κρατούν τη μνήμη ζωντανή

Παύλος Φύσσας, 13 χρόνια από τη δολοφονία του από τους νεοναζί της Χρυσής Αυγής – 5 βιβλία κρατούν τη μνήμη ζωντανή

Σαν σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου 2013, δολοφονήθηκε ο Παύλος Φύσσας. Από τον αρχικό τρόμο μέχρι την κραυγή «Γιε μου, τα κατάφερες», της μητέρας του όταν καταδικάστηκαν τα μέλη της νεοναζιστικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, αναζητούμε τα βιβλία που κρατούν τη μνήμη ζωντανή. Εικόνα: Γκραφίτι της ομάδας Political Stencil. 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΦΑΚΕΛΟΙ