littleboyimmigrants

Του Κίμωνα Θεοδώρου*

Δούλεψαν είκοσι χρόνια στη Δυτική Γερμανία. Γκασταρμπάιτερ. Όταν χτύπησε η νοσταλγία, επέστρεψαν σε μια κωμόπολη στη Μακεδονία, τέλος και αρχή μιας εποχής, από τη δεκαετία των οικονομικών και πολιτικών κρίσεων του 1970 στη δεκαετία του 1980: η επίσημη κοινή αίσθηση −συνήθως επίπλαστη− προμήνυε ελπίδα και σταθερότητα, καθώς η χώρα έμπαινε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Θα γινόταν μια σύγχρονη δημοκρατία με τα όλα της.

Με τις οικονομίες από τα ξένα, έχτισαν νέο σπίτι. Ήταν και κάτι χωράφια −κληρονομιά− ώστε ο πατέρας αποφάσισε να το ρίξει στην αγροτική ζωή. Καλαμπόκι, επιδοτήσεις και άγιος ο θεός. Πρόθυμοι συνέταιροι εμφανίστηκαν από το πουθενά, ψάχνοντας να πιάσουν την καλή. Η μητέρα φύτεψε τριανταφυλλιές στον κήπο. Οι γειτόνισσες ζήλεψαν σπεύδοντας να τη μιμηθούν. Έπειτα, μαγείρευε γερμανικές σπεσιαλιτέ και της ζητούσαν τις συνταγές. Συκωτάκι με κρεμμύδια − πού ξανακούστηκε αυτό; Ησυχία δεν έβρισκαν οι νιόφερτοι. Έπεσαν όλοι πάνω στους μοντέρνους, μόνο που οι ίδιοι κάθε άλλο παρά έτσι ένιωθαν.

Είχαν δύο κουτσούβελα, γεννημένα στην Στουτγάρδη, γερμανάκια τα φώναζαν ολόγυρα, στο καινούριο σχολείο και στις αλάνες. Τρίτο δεν ήταν στο πρόγραμμα. Ένα χρόνο μετά την επιστροφή στην πατρίδα, βγήκε κατά λάθος το ελληνάκι ή αλλιώς ο Βενιαμίν, το μικρότερο και παραχαϊδεμένο, και, ομολογουμένως, αδιάντροπα λαίμαργο.

Μια μακρινή θεία ανακάτεψε έναν γνωστό από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος προσφέρθηκε να 'ρθει στην κωμόπολη να το βαφτίσει. Είχε πολιτικές βλέψεις, έσπερνε βαφτιστήρια σ' ολόκληρη την περιφέρεια για να θερίσει ψήφους αργότερα. Τι κι αν ποτέ δεν κατέβηκε υποψήφιος εντέλει; Κουβαλούσε πάντως την ταμπέλα του ήρωα, ως νεαρός αστυνομικός κάποτε συμμετείχε στη σύλληψη κακών τύπων, βιαστών και δολοφόνων. Πέραν τούτου, ο νονός φάνηκε να στραβώνει με τους δίσκους του πατέρα από την ξενιτιά. Ο τελευταίος έπαιζε συνέχεια στο πικάπ το αγαπημένο του τραγούδι, «Ένα το χελιδόνι», και, αλίμονο, με τι πάθος του άρεσε να το τραγουδάει, με στεντόρεια φωνή, παράλληλα με τους ομόκεντρους κύκλους του βινιλίου, σηκώνοντας τον Βενιαμίν στον αέρα.

Ο νονός την επόμενη φορά έφερε δώρο στον πατέρα δίσκους με ελαφρολαϊκά. Έπειτα, νουθέτησε το γερμανόφερτο ζεύγος να στέλνει τα παιδιά στο κατηχητικό. Ο παπάς διάβαζε κείμενα από κιτρινισμένες σελίδες όπου αναφερόταν πως η Γη ήταν ακίνητη και βρισκόταν στο κέντρο του σύμπαντος, διαφορετικά αν περιστρεφόταν ο πλανήτης μας γιατί ο αέρας δεν παράσερνε τα καπέλα από τα κεφάλια των ανθρώπων; Μια φορά πήγε ο Βενιαμίν και δεν ξαναπάτησε.

Ο Βενιαμίν στο μεταξύ ψήλωνε − το απέδωσαν στο γάλα, αρχικά στο μητρικό έπειτα στο γελαδίσιο, μισή νταμιτζάνα την ημέρα κατέβαζε. Στο σχολείο κέρδισε χρονιά. Πήγαινε με το ζόρι, δεν του άρεσε, αν και τα έπαιρνε τα γράμματα. Ωστόσο, ήταν σαν να μην στέριωνε πουθενά. Τελείωσε την τρίτη τάξη του δημοτικού. Καλοκαίρι του 1989. Τον έστειλαν διακοπές για δύο εβδομάδες στο εξοχικό του νονού, στη Χαλκιδική. Από την πρώτη μέρα επιδόθηκε σε ανδραγαθήματα: ξήλωσε μια πόρτα, γκρέμισε ένα ντουβαράκι στο σαλόνι, σκάλισε τα έπιπλα με σουγιά και, έπειτα, τα μεσημέρια, καθώς έβρισκε τα παράθυρα ανοικτά, πετούσε πετραδάκια από την αυλή στα υπνοδωμάτια. Ένα τζάμι έσπασε. Την άλλη μέρα, «από άγνωστη αιτία», να και μια φωτιά στην αυλή. Σαν έπεφτε νύχτα, τα γλυκά της νονάς στο ψυγείο εξαφανίζονταν. Μετά έκλαιγε τρεις μέρες επειδή έχασε το αρκουδάκι που έπαιρνε μαζί στην παραλία. Ήταν η μόνη του συντροφιά: είχαν τόσο αγανακτήσει που για να τον ξεφορτώνονται τον άφηναν να πηγαίνει για μπάνιο σόλο, η θάλασσα στα πενήντα μέτρα από το εξοχικό. Ίσως ήθελαν να πνιγεί, μικρό παιδί να το αφήνουν έτσι... Τυχαία ήταν εκείνη η τρύπα στη σαμπρέλα του; Ή μήπως την φαντάστηκε ανάμεσα στις σουρεαλιστικές συζητήσεις που έστηνε με τα τζιτζίκια αφότου έχασε το λούτρινο. Ήταν βέβαια κι οι εποχές πιο ανέμελες, τα πιτσιρίκια δεν τα είχαν διαρκώς υπό επιτήρηση.

Μια μέρα ξυνόταν πατόκορφα. Του ανακοίνωσαν πως έπιασε ψείρες. Βάλθηκαν νονά και νονός να τον κυνηγούν γύρω γύρω στο οικόπεδο, να του ρίξουν ψειρόσκονη. Πίστευε πως ήθελαν να τον βλάψουν, να τον δηλητηριάσουν, να πληρώσει για τις σκανταλιές. «Θέλετε να με σκοτώσετε!» ξελαρυγγιαζόταν. Η νονά προσπαθούσε να δικαιολογηθεί στους γειτόνους οι οποίοι απολάμβαναν την παράσταση: «Τι τζαναμπέτης αυτό το βαφτιστήρι!» Ο νονός κάποια στιγμή, εξοργισμένος, ξεστόμισε στο παιδί ότι είναι σκέτος διάολος. Τι προσβολή για τέτοιο αγγελούδι! Απάντησε πως δεν τον θέλει για νονό. «Μπορώ να σε ξεβαφτίσω, τότε», αντιπρότεινε ο αποκηρυγμένος. Είπε πως με λίγο βαμβάκι και λαδάκι αν τον νίψει, θα ξεβαφτιστεί. Ο μικρός σκιάχτηκε, σιγά μην τον άφηνε να τον ακουμπήσει με αυτά τα σατανικά πράγματα. Έτσι συλλογιζόταν και ανακοίνωσε πως θέλει να φύγει, νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

Την άλλη μέρα το πρωί τον έβαλαν στο λεωφορείο, πίσω στους γονείς. Δεν τον ξανακάλεσαν ποτέ μετά από εκείνο το οκταήμερο. Ήταν με τον τρόπο τους συμπαθητικοί και μάλλον υπομονετικοί άνθρωποι, αλλά δεν θα άντεχαν ξανά. Οι γονείς γελούσαν, δεν τον μάλωσαν για τα καμώματα. Όταν η μητέρα αρρώστησε και πέθανε, μερικά χρόνια αργότερα, ούτε ο Βενιαμίν την μάλωσε για το κάμωμα − που τους άφησε χωρίς να τους ρωτήσει. Δεν έκλαψε, μέσα του γελούσε κιόλας ανακαλώντας χαρούμενες στιγμές − ποτέ δεν του το συγχώρεσαν αυτό τ' αδέρφια και οι άλλοι συγγενείς. Μόνο ο πατέρας, που δεν μιλούσε πολύ αλλά συγχωρούσε τα πάντα. Αυτός, μες στη σιωπή του, καταλάβαινε.

Μεγάλωσε κι άλλο ο Βενιαμίν. Πέρασαν είκοσι και πλέον χρόνια από εκείνο το καλοκαίρι.

Χθες βράδυ η τηλεόραση έπαιξε ένα ντοκιμαντέρ για τη χούντα. Για τη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του 1960. Έδειξαν το νονό του σε νεαρή ηλικία. Του ήρθε ταμπλάς. Διατηρούσε αφηρημένα υποψίες, αλλά ποτέ δεν συνέδεσε τα γεγονότα. Για το κράτος δούλευε, πολισμάνος: τι άλλο θα ήταν εκείνον τον καιρό; Αθώο αίμα χαμένο, αθώο αίμα. Και ο νονός του μέσα σ' αυτά − έφταιγαν ίσως οι καιροί. Οι βιαστές και οι δολοφόνοι που τάχατες έπιανε ήταν απλώς αντιφρονούντες, αποδιοπομπαίοι τράγοι. Γιατί ποτέ δεν του τα είχε πει κανείς αυτά; Η Μεταπολίτευση έκρυβε σκελετούς στα ντουλάπια της. Ο Βενιαμίν πήρε ορισμένα τηλέφωνα, να σιγουρευτεί. Και σιγουρεύτηκε. Κι όταν τα σκέφτεται, ίσως κι εκείνες οι ζημιές και τα παλαβά που σκάρωνε, συμβολικά και ετεροχρονισμένα, να μην ήταν παρά η δική του μικρή επανάσταση. Ό,τι ιδανικό είχε προσπαθήσει να του εμφυσύσει ο περίγυρος −οικογένεια, πατρίδα, θρησκεία− το απέρριψε ορμέμφυτα, διατηρώντας εκείνη την ίδια αφηρημένη αίσθηση που τον βασάνιζε παιδιόθεν, την αίσθηση του μη ανήκειν, την αίσθηση του να μην στεριώνεις πουθενά. Ίσως γι' αυτό ο πατέρας ασχολήθηκε με τους αγρούς, για να αποτινάξει τούτο το αίσθημα − στη γη στεριώνεις. Ο ίδιος όμως δεν θέλει να το αποτινάξει. Ποιος βρίσκεται άραγε στην απέναντι όχθη, ποιος έχει περάσει το όριο; Ο ίδιος. Οι άλλοι. Ελεύθερος άνθρωπος γεννιέσαι, δεν γίνεσαι.

Αποκοιμήθηκε μπροστά στο φως της τηλεόρασης. Στο όνειρό του είδε πως σίμωσε στον τάφο του νονού κρατώντας βαμβάκι και λαδάκι. Γονάτισε στο χώμα και φώναξε: «Θέλω να με ξεβαφτίσεις!»

ΚΙΜΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΥ
 
 

kimon-theodorou* Ο Κίμων Θεοδώρου γεννήθηκε στην Καβάλα το 1981.

 

 

 

 

 

 

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΟ bookpress.gr.

Διαβάστε τα υπόλοιπα δημοσιευμένα διηγήματα.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γάγγης και Τίβερης

Γάγγης και Τίβερης

Της Μαρίας Καλιόρη *

Την είδε να στέκεται στην άκρη της γέφυρας και να στρέφει μια τελευταία φορά το κεφάλι της πίσω. Έπειτα άνοιξε τα χέρια της, πέταξε για λίγο στον αέρα και χάθηκε στο ποτάμι. Έχωσε τα δάχτυλα στα μαλλιά του...

Ασύμμετροι ζυγοί

Ασύμμετροι ζυγοί

Της Κατερίνας Κοντοπούλου *

Τσιγάρο; Μου γνέφει αρνητικά. Δεν καπνίζει. Ανάβω εγώ, με κοιτάζει κάπως. Επικριτικά. Σαν τη μάνα μου, μόνο νεώτερη. Έχει καλό εξαερισμό εδώ, συνεχίζω. Για τον καπνό. Σηκώνει τους ώμους, δεν την νοι...

Πώς

Πώς

Της Αθηνάς Μπαλή *

Έπιασε τον γιακά του με τα δυο χέρια για να τον κρατήσει όρθιο∙ θέλησε να τρέξει αλλά με τα καινούργια παπούτσια σε αυτό το πεζοδρόμιο ακόμα και το να βαδίσεις ήταν κατόρθωμα.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μην πεις λέξη: Η κρυφή ιστορία του IRA, του Πάτρικ Ράντεν Κιφ

Μην πεις λέξη: Η κρυφή ιστορία του IRA, του Πάτρικ Ράντεν Κιφ

Για το βιβλίο του Patrick Radden Keefe «Μην πεις λέξη - Βία και προδοσία στη Βόρεια Ιρλανδία, Η κρυφή ιστορία του IRA» (Μτφρ. Κωστής Πανσέληνος, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, η δολοφονημένη από τον IRA Jean-McConville, μαζί με τρία από τα δέκα παιδιά της (!) και τον σύζυγό της. 

...

Bildungsroman, του Άκη Παπαντώνη (κριτική)

Bildungsroman, του Άκη Παπαντώνη (κριτική)

Κάθε μήνα, μια ποιητική συλλογή, μπαίνει στο μικροσκόπιο και εξετάζεται με πάθος και χωρίς κανέναν φόβο. Σήμερα, η πρώτη ποιητική συλλογή του Άκη Παπαντώνη «Bildungsroman» (εκδ. Κίχλη). 

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή Bildungsroman ...

Μαρία Κάλλας: Τα βιβλία για τη μελαγχολική ντίβα

Μαρία Κάλλας: Τα βιβλία για τη μελαγχολική ντίβα

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Σεπτεμβρίου 1977, πέθανε στο Παρίσι από καρδιακή προσβολή στα 54 της χρόνια η «θεία» Μαρία Κάλλας. 

Της Ελένης Κορόβηλα

Η μεγαλύτερη ντίβα της όπερας, η Μαρία Κάλλας, γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη στις 2 Δεκεμβρίου 1923. Η κόρη τ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 31 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ