littleboyimmigrants

Του Κίμωνα Θεοδώρου*

Δούλεψαν είκοσι χρόνια στη Δυτική Γερμανία. Γκασταρμπάιτερ. Όταν χτύπησε η νοσταλγία, επέστρεψαν σε μια κωμόπολη στη Μακεδονία, τέλος και αρχή μιας εποχής, από τη δεκαετία των οικονομικών και πολιτικών κρίσεων του 1970 στη δεκαετία του 1980: η επίσημη κοινή αίσθηση −συνήθως επίπλαστη− προμήνυε ελπίδα και σταθερότητα, καθώς η χώρα έμπαινε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Θα γινόταν μια σύγχρονη δημοκρατία με τα όλα της.

Με τις οικονομίες από τα ξένα, έχτισαν νέο σπίτι. Ήταν και κάτι χωράφια −κληρονομιά− ώστε ο πατέρας αποφάσισε να το ρίξει στην αγροτική ζωή. Καλαμπόκι, επιδοτήσεις και άγιος ο θεός. Πρόθυμοι συνέταιροι εμφανίστηκαν από το πουθενά, ψάχνοντας να πιάσουν την καλή. Η μητέρα φύτεψε τριανταφυλλιές στον κήπο. Οι γειτόνισσες ζήλεψαν σπεύδοντας να τη μιμηθούν. Έπειτα, μαγείρευε γερμανικές σπεσιαλιτέ και της ζητούσαν τις συνταγές. Συκωτάκι με κρεμμύδια − πού ξανακούστηκε αυτό; Ησυχία δεν έβρισκαν οι νιόφερτοι. Έπεσαν όλοι πάνω στους μοντέρνους, μόνο που οι ίδιοι κάθε άλλο παρά έτσι ένιωθαν.

Είχαν δύο κουτσούβελα, γεννημένα στην Στουτγάρδη, γερμανάκια τα φώναζαν ολόγυρα, στο καινούριο σχολείο και στις αλάνες. Τρίτο δεν ήταν στο πρόγραμμα. Ένα χρόνο μετά την επιστροφή στην πατρίδα, βγήκε κατά λάθος το ελληνάκι ή αλλιώς ο Βενιαμίν, το μικρότερο και παραχαϊδεμένο, και, ομολογουμένως, αδιάντροπα λαίμαργο.

Μια μακρινή θεία ανακάτεψε έναν γνωστό από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος προσφέρθηκε να 'ρθει στην κωμόπολη να το βαφτίσει. Είχε πολιτικές βλέψεις, έσπερνε βαφτιστήρια σ' ολόκληρη την περιφέρεια για να θερίσει ψήφους αργότερα. Τι κι αν ποτέ δεν κατέβηκε υποψήφιος εντέλει; Κουβαλούσε πάντως την ταμπέλα του ήρωα, ως νεαρός αστυνομικός κάποτε συμμετείχε στη σύλληψη κακών τύπων, βιαστών και δολοφόνων. Πέραν τούτου, ο νονός φάνηκε να στραβώνει με τους δίσκους του πατέρα από την ξενιτιά. Ο τελευταίος έπαιζε συνέχεια στο πικάπ το αγαπημένο του τραγούδι, «Ένα το χελιδόνι», και, αλίμονο, με τι πάθος του άρεσε να το τραγουδάει, με στεντόρεια φωνή, παράλληλα με τους ομόκεντρους κύκλους του βινιλίου, σηκώνοντας τον Βενιαμίν στον αέρα.

Ο νονός την επόμενη φορά έφερε δώρο στον πατέρα δίσκους με ελαφρολαϊκά. Έπειτα, νουθέτησε το γερμανόφερτο ζεύγος να στέλνει τα παιδιά στο κατηχητικό. Ο παπάς διάβαζε κείμενα από κιτρινισμένες σελίδες όπου αναφερόταν πως η Γη ήταν ακίνητη και βρισκόταν στο κέντρο του σύμπαντος, διαφορετικά αν περιστρεφόταν ο πλανήτης μας γιατί ο αέρας δεν παράσερνε τα καπέλα από τα κεφάλια των ανθρώπων; Μια φορά πήγε ο Βενιαμίν και δεν ξαναπάτησε.

Ο Βενιαμίν στο μεταξύ ψήλωνε − το απέδωσαν στο γάλα, αρχικά στο μητρικό έπειτα στο γελαδίσιο, μισή νταμιτζάνα την ημέρα κατέβαζε. Στο σχολείο κέρδισε χρονιά. Πήγαινε με το ζόρι, δεν του άρεσε, αν και τα έπαιρνε τα γράμματα. Ωστόσο, ήταν σαν να μην στέριωνε πουθενά. Τελείωσε την τρίτη τάξη του δημοτικού. Καλοκαίρι του 1989. Τον έστειλαν διακοπές για δύο εβδομάδες στο εξοχικό του νονού, στη Χαλκιδική. Από την πρώτη μέρα επιδόθηκε σε ανδραγαθήματα: ξήλωσε μια πόρτα, γκρέμισε ένα ντουβαράκι στο σαλόνι, σκάλισε τα έπιπλα με σουγιά και, έπειτα, τα μεσημέρια, καθώς έβρισκε τα παράθυρα ανοικτά, πετούσε πετραδάκια από την αυλή στα υπνοδωμάτια. Ένα τζάμι έσπασε. Την άλλη μέρα, «από άγνωστη αιτία», να και μια φωτιά στην αυλή. Σαν έπεφτε νύχτα, τα γλυκά της νονάς στο ψυγείο εξαφανίζονταν. Μετά έκλαιγε τρεις μέρες επειδή έχασε το αρκουδάκι που έπαιρνε μαζί στην παραλία. Ήταν η μόνη του συντροφιά: είχαν τόσο αγανακτήσει που για να τον ξεφορτώνονται τον άφηναν να πηγαίνει για μπάνιο σόλο, η θάλασσα στα πενήντα μέτρα από το εξοχικό. Ίσως ήθελαν να πνιγεί, μικρό παιδί να το αφήνουν έτσι... Τυχαία ήταν εκείνη η τρύπα στη σαμπρέλα του; Ή μήπως την φαντάστηκε ανάμεσα στις σουρεαλιστικές συζητήσεις που έστηνε με τα τζιτζίκια αφότου έχασε το λούτρινο. Ήταν βέβαια κι οι εποχές πιο ανέμελες, τα πιτσιρίκια δεν τα είχαν διαρκώς υπό επιτήρηση.

Μια μέρα ξυνόταν πατόκορφα. Του ανακοίνωσαν πως έπιασε ψείρες. Βάλθηκαν νονά και νονός να τον κυνηγούν γύρω γύρω στο οικόπεδο, να του ρίξουν ψειρόσκονη. Πίστευε πως ήθελαν να τον βλάψουν, να τον δηλητηριάσουν, να πληρώσει για τις σκανταλιές. «Θέλετε να με σκοτώσετε!» ξελαρυγγιαζόταν. Η νονά προσπαθούσε να δικαιολογηθεί στους γειτόνους οι οποίοι απολάμβαναν την παράσταση: «Τι τζαναμπέτης αυτό το βαφτιστήρι!» Ο νονός κάποια στιγμή, εξοργισμένος, ξεστόμισε στο παιδί ότι είναι σκέτος διάολος. Τι προσβολή για τέτοιο αγγελούδι! Απάντησε πως δεν τον θέλει για νονό. «Μπορώ να σε ξεβαφτίσω, τότε», αντιπρότεινε ο αποκηρυγμένος. Είπε πως με λίγο βαμβάκι και λαδάκι αν τον νίψει, θα ξεβαφτιστεί. Ο μικρός σκιάχτηκε, σιγά μην τον άφηνε να τον ακουμπήσει με αυτά τα σατανικά πράγματα. Έτσι συλλογιζόταν και ανακοίνωσε πως θέλει να φύγει, νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

Την άλλη μέρα το πρωί τον έβαλαν στο λεωφορείο, πίσω στους γονείς. Δεν τον ξανακάλεσαν ποτέ μετά από εκείνο το οκταήμερο. Ήταν με τον τρόπο τους συμπαθητικοί και μάλλον υπομονετικοί άνθρωποι, αλλά δεν θα άντεχαν ξανά. Οι γονείς γελούσαν, δεν τον μάλωσαν για τα καμώματα. Όταν η μητέρα αρρώστησε και πέθανε, μερικά χρόνια αργότερα, ούτε ο Βενιαμίν την μάλωσε για το κάμωμα − που τους άφησε χωρίς να τους ρωτήσει. Δεν έκλαψε, μέσα του γελούσε κιόλας ανακαλώντας χαρούμενες στιγμές − ποτέ δεν του το συγχώρεσαν αυτό τ' αδέρφια και οι άλλοι συγγενείς. Μόνο ο πατέρας, που δεν μιλούσε πολύ αλλά συγχωρούσε τα πάντα. Αυτός, μες στη σιωπή του, καταλάβαινε.

Μεγάλωσε κι άλλο ο Βενιαμίν. Πέρασαν είκοσι και πλέον χρόνια από εκείνο το καλοκαίρι.

Χθες βράδυ η τηλεόραση έπαιξε ένα ντοκιμαντέρ για τη χούντα. Για τη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του 1960. Έδειξαν το νονό του σε νεαρή ηλικία. Του ήρθε ταμπλάς. Διατηρούσε αφηρημένα υποψίες, αλλά ποτέ δεν συνέδεσε τα γεγονότα. Για το κράτος δούλευε, πολισμάνος: τι άλλο θα ήταν εκείνον τον καιρό; Αθώο αίμα χαμένο, αθώο αίμα. Και ο νονός του μέσα σ' αυτά − έφταιγαν ίσως οι καιροί. Οι βιαστές και οι δολοφόνοι που τάχατες έπιανε ήταν απλώς αντιφρονούντες, αποδιοπομπαίοι τράγοι. Γιατί ποτέ δεν του τα είχε πει κανείς αυτά; Η Μεταπολίτευση έκρυβε σκελετούς στα ντουλάπια της. Ο Βενιαμίν πήρε ορισμένα τηλέφωνα, να σιγουρευτεί. Και σιγουρεύτηκε. Κι όταν τα σκέφτεται, ίσως κι εκείνες οι ζημιές και τα παλαβά που σκάρωνε, συμβολικά και ετεροχρονισμένα, να μην ήταν παρά η δική του μικρή επανάσταση. Ό,τι ιδανικό είχε προσπαθήσει να του εμφυσύσει ο περίγυρος −οικογένεια, πατρίδα, θρησκεία− το απέρριψε ορμέμφυτα, διατηρώντας εκείνη την ίδια αφηρημένη αίσθηση που τον βασάνιζε παιδιόθεν, την αίσθηση του μη ανήκειν, την αίσθηση του να μην στεριώνεις πουθενά. Ίσως γι' αυτό ο πατέρας ασχολήθηκε με τους αγρούς, για να αποτινάξει τούτο το αίσθημα − στη γη στεριώνεις. Ο ίδιος όμως δεν θέλει να το αποτινάξει. Ποιος βρίσκεται άραγε στην απέναντι όχθη, ποιος έχει περάσει το όριο; Ο ίδιος. Οι άλλοι. Ελεύθερος άνθρωπος γεννιέσαι, δεν γίνεσαι.

Αποκοιμήθηκε μπροστά στο φως της τηλεόρασης. Στο όνειρό του είδε πως σίμωσε στον τάφο του νονού κρατώντας βαμβάκι και λαδάκι. Γονάτισε στο χώμα και φώναξε: «Θέλω να με ξεβαφτίσεις!»

ΚΙΜΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΥ
 
 

kimon-theodorou* Ο Κίμων Θεοδώρου γεννήθηκε στην Καβάλα το 1981.

 

 

 

 

 

 

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΟ bookpress.gr.

Διαβάστε τα υπόλοιπα δημοσιευμένα διηγήματα.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γάγγης και Τίβερης

Γάγγης και Τίβερης

Της Μαρίας Καλιόρη *

Την είδε να στέκεται στην άκρη της γέφυρας και να στρέφει μια τελευταία φορά το κεφάλι της πίσω. Έπειτα άνοιξε τα χέρια της, πέταξε για λίγο στον αέρα και χάθηκε στο ποτάμι. Έχωσε τα δάχτυλα στα μαλλιά του...

Ασύμμετροι ζυγοί

Ασύμμετροι ζυγοί

Της Κατερίνας Κοντοπούλου *

Τσιγάρο; Μου γνέφει αρνητικά. Δεν καπνίζει. Ανάβω εγώ, με κοιτάζει κάπως. Επικριτικά. Σαν τη μάνα μου, μόνο νεώτερη. Έχει καλό εξαερισμό εδώ, συνεχίζω. Για τον καπνό. Σηκώνει τους ώμους, δεν την νοι...

Πώς

Πώς

Της Αθηνάς Μπαλή *

Έπιασε τον γιακά του με τα δυο χέρια για να τον κρατήσει όρθιο∙ θέλησε να τρέξει αλλά με τα καινούργια παπούτσια σε αυτό το πεζοδρόμιο ακόμα και το να βαδίσεις ήταν κατόρθωμα.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Πολιτική και δίκαιο στην κριτική θεωρία» του Γιάννη Φλυτζάνη (κριτική) – Για τη σκέψη της Σχολής της Φρανκφούρτης σήμερα

«Πολιτική και δίκαιο στην κριτική θεωρία» του Γιάννη Φλυτζάνη (κριτική) – Για τη σκέψη της Σχολής της Φρανκφούρτης σήμερα

Για τη μελέτη του Γιάννη Φλυτζάνη «Πολιτική και δίκαιο στην κριτική θεωρία – Πολιτική φιλοσοφία για την άρνηση και τους θεσμούς» (εκδ. Ευρασία). Εικόνα: Ο Γιούργκεν Χάμπερμας.

Γράφει η Ελένη Ρεθυμιωτάκη

Ποια εί...

«Το πνεύμα της ελπίδας» του Μπιουνγκ-Τσουλ Χαν – Με το βλέμμα σε έναν καλύτερο κόσμο

«Το πνεύμα της ελπίδας» του Μπιουνγκ-Τσουλ Χαν – Με το βλέμμα σε έναν καλύτερο κόσμο

Για το βιβλίο του Μπιουνγκ-Τσουλ Χαν (Byung-Chul Han) «Το πνεύμα της ελπίδας – Κατά της κοινωνίας του φόβου» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής, εκδ. Opera). Εικόνα: Ο «Θεριστής» του βαν Γκογκ. 

Γράφει η Άννα Λυδάκη

Ό...


«Πριν από το big bang» της Λάουρα Μερσίνι-Χόουτον (κριτική) – Ματιές στο αδιανότητο

«Πριν από το big bang» της Λάουρα Μερσίνι-Χόουτον (κριτική) – Ματιές στο αδιανότητο

Για το βιβλίο της Λάουρα Μερσίνι-Χόουτον [Laura Mersini-Houghton] «Πριν από το big bang – Η προέλευση του σύμπαντος και τί βρίσκεται πέρα από αυτό» (μτφρ. Σταύρος Πανέλης, εκδ. Τραυλός).

Γράφει ο Ηλίας Μπιστολάς

Στο Πριν από το Big Bang, η διά...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Γεωργίας Α. Ανδριώτου «Οι κόρες του Αϊβαλιού», το οποίο κυκλοφορεί στις 18 Ιουλίου από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Παναγής Αφεντέλλης ρούφηξε νωχελικά τον καφέ του κι άφησε απαλά τ...

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογραφικό έργο της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς [Marie Luise Kaschnitz] «Περιγραφή ενός χωριού» (Μετάφραση – Επίμετρο – Σημειώσεις: Αλέξανδρος Κυπριώτης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Ιουλίου από τις εκδόσεις η βαλίτσα.

Επιμέλεια: Κ...

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σέρινταν Λε Φανού (Sheridan Le Fanu) «Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» (ανθολόγηση, μτφρ., εισαγωγικό σημείωμα: Γιώργος Θάνος, επιμέλεια: Γιάννης Μπαρτσώκας), η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Printa.

Επιμέλεια: ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία για την Τέχνη της Γραφής: 15 οδηγοί συγγραφής που μας μαθαίνουν να γράφουμε

Βιβλία για την Τέχνη της Γραφής: 15 οδηγοί συγγραφής που μας μαθαίνουν να γράφουμε

Δεκαπέντε βιβλία, από καταξιωμένους συγγραφείς, σημαντικούς κριτικούς και ειδικούς της δημιουργικής γραφής, που μας μαθαίνουν πώς να γράφουμε τις δικές μας ιστορίες καλύτερα αλλά και πώς να γίνουμε πιο προσεκτικοί αναγνώστες. 

Επιλογή-επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα ...

Βιοηθική & λογοτεχνία: Μυθοπλασία που μιλά για την επιστήμη και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Βιοηθική & λογοτεχνία: Μυθοπλασία που μιλά για την επιστήμη και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Έξι βιβλία μυθοπλασίας που θίγουν ζητήματα που ερευνά η βιοηθική στη σύγχρονη εποχή. Η ευθύνη των επιστημόνων, τα όρια των παρεμβάσεων, ο άνθρωπος ως πειραματόζωο, η τεχνητή νοημοσύνη. Εικόνα: Από την ταινία «Poor things» του Γ. Λάνθιμου. 

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου ...

Βιβλία που διαβάζονται μονορούφι: Οι επιλογές του Guardian για το καλοκαίρι

Βιβλία που διαβάζονται μονορούφι: Οι επιλογές του Guardian για το καλοκαίρι

Είκοσι βιβλία που ξεχώρισε η ομάδα του Guardian και διαβάζονται μονορούφι: λογοτεχνία, ψυχανάλυση, επιστήμη. Εικόνα: Πίνακας του Αμερικανού ζωγράφου Ντάρεν Τόμσον.

Επιμέλεια: Book Press

Με την ικανότητα συγκέντρωσης των περ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ