alt

Η διάσημη τριλογία του Paul Auster για την Νέα Υόρκη.

Του Γιώργου Βέη

Διάβασα απνευστί το έργο αυτό στo πρωτότυπο, εκεί ακριβώς που γράφτηκε, δηλαδή στη Νέα Υόρκη, όπου ζούσα κι εργαζόμουν όλη σχεδόν τη δεκαετία του 1980. Αν μη τι άλλο το τριμερές αυτό μυθιστόρημα, άριστα συγκερασμένο, με διαβεβαίωσε, μεταξύ άλλων, για την ύπαρξη μιας απώτερης υφής στη Μητρόπολη του Νέου Κόσμου, όπου το φαντασιακό και το μεταφυσικό μπορούν θαυμάσια να συνυπάρχουν, μεταξύ άλλων, δίπλα ακριβώς στα τεκμήρια της πλέον αναμφισβήτητης, της αδιάσειστης πραγματικότητας του συνεπούς με τον εαυτό του εμπορίου, της αυστηρής χρηματιστηριακής συναλλαγής και του εξορθολογισμού πλείστων συμπεριφορών.

Ο συγγραφέας, ο οποίος συνειδητά κρύβεται πίσω από το ψευδώνυμό του, γράφοντας αστυνομικές ιστορίες και υποδύεται τον ντετέκτιβ Paul Auster, με τον οποίο ουδόλως συνδέεται, συνιστά έναν τυπικό ήρωα του διακεκριμένου μυθιστοριογράφου, ο οποίος, ως γνωστόν, εγγυημένα υπάρχει, ήτοι του αληθινού Paul Auster, που γεννήθηκε το 1947 στο σκυθρωπό Νιούαρκ της Πολιτείας του Νιου Τζέρσεϊ των Η.Π.Α. και γράφει έως σήμερα ό,τι του εμπιστεύεται το καθόλα υπαρκτό ταλέντο του.

Ο χώρος εξαϋλώνεται. Η πολύβουη Νέα Υόρκη καθίσταται το όνειρο της απόλυτης αυτολύτρωσης

Ο υποτιθέμενος ντετέκτιβ παρακολουθεί στη συνέχεια με ιδιάζουσα επιμονή και υπομονή έναν ηλικιωμένο κύριο. Καταγράφοντας λεπτομερώς τις κινήσεις του σε διάφορα σημεία του Μανχάταν, σχηματίζει έναν κύκλο ενδεχομένων κωδικοποιημένων μηνυμάτων, τα οποία απαιτούν την άμεση αποκωδικοποίησή τους. Εκτός κι αν πρόκειται για όψεις και γωνίες ενός παλίμψηστου ιερατικού κειμένου μιας χαμένης φυλής όντων, η οποία κατοίκησε το Μανχάταν σε μια άλλη διάσταση του πραγματικού. Κι αυτό είναι ένα μόνο ενδεχόμενο. Θα μπορούσε δηλαδή να υποθέσει κανείς ότι συν τοις άλλοις πρόκειται για μια γραφική επίλυση μιας αδύνατης έως σήμερα μαθηματικής εξίσωσης. Αφήνοντας πίσω του ό,τι τον απασχολεί, ο ψευδο- Paul Auster μετατρέπεται εν ολίγοις σ΄ έναν ακοίμητο οφθαλμό, ο οποίος επείγεται να απορροφήσει το παν. Η επακόλουθη απώλεια της ταυτότητας του παρατηρητή μέσα στην πληθώρα των ειδώλων και στη δαψίλεια των εναντιωματικών παραστάσεων είναι ικανή να του χαρίσει, έστω προσωρινά, ένα αίσθημα άφατης γαλήνης. Το παν προοδευτικά καταλήγει να σωρευτεί σε μια Μονάδα, σε μια μόνον εστία ερευνών. Και το Ένα εκφυλίζεται ανέκκλητα, την κατάλληλη στιγμή, σε αδιαφιλονίκητο Μηδέν. Η καταβύθιση του εγώ στο αδυσώπητο άλλο  αποτελεί προοίμιο μιας ωκεάνιας αίσθησης, μιας πληρότητας μέσα στη συμπαντική Ύπαρξη. Ο χώρος εξαϋλώνεται. Η πολύβουη Νέα Υόρκη καθίσταται το όνειρο της απόλυτης αυτολύτρωσης. Ο ανιχνευτής εντοπίζει εν τέλει το νόημα του είναι. Και παύει να ανησυχεί: ο κόσμος είναι όντως αλλού. Ο κατ΄ αρχήν αδιανόητος αυτός χαρακτήρας, ο οποίος εν τέλει μας πείθει για την ειλικρινή του σωματικότητα, θα μπορούσε κάποια στιγμή να μας εξομολογηθεί κι αυτός, σα να απαγγέλλει μάλιστα ένα διάσημο χωρίο από την πλατωνική Πολιτεία, ότι πράγματι «στ΄ αλήθεια δεν ξέρω ακόμα, ωστόσο όπου μας σπρώξει σαν φύσημα ανέμου ο λόγος κατά ΄κει πρέπει να τραβήξουμε». (Βλ. τη μετάφραση του Ν. Μ. Σκουτερόπουλου στις εκδόσεις «Πόλις»). Το βιβλίο τελειώνει, αλλά δεν (φαίνεται) να περαιώνεται. Το οξύμωρο συμβολοποιεί το τιμαλφές του αδυνάτου που μπορεί να ορίσει την  ευτυχία.  Ο κόσμος των Ιδεών φαντάζει επιτέλους απτός, εξαιρετικά βατός. Σαν το ποίημα ενός μύστη.  

alt
    Paul Auster

Αντιλαμβάνεται κανείς από τις πρώτες κιόλας σελίδες του καθόλα συναρπαστικού αυτού έργου, ότι η πλήρης απόλαυσή του, από σελίδα σε σελίδα, δεν προϋποθέτει κατ΄ ανάγκην  την εξοικείωσή του με αλλοδαπούς δόκιμους δημιουργούς, όπως είναι π.χ. ο Ζαν-Πατρίκ Μανσέτ ή με εμβληματικούς  συμπατριώτες του Paul Auster, βετεράνους της ανιχνευτικής φιλολογίας, όπως είναι φέρ΄ ειπείν ο Ντάσιελ Χάμετ, ο Ρέιμοντ Τσάντλερ, ο Ρος ΜακΝτόναλντ ή έστω ο ομολογούμενος δάσκαλος του Έλμορ Λέναρντ, εννοώ βεβαίως εδώ τον Τσαρλς Γουίλφορντ. Οι πλάγιες αναφορές στον μακρινό, αλλά ισχυρό φιλολογικό πρόγονο, ήτοι στον Ναθάνιελ Χώθορν, από τον διηγητικό μεγάκοσμο του οποίου ο Paul Auster δανείζεται με άνεση πρόσωπα, τα οποία αρκούνται να περιορίζονται, αυτοεξόριστα και αμετανόητα μονήρη, σ΄ ένα και μόνον δωμάτιο, στην ίδια πάντα γειτονιά,  δηλώνουν προφανώς μια από τις αφετηρίες των δεδομένων μυθιστορηματικών τρόπων. Θα πρόσθετα ότι και εδώ η νιτσεϊκή στρατηγική της ανατρεπτικής θέασης του κόσμου έχει επίσης συμβάλλει κατά πολύ στη διαμόρφωση της εν λόγω κειμενικής στρατηγικής, την οποία φαίνεται να έχει ασπασθεί ασμένως και εγκαίρως ο Paul Auster. Παραβάλλω για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής κατά λέξη τα εξής, από τη Θέληση για δύναμη του Φρίντριχ Νίτσε των εκδόσεων «Νησίδες»: «Τα δεδομένα είναι ακριβώς αυτό που δεν υπάρχει, υπάρχουν μόνον ερμηνείες [...] Στο σημείο από το οποίο ξεκινά η άγνοιά μας, εκεί απ΄ όπου δεν διακρίνουμε πιο πέρα, τοποθετούμε μια λέξη, π.χ. τη λέξη «Εγώ», τη λέξη «Πράττω», τη λέξη «Υφίσταμαι» -αυτές αποτελούν ίσως τον ορίζοντα της γνώσης μας, μα δεν είναι απαραίτητα "αλήθειες"».

Η προσεκτική ανάγνωση της Τριλογίας της Νέας Υόρκης θα εντοπίσει επίσης τους άφθονους καφκικούς απόηχους, την αγωνία του λεκτικού ρεαλισμού, τη διαρκή αναζήτηση της ιδανικής αποτύπωσης των δρώμενων

Η προσεκτική ανάγνωση της Τριλογίας της Νέας Υόρκης θα εντοπίσει επίσης τους άφθονους καφκικούς απόηχους, την αγωνία του λεκτικού ρεαλισμού, τη διαρκή δηλαδή αναζήτηση της ιδανικής αποτύπωσης των δρώμενων στο κόκκινο σημειωματάριο των παθών κάποιων ατόμων, τα οποία ζουν μόνον όταν γράφουν, σε συνδυασμό πάντα με τις καθαρά  αντισυμβατικές, αντι-αστυνομικές γραμμές ανάπτυξης του αφηγηματικού σχεδίου, αλλά και την έντονη επίδραση του νομπελίστα Έρνεστ Χέμινγουεϊ, στην υφολογική απόκλιση του οποίου εμμέσως πλην σαφώς αποτίεται φόρος τιμής  από την Τριλογία της Νέας Υόρκης. Δεν είναι τυχαίο δηλαδή ότι πολύ σπάνια ο χειριστής της αγγλικής γλώσσας θα καταφύγει στο λεξικό για κάποια άγνωστη λέξη. Η συστηματική χρήση ενός απλούστατου, ενός απολύτως ευκρινούς γλωσσικού ιδιώματος, η υιοθέτηση μιας πρότασης ανόθευτης από κάθε διηγητική εκτροπή, την οποία θα συνιστούσε αντιθέτως, σε κρίσιμες διακυμάνσεις της πλοκής, ο άλλος νομπελίστας, ο Ουίλιαμ Φώκνερ, όντας, ως γνωστόν, στον αντίποδα της συγγραφικής πολιτικής του Έρνεστ Χέμινγουεϊ, καθιστούν την περιήγηση στο συγκεκριμένο τοπίο του αληθινού Paul Auster απρόσκοπτη, άκρως δελεαστική και φυσικά αξέχαστη.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ

altΗ τριλογία της Νέας Υόρκης
Γυάλινη πόλη-Φαντάσματα-Το κλειδωμένο δωμάτιο
Paul Auster
Μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου
Μεταίχμιο 2014
Σελ. 432, τιμή € 16,60

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ PAUL AUSTER

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

Για το βραβευμένο –με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης– μυθιστόρημα του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς [J. K. Huysmans] «Ανάστροφα» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο Νίκος Μπακουνάκης, εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Auguste Leroux (1871-1954) για το βιβλίο του Joris-Karl Huysmans, το 1920....

«Η υπέρβαση της βαρύτητας» του Χάιντς Χέλε (κριτική) – Ασθματικός μονόλογος για τη μάχη του Καλού με το Κακό

«Η υπέρβαση της βαρύτητας» του Χάιντς Χέλε (κριτική) – Ασθματικός μονόλογος για τη μάχη του Καλού με το Κακό

Για το μυθιστόρημα του Χάιντς Χέλε [Heinz Helle] «Η υπέρβαση της βαρύτητας» (μτφρ. Λένια Μαζαράκη, εκδ. Gutenberg). Μυθιστόρημα όχι πλοκής, αλλά ψυχολογικής διεργασίας. Ένας ασθματικός μονόλογος για τη μάχη του Καλού με το Κακό. Κεντρική εικόνα: Πίνακας του Zach Hoskin.

Γράφει ο Δ...

«Η γυναίκα του επάνω ορόφου» της Κλερ Μεσούντ (κριτική) – Το σπίτι με τους καθρέφτες

«Η γυναίκα του επάνω ορόφου» της Κλερ Μεσούντ (κριτική) – Το σπίτι με τους καθρέφτες

Για το μυθιστόρημα της Κλερ Μεσούντ [Claire Messud] «Η γυναίκα του επάνω ορόφου» (μτφρ. Ρένα Χατχούτ, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Έντουαρντ Χόπερ «11 a.m.» (1926).

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Μια φωνή γεμάτη οργή, μια ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αφιέρωμα στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας Ανί Ερνό

Αφιέρωμα στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας Ανί Ερνό

Οι εκδόσεις Μεταίχμιο, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο Book Press και τα Public σας προσκαλούν σε μια βραδιά αφιερωμένη στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας, Annie Ernaux.

Επιμέλεια: Book Press

Την Πέμπτη ...

Διαβάζοντας με τη Μάρια Φλωράτου

Διαβάζοντας με τη Μάρια Φλωράτου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, η ηθοποιός και σκηνοθέτης Μάρια...

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

Για το βιβλίο των Στίβεν Νάντλερ και Λόρενς Σαπίρο [Steven Nadler, Lawrence Shapiro] «Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» (μτφρ. Παρασκευή Παπαδοπούλου, εκδ.Διόπτρα) –  ένα βιβλίο για το τι κάνει πολλούς καλοπροέραιτους ανθρώπους να σκέφτονται εντελώς λάθος και πώς μπορούμε (αν μπορούμε) να τους αλλάξ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Γουίλιαμ ΜακΊλβανι [William McIlvanney], το οποίο ολοκλήρωσε ο Ίαν Ράνκιν [Ian Rankin] «Το σκοτάδι παραμένει» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ