Προδημοσίευση αποσπάσματος από την εισαγωγή του βιβλίου του Ενές Καντέρ Φρίντομ [Enes Kanter Freedom], «Στο όνομα της Ελευθερίας – Ο αγώνας ενός πολιτικού αντιφρονούντα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο NBA και σε ολόκληρο τον κόσμο», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Παπαζήση.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Από την Εισαγωγή του βιβλίου
Η ελευθερία δεν είναι δωρεάν. Έρχεται με υψηλό τίμημα. Η ιστορία μου, όπως αναφέρεται εδώ, είναι το τίμημα της ελευθερίας – ένα τίμημα που αξίζει να πληρωθεί. Είναι μια ιστορία που γεννήθηκε από τον πόνο που απορρέει από το να αποκηρύσσεσαι από την πατρίδα σου, να σου απαγορεύουν την επικοινωνία με την οικογένειά σου για δέκα χρόνια και να σου απαγορεύουν να παίξεις το αγαπημένο σου παιχνίδι στο NBA και αλλού. Είναι η ιστορία του να συλλαμβάνεσαι στην Ευρώπη, να κινδυνεύεις να απαχθείς σε ξένη χώρα, να χαρακτηρίζεσαι «διεθνής εγκληματίας» και να εκδίδεται ένταλμα σύλληψης της Interpol εναντίον σου. Είναι η ιστορία φυλακισμένων και βασανισμένων μελών της οικογένειάς μου, αμέτρητων απειλών θανάτου, δώδεκα ενταλμάτων σύλληψης και της ζωής με επικηρυγμένο το κεφάλι μου για 500.000 δολάρια. Είναι μια ιστορία θυσίας όλων όσων μου ήταν πιο πολύτιμα. Μια ιστορία του να αντιμετωπίζεις το υπόλοιπο της ζωής σου σκεπτόμενος τι θα μπορούσε να είχε συμβεί και τι ίσως να μη συμβεί ποτέ. Με λίγα λόγια, είναι η ιστορία ενός ανθρώπου καταζητούμενου από όλους. Αλλά είναι επίσης μια ιστορία ανακάλυψης των πιο πολύτιμων πραγμάτων απ’ όλα. Για όσα έχασα, κέρδισα ακόμη περισσότερα.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Το βιβλίο Στο όνομα της Ελευθερίας – Ο αγώνας ενός πολιτικού αντιφρονούντα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο NBA και σε ολόκληρο τον κόσμο είναι τα απομνημονεύματα ενός επιτυχημένου μπασκεμπολίστα που διαβάζονται όμως και ως πολιτική μαρτυρία. Ο Ενές Καντέρ, ο οποίος αργότερα υιοθέτησε το όνομα Enes Kanter Freedom, ξεκινά από τα παιδικά του χρόνια στην Τουρκία, όπου το μπάσκετ λειτούργησε ως διέξοδος, στοιχείο ταυτότητας και υπόσχεση κοινωνικής ανέλιξης. Η αθλητική του διαδρομή —σχολείο, προπονήσεις, μετακινήσεις, διοργανώσεις— παρουσιάζεται ως μια αλληλουχία επιλογών που τον οδηγεί στις Ηνωμένες Πολιτείες και, τελικά, στο NBA.
Η αφήγηση κορυφώνεται όταν αποφασίζει να μιλήσει δημόσια για την πολιτική εκτροπή της πατρίδας του, τις διώξεις αντιφρονούντων και τον τρόπο με τον οποίο μια αυταρχική εξουσία μπορεί να «τιμωρήσει» όχι μόνο τον ίδιο, αλλά και την οικογένειά του. Περιγράφει πώς χαρακτηρίστηκε «εχθρός του κράτους», πώς ο πατέρας του συνελήφθη και στιγματίστηκε και πώς η έννοια της πατρίδας μετατράπηκε σε κάτι ταυτόχρονα επώδυνο και απόμακρο.
Παράλληλα, φωτίζει τον τρόπο που είναι δομημένο το NBA: την εταιρική αυτοπροστασία, τη διαχείριση της δημόσιας εικόνας, τις ισορροπίες με χορηγούς και αγορές, αλλά και την άτυπη πίεση να αποφεύγονται πολιτικές τοποθετήσεις. Μέσα από δηλώσεις, καμπάνιες, ταξίδια και αντιπαραθέσεις, υποστηρίζει ότι ο αθλητισμός αποτελεί παγκόσμια πλατφόρμα και ότι η σιωπή δεν συνιστά ουδετερότητα, αλλά συνειδητή στάση. Στα κεφάλαια που αφορούν την καθημερινότητα ενός επαγγελματία αθλητή, αντιπαραβάλλει το «ασφαλές» αφήγημα της επιτυχίας με την πραγματικότητα της εξορίας: φόβος για τα ταξίδια, αβεβαιότητα για το μέλλον, αποξένωση από φίλους, αλλά και η δημιουργία ενός νέου δικτύου υποστήριξης στον χώρο των ακτιβιστών. Το βασικό διακύβευμα, τελικά, λέει ο Enes Kanter Freedom είναι η αξιοπρέπεια.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Enes Kanter Freedom (γεννημένος το 1992) είναι Τουρκοαμερικανός πρώην επαγγελματίας καλαθοσφαιριστής και ακτιβιστής υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αγωνίστηκε ως σέντερ στο NBA για αρκετά χρόνια, αποκτώντας φήμη δυναμικού ριμπάουντερ. Η δημόσια παρουσία του ξεπέρασε τα στενά όρια του αθλητισμού όταν άρχισε να ασκεί ανοιχτή κριτική στην πολιτική κατάσταση της Τουρκίας, καταγγέλλοντας διώξεις αντιφρονούντων και περιορισμό θεμελιωδών ελευθεριών. Όπως αναφέρει ο ίδιος, το καθεστώς τον χαρακτήρισε «εχθρό του κράτους», ενώ η πίεση επεκτάθηκε και στην οικογένειά του, με τον πατέρα του να συλλαμβάνεται και να υφίσταται δημόσιο στιγματισμό.
Το 2021 πολιτογραφήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες και προχώρησε στη νομική αλλαγή του επωνύμου του σε «Freedom», μετατρέποντας το όνομα σε σαφή πολιτική δήλωση. Έκτοτε έχει εντείνει τη δράση του γύρω από ζητήματα διεθνών παραβιάσεων δικαιωμάτων, μέσω ομιλιών, δημόσιων παρεμβάσεων και συνεργασιών με θεσμικούς φορείς. Το Στο όνομα της Ελευθερίας αποτελεί την πιο πρόσφατη βιβλιογραφική του κατάθεση και εστιάζει στο κόστος της πολιτικής διαφωνίας, αλλά και στην επιλογή να αξιοποιήσει τη διεθνή αναγνωρισιμότητα του NBA ως μέσο υπεράσπισης θεμελιωδών ελευθεριών.
Εκδήλωση, τη Δευτέρα, 16 Φεβρουαρίου
