«Το μανιφέστο ενός συντηρητικού» του Τζόρνταν Πίτερσον (προδημοσίευση)

ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Οι συντηρητικοί πρέπει να δηλώνουν, με θαρραλέα πίστη και αυτοπεποίθηση: Οι θεμελιώδεις θεσμοί της Δύσης είναι στέρεοι, φιλοσοφικά και πρακτικά. Η ιδέα ότι κάθε άτομο είναι ίσο ενώπιον του νόμου και διαθέτει θεόθεν εγγενή αξία συνδέεται άρρηκτα με το τεκμήριο του κυρίαρχου πολίτη, καθώς και με τη συναφή επίμονη τοποθέτηση ότι η σταθερότητα του κράτους βασίζεται στην προσεκτική και αληθινή κρίση του εν λόγω πολίτη. Η ιδέα ότι ο ειλικρινής και ανεμπόδιστος διάλογος μεταξύ καλοπροαίρετων ανδρών και γυναικών αποτελεί την αιώνια οδό προς την αλήθεια που αναζωογονεί και λυτρώνει είναι μια διαπίστωση της οποίας το βάθος, σε επίπεδο σύλληψης και αξιοπιστίας στην πράξη, δεν έχει προηγούμενο στην ανθρώπινη ιστορία. Τα κοινοβούλια, τα συνέδρια και οι γερουσίες, όπου εμείς στη Δύση μετασχηματίζουμε τα άναρθρα αλλά αξιόπιστα συναισθήματα και τις επιθυμίες του λαού στο αρθρωμένο σώμα νόμων που όλοι μας τηρούμε, είναι κατά βάση καλά και λειτουργικά, αλλά απαιτούν τη σοφή εμπιστοσύνη και την ενεργό συμμετοχή που οι συντηρητικοί καλά θα κάνουν να ενστερνιστούν και να προωθήσουν. Ο γάμος, όχι η σεξουαλική ικανοποίηση, είναι ο καταλληλότερος στόχος για την αγάπη. Τα παιδιά και οι ενήλικες ευημερούν σε σταθερές οικογένειες με δύο γονείς. Η ευρύτερη κοινότητα εξυπηρετείται καλύτερα από σταθερούς γάμους και οικογένειες. Οι ανάγκες όσων ζουν σε απόλυτη φτώχεια εξυπηρετούνται καλύτερα από μια αδιάφθορη και πραγματικά συνεργατική και ανταγωνιστική οικονομία της ελεύθερης αγοράς. Το πολύ πραγματικό πρόβλημα της ανισότητας επιλύεται καλύτερα από έναν αξιέπαινο συνδυασμό παραγωγικότητας και γενναιοδωρίας, εντός του πλαισίου που παρέχουν τα δομημένα αυτά συστήματα. Όλα αυτά εδράζονται στο γενικότερο πλαίσιο του αβρααμικού κανόνα που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας και θα πρέπει να παρουσιάζονται με πνεύμα ευγνωμοσύνης και ταπεινότητας ως αναπόσπαστο μέρος αυτής της κληρονομιάς.

Ο γάμος, όχι η σεξουαλική ικανοποίηση, είναι ο καταλληλότερος στόχος για την αγάπη. Τα παιδιά και οι ενήλικες ευημερούν σε σταθερές οικογένειες με δύο γονείς. Η ευρύτερη κοινότητα εξυπηρετείται καλύτερα από σταθερούς γάμους και οικογένειες. Οι ανάγκες όσων ζουν σε απόλυτη φτώχεια εξυπηρετούνται καλύτερα από μια αδιάφθορη και πραγματικά συνεργατική και ανταγωνιστική οικονομία της ελεύθερης αγοράς.

ΕΝΟΤΗΤΑ

Ένας οίκος σε καθεστώς εσωτερικής διχόνοιας είναι αδύνατον να σταθεί όρθιος. Ο σεβασμός της ατομικής κυριαρχίας, η εκτίμηση έναντι της ακέραιης οικογένειας, η υπεύθυνη συμμετοχή στους θεσμούς των πολιτών, η ευγνωμοσύνη για τις παραδόσεις που μας συνδέουν και μας προστατεύουν από το χάος και η θαρραλέα εμπιστοσύνη στην ουσιαστική καλή προαίρεση των άλλων σημαίνει ενότητα, τόσο στους τύπους όσο και στην ουσία. Οι συντηρητικοί, στην καλύτερη εκδοχή τους, χαρακτηρίζονται από βαθιά εκτίμηση για την αναγκαιότητα αυτής της ενότητας, καθώς την αντιλαμβάνονται ορθά ως τη βάση για την ειρηνική συνεργασία και τον ανταγωνισμό που μας κατέστησε, μας καθιστά και μας διατηρεί ισχυρούς απέναντι στις αντιξοότητες και στην εχθρότητα. Μια τέτοια ενότητα παρέχει επίσης την ψυχολογική και κοινωνική προβλεψιμότητα και δομή που κρατά τον αποσταθεροποιητικό τρόμο της αβεβαιότητας σε απόσταση, καθώς και τον κοινό κοινοτικό σκοπό που παρέχει το ίδιο το πλαίσιο για την ατομική ελπίδα. Η αντίληψη ότι μια τέτοια ενότητα δεν είναι δυνατή, ή ότι επιτυγχάνεται πάντοτε μέσω της χρήσης ιδιοτελούς εξουσίας και καταναγκασμού, απλώς σημαίνει, κατά πρώτον, ότι η διχόνοια και το χάος που τη συνοδεύουν είναι αναπόφευκτα και, κατά δεύτερον, ότι υπάρχει μια βαθιά παρανόηση όσον αφορά την αιτιώδη σχέση μεταξύ της πραγματικής σταθερότητας και της παραγωγικής ειρήνης και των αρχών της ελεύθερης επιλογής, της εθελοντικής ένωσης, της αμοιβαίας ανταλλαγής, της ώριμης ικανότητας αυτοσυγκράτησης μπροστά στην άμεση ικανοποίηση και της υπεύθυνης δράσης. Η αναγνώριση αυτών των δίδυμων παραδοχών καταδικάζει τον κάτοχό τους σε ένα αντιπαραγωγικό και αποσταθεροποιητικό άγχος, σε μια άσκοπη απελπισία και έναν επακόλουθο πικρό κυνισμό, χωρίς καμία εννοιολογική ή πρακτική εναλλακτική λύση στην προσωπική άσκηση αυθαίρετης βίας. Όλο αυτό δεν είναι παρά μια συνταγή προσωπικής καταδίκης και κοινωνικής καταστροφής.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η τυφλή και καθοριστική επιμονή ότι η αλήθεια είναι μια ψευδαίσθηση και ότι τίποτε άλλο εκτός από την εξουσία δεν κυβερνά πραγματικά έχει αφήσει παραγκωνισμένο σχεδόν το οτιδήποτε θα συνιστούσε γνήσιο και διαχρονικό οδηγό προς έναν ουσιαστικό σκοπό και θα αποτελούσε προπύργιο ενάντια στην απελπισία. Κατά συνέπεια, οι αποθαρρυμένοι άνθρωποι της Δύσης –και, στην πραγματικότητα, του υπόλοιπου κόσμου– επιζητούν εναγωνίως την αποκατάσταση των απαρνημένων αξιών της ατομικής κυριαρχίας, της υπεύθυνης και γνήσιας κοινωνικής υπηρεσίας και του σκοπού, η αποδοχή και η ενσάρκωση των οποίων καθιστούν τις ελεύθερες κοινωνίες μας δυνατές, παραγωγικές, αξιοθαύμαστες, δημιουργικές και σταθερές. Οι συντηρητικοί που συμμορφώνονται με τις επιταγές του διαχρονικού δυτικού κανόνα βλέπουν να ξεπροβάλλει μπροστά τους η ευκαιρία να προτάξουν εκ νέου την πεποίθηση ότι οι αρχές πάνω στις οποίες λειτουργούμε, οι αρετές στις οποίες πιστεύουμε και η ελευθερία στην ύπαρξη της οποίας στηριζόμαστε αποτελούν πραγματικά τη βάση για την πλέον ουσιώδη ζωή την οποία επιθυμούν οι καλόπιστοι άνθρωποι και την οποία έχουμε κάθε δυνατότητα να εδραιώσουμε και να διατηρήσουμε.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Ένα μανιφέστο ενάντια στον μηδενισμό, στην πολιτική του κυνισμού και στην ιδέα ότι τα πάντα είναι απλώς «βούληση για δύναμη». 

Ζούμε μια κρίση – όχι μόνο οικονομική ή γεωπολιτική. Ζούμε μια κρίση νοήματος. Η αλήθεια αντιμετωπίζεται ως άποψη και η ταυτότητα ως όπλο. Χωρίς κοινό ηθικό έδαφος, όμως, οι κοινωνίες δεν διαφωνούν – διαλύονται. Στο Μανιφέστο ενός Συντηρητικού, ο διεθνώς αναγνωρισμένος κλινικός ψυχολόγος και συγγραφέας Jordan B. Peterson γράφει ένα αιχμηρό κείμενο-διακήρυξη. Όχι ως πολιτικό σύνθημα, αλλά ως υπεράσπιση ενός συνόλου αξιών και μιας στάσης ζωής που, κατά τη γνώμη του, παραμένουν απαραίτητες για την επιβίωση του πολιτισμού. Με καθαρή γλώσσα και τη χαρακτηριστική του ηθική αυστηρότητα, ο Peterson μιλά για:

• την αλήθεια, ως προϋπόθεση ουσιαστικού διαλόγου
• την ελευθερία, που απαιτεί όρια και συνέπειες
• την ευθύνη, ως πηγή νοήματος και αξιοπρέπειας
• τους θεσμούς –οικογένεια, κοινότητα, παράδοση– ως τη σπονδυλική στήλη κάθε ζωντανού πολιτισμού.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Jordan B. Peterson μεγάλωσε και σκληραγωγήθηκε στους παγωμένους ερημότοπους της Βόρειας Αλμπέρτα, στον Καναδά. Έχει πραγματοποιήσει ριψοκίνδυνα ακροβατικά με αεροπλάνο από ανθρακόνημα, έχει εξερευνήσει μαζί με αστροναύτες έναν κρατήρα από μετεωρίτη στην Αριζόνα και έχει χτίσει έναν τελετουργικό ινδιάνικο ναό στον πάνω όροφο του σπιτιού του στο Τορόντο, όταν τον έκανε μέλος της η φυλή Kwagu’l. Έχει διδάξει μυθολογία σε δικηγόρους, γιατρούς και επιχειρηματίες, έχει υπάρξει σύμβουλος του Γ.Γ. του Ο.Η.Ε., έχει βοηθήσει τους θεραπευόμενούς του να αντιμετωπίσουν την κατάθλιψη, την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, το άγχος και τη σχιζοφρένεια, έχει διατελέσει σύμβουλος μεγάλων δικηγορικών γραφείων στον Καναδά και έχει δώσει μεγάλο αριθμό διαλέξεων στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη. Σε συνεργασία με τους φοιτητές και τους συναδέλφους του από το Χάρβαρντ και το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, ο Dr. Peterson έχει πραγματοποιήσει πάνω από εκατό επιστημονικές δημοσιεύσεις, μεταμορφώνοντας τη σύγχρονη κατανόηση της προσωπικότητας, ενώ το βιβλίο του Maps of Meaning: The Architecture of Belief αποτέλεσε επανάσταση στην ψυχολογία της θρησκείας. Ζει στο Τορόντο του Οντάριο, στον Καναδά.