Μια αλλόκοτη καλοκαιρινή ιστορία: «Καθρέφτης» του Νίκου Αμανίτη

ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

Είναι ένα ζεστό απόβραδο καλοκαιριού κι εγώ κοιτάζω μια παλιά φωτογραφία: Ένα άδειο θερινό σινεμά, κάτω από ένα βαρύ συννεφιασμένο ουρανό. Μια ολομόναχη φιγούρα είναι καθισμένη στα μπροστινά καθίσματα, δεν μπορώ να ξεχωρίσω τη φυσιογνωμία. Τα φώτα χαμηλώνουν, οι πρώτες εικόνες εμφανίζονται στην οθόνη.

Άρχισε να βρέχει την ώρα που έπαιρνε φωτιά ο αχυρώνας. Χοντρές, βαριές ψιχάλες έγιναν γρήγορα πυκνή νεροποντή, δυνατή, ζεστή, κάθετη. Δεν κουνήθηκα από τη θέση μου, λες και φοβόμουν ότι η παραμικρή μου κίνηση θα σταματούσε το έργο (όχι τη βροχή) λες και ο διακόπτης της μηχανής προβολής ήταν δεμένος μ' ένα σπάγκο από το μικρό δάχτυλο του χεριού μου. Το έργο συνεχιζόταν και το δωμάτιο διαλυόταν στο νερό σαν τις δικές μας αναμνήσεις. Παρακολουθούσα τις εικόνες να προβάλλονται πάνω σε υδάτινες κουρτίνες, σε κινητές οθόνες που πλησίαζαν ή απομακρύνονταν ανάλογα με την πυκνότητα της βροχής κι είχα μεταφερθεί μέσα τους, αισθανόμουν ήρωας της ταινίας, μέρος των αναμνήσεων του Αλιόσα. Και πίσω μας η μνήμη, σαν τρελός με ξυράφι στο χέρι. Δεν κράτησε πολύ. Θυμάμαι μια φέτα φεγγαριού στη φέξη του πάνω από την οθόνη, τις μπαλκονόπορτες στις γύρω πολυκατοικίες να ανοίγουν και πάλι. Κυψέλη, δεκαετία του 70.


Βγήκαμε μούσκεμα. Μαλλιά κολλημένα στο μέτωπο, ρούχα κολλημένα στο σώμα. Ανεβήκαμε αμίλητοι τον δρόμο μέχρι την Ομόνοια. Είχε πολυκατοικίες δίπλα στο σινεμά; Στο μεγάλο περίπτερο που διανυκτέρευε περιμέναμε να έρθουν οι πρώτες πρωινές εφημερίδες – αυτό το θυμάμαι καλά. Όπως και το φαρδύ στρατιωτικό μπουφάν που φορούσε. Αγορασμένο από το Μοναστηράκι. Μα είχε βρέξει εκείνη τη νύχτα; Και τελικά ήμουν εγώ ή εσύ που είδε μια ταινία στη βροχή; Κανένας άλλος μέσα στο σινεμά. Πάντως ήταν καλοκαίρι – αυτό το θυμάμαι καλά. Ή μήπως όχι;

Τα φώτα χαμηλώνουν, οι πρώτες εικόνες εμφανίζονται στην οθόνη. Αφήνω τη φωτογραφία στο διπλανό κάθισμα. Σε λίγο θ’ αρχίσει να βρέχει.

Και πίσω μας η μνήμη, σαν τρελός με ξυράφι στο χέρι: παράφραση του στίχου: Όταν η μοίρα ακολουθούσε τα ίχνη μας, σαν τρελός με ξυράφι στο χέρι. Από το ποίημα «Πρώτα ανταμώματα», του Αρσένι Ταρκόφσκι. Το απαγγέλει ο ίδιος σε κάποια πλάνα του Καθρέφτη (1975) που προβλήθηκε στην Ελλάδα μετά το 2010, ίσως και όχι.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Νίκος Αμανίτης είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Το βιβλίο του Ο Αγνοούμενος του Ματαρόα – Μυθιστορία μιας ταραγμένης εποχής (εκδ. Μεταίχμιο) τιμήθηκε με το Βραβείο Μυθιστορήματος 2025 του Αναγνώστη.