alt

Για την παράσταση Ρωμαίος και Ιουλιέτα, του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου, η οποία παρουσιάζεται στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Του Νίκου Ξένιου

Mε τον εύγλωττο τίτλο Romeo end Juliet, ο Κωνσταντίνος Ρήγος μας έδωσε χθες, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, μια ευαίσθητη ανάγνωση του σαιξπηρικού «Ρωμαίος και Ιουλιέττα», που αποκηρύσσει τη βία που περιέχει το έργο και ανατέμνει τις καταβολές του σκηνικού ρομαντισμού μέσω μιας μεταμοντέρνας θεώρησης που περικλείει σύγχρονο χορό, ζωντανή μουσική, περφόρμανς, μιούζικαλ, όπερα και video-art. Ο έρωτας και ο θάνατος του κλασικού θεατρικού ζεύγους διαδραματίζονται «εις την Βερώναν, άπαξ δε εν τη πέμπτη πράξει εις Μάντουαν», όπως γράφει ο μεταφραστής Δημήτριος Βικέλας, ενώ στην εκδοχή του Ρήγου τη θέση της Βερόνας παίρνει ένα μελλοντολογικό ζοφερό σκηνικό που συνδυάζει το «West Side Story» με το «Νεκροταφείο αυτοκινήτων» του Αραμπάλ. Επτά άντρες μοιράζονται τα μέρη του Ρωμαίου και δύο Ιουλιέττες παραπέμπουν στο «Σκοτεινό αντικείμενο του πόθου» του Μπουνιουέλ. Οι ηθοποιοί έχουν συγκεκριμένη ερμηνευτική μανιέρα, διδαγμένη κατά τρόπον ώστε να «προσγειώνει» το κείμενο στη σημερινή πραγματικότητα.

Οδομαχίες, ανδρισμός και αυτοδικία

Υποβλητικός ο Ακύλας Καραζήσης στη μαγνητοσκοπημένη παρουσία του ως Καπουλέτου-πατέρα στην παράσταση.

Η απρόσωπη παρουσία του Πρίγκιπα (μια ανέκφραστη φωνή off) και η επιτακτική, σαρκαστική φωνή των γονέων της Ιουλιέτας ενσαρκώνουν τον κόσμο της εξουσίας, όπου η φρίκη αναδίδεται από τα ταμπού της οικογενειακής στέγης, του σογιού, του καθωσπρεπισμού, και όπου η τραγικότητα συνίσταται στη διαφύλαξη της κοινωνικής τάξης και στην ισοπέδωση της αθωότητας. Υποβλητικός ο Ακύλας Καραζήσης στη μαγνητοσκοπημένη παρουσία του ως Καπουλέτου-πατέρα στην παράσταση. Ταύτιση του πόνου με την απαγορευμένη ερωτική επιθυμία, που εκ θέσεως μετατρέπεται σε ηδονοθηρική, καθώς έντονος κυριαρχεί ο ανδρικός λόγος: του τακιμιού, της σύγκρουσης, της μονομαχίας, της αντεκδίκησης, του επιβήτορα. Στην αισθητική του Κωνσταντίνου Ρήγου τα ανδρικά οπίσθια δίνουν το στίγμα τους δηλώνοντας ένα αμιγώς ανδροκρατούμενο κλίμα. Ο χαρακτήρας του πατερ-Λαυρέντιου, θεαματικά και με χιούμορ ερμηνευμένος από τον εξαιρετικό Ιερώνυμο Καλετσάνο, έρχεται να γεφυρώσει το κενό επικοινωνίας ανάμεσα στις οικογένειες Καπουλέτων-Μοντέγων, αλλά, με μια διαβολική συνέργεια, επιτυγχάνει τον αφανισμό του έρωτα. Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργεί η οπερετική φιγούρα της Νόνας/Παραμάνας, που με μπρίο και πάθος αποδίδει η μέτζο σοπράνο Άρτεμις Μπόγρη. Η Τροφός είναι και ο φορέας της χαρμόσυνης είδησης, αλλά και ο φορέας των θανατερών ειδήσεων. Σαν να κυριαρχείται το επερχόμενο μέλλον από την προαποφασισμένη δολοφονική ενέργεια, που θα διασφαλίσει την κυριαρχία και θα ακυρώσει οριστικά τον αισθησιασμό. Γιατί, με τα λόγια των Σαίξπηρ/Βικέλα:

Είναι καπνός ο Έρωτας, και γίνετ’ απ’ τα νέφη
των στεναγμών αν σηκωθή, εκείνος που λατρεύει
βλέπει την λάμψιν της φωτιάς· αν ο καπνός κατέβη,
δεν βλέπει παρά πέλαγος, οπού με δάκρυ τρέφει.

altΈφηβοι που δεν μπορούν να ερωτευθούν

Οι Ρωμαίοι του Ρήγου είναι χορός εφήβων, που «εν σώματι» κάνει μια δήλωση πρυτανεύουσας αντίστασης. Αντίστοιχα, η ισχνή γυναικεία παρουσία της Ιουλιέτας, διπλασιαζόμενη, υμνεί τον αισθησιασμό, καθώς στην παρθενική της κλίνη η άτυχη ηρωίδα επικαλείται τη νύχτα που θα συγκαλύψει τον πόθο της:

Έλα ν’ απλώσης τα πυκνά παραπετάσματά σου,
ω Νύκτα, και σκοτείνιασε, που τ’ αγκαλιάσματά μας
να μη ‘μπορή να τα ιδή ο Έρως ο δραπέτης,
κι ο άνδρας μου να πεταχθή κρυφά ‘ς την αγκαλιάν μου,
χωρίς κανείς να τον ιδή, κανείς να τον ακούση.
Δεν θέλουν φως οι ερασταί τα κάλλη των τους φέγγουν!
Είναι τυφλός, και προτιμά τα σκοτεινά ο Έρως.

Οι Ρωμαίοι του Ρήγου αντιλαμβάνονται πως είναι ερωτευμένοι περιγράφοντας λεκτικά το αντικείμενο του πόθου τους, ενώ διαρκώς υφίστανται τη βία των συνομηλίκων τους.

Η συντεθλιμμένη σεξουαλικότητα, μην μπορώντας να επενδυθεί σε συναισθηματική ολοκλήρωση, αναγκαστικά μεταμφιέζεται σε σεξ. Οι Ρωμαίοι του Ρήγου αντιλαμβάνονται πως είναι ερωτευμένοι περιγράφοντας λεκτικά το αντικείμενο του πόθου τους, ενώ διαρκώς υφίστανται τη βία των συνομηλίκων τους. Εσωτερική πάλη του υπό διαμόρφωσιν ανδρισμού σε μια συνωμοσία του φωτός με το σκοτάδι, ώστε να αναδειχθεί το συγκεκαλυμμένο ποιόν του απαγορευμένου έρωτα. Παντού τα στοιχεία της φύσης συνηγορούν στο ένοχο, σαρκικό βίωμα, που στην παράσταση του Κωνσταντίνου Ρήγου μεταπλάθεται σε δεσμίδα φωτός:

Αγάλια! ‘ς το παράθυρον τι φως εκεί προβάλλει;
Ανατολή επρόβαλε, κ’ η Ιουλιέτα ήλιος!
Ήλιε γλυκέ, ανάτειλε και σβύσε την Σελήνην.
Ιδέ την απ’ την ζήλειάν της αχνίζει και θαμπόνει,
διότι συ την ξεπερνάς ‘ς την δόξαν και ‘ς τα κάλλη.

Ο Ρήγος εντάσσει τη χορευτικότητα στην καθημερινή κινησιολογία, καθιερώνοντας έντονα το ανθρώπινο σώμα μέσα στο κλασικό κείμενο. Η χορευτικότητα αναδίδεται ως άρωμα στον συγκρουσιακό, άσχημο τόπο που καθιερώνει το σκηνικό των Ρήγου και Τσαγκάρη, προοιωνιζόμενη το κακό. Φουτουριστικοί τόνοι που συνθέτουν άρτια εικαστικά ταμπλώ ενώ η λόγια, έμμετρη γλώσσα της μετάφρασης του Βικέλα εκφωνείται με σύγχρονο ύφος, σύμφωνα με τις παρεκβάσεις/διασκευές του κειμένου από την Έρι Κύργια. Οι φωτισμοί του Χρήστου Τσόγκα είναι έντονα εξπρεσιονιστικοί, τα κοστούμια του Γιώργου Σεγρεδάκη έχουν έντονη ροπή προς το εξωφρενικό και η χορογραφική παρέμβαση της Μαρκέλας Μανωλιάδου στο πλευρό της κεντρικής κινησιολογικής άποψης είναι ευδιάκριτη. Στο τέλος της παράστασης η τραγωδία ανακτά το μέγεθός της με την αργή, τελετουργική και μετωπική παράταξη ενώπιον του κοινού, όπου οι ηθοποιοί τραγουδούν το “You are my destiny” και εδραιώνουν τον θρίαμβο του έρωτα, χωρίς όμως να καταργούν το πένθος: «For never was a story of so woe as that of Juliet and her Romeo…»

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

Info
Μετάφραση: Δημήτριος Βικέλας
Σκηνοθεσία-Χορογραφία-Σκηνογραφία: Κωνσταντίνος Ρήγος
Δραματουργική επεξεργασία: Έρι Κύργια
Συνεργάτης σκηνογράφος: Μαίρη Τσαγκάρη
Κοστούμια: Γιώργος Σεγρεδάκης
Φωτισμοί: Χρήστος Τσόγκας
Σχεδιασμός Ήχου: Studio 19
Βοηθός Σκηνοθέτη: Έλενα Σκουλά, Άγγελος Παναγόπουλος
Βοηθός Χορογράφου: Μαρκέλα Μανωλιάδη

Συμμετέχουν με αλφαβητική σειρά:

Αχτάρ Αλέξανδρος, Επιθυμιάδη Δανάη, Καραούλης Γιάννης, Καραχανίδης Αναστάσιος, Κατσής Γιώργος, Παναγιώτης Μπρατάκος, Παϊταζόγλου Κίττυ, Πλεμμένος Κωνσταντίνος, Σταμόπουλος Αντώνης.

Πατήρ Λαυρέντιος: Ιερώνυμος Καλετσάνος
Παραμάνα: Άρτεμις Μπόγρη (μέτζο σοπράνο) / Λητώ Μεσσήνη (υψίφωνος)

Διεύθυνση παραγωγής, βοηθός σκηνοθέτη: Άγγελος Παναγόπουλος
Βοηθός χορογράφου: Μαρκέλα Μανωλιάδη 

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Onassis Dance days 2024», στη Στέγη: Ουόρλοπ, Παρασκευοπούλου, Κοσιάρη – Τρεις παραστάσεις που έδωσαν τον τόνο

«Onassis Dance days 2024», στη Στέγη: Ουόρλοπ, Παρασκευοπούλου, Κοσιάρη – Τρεις παραστάσεις που έδωσαν τον τόνο

Το Φεστιβάλ Νέων Χορογράφων πραγματοποιήθηκε για ενδέκατη χρονιά στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση. Οι χορογράφοι Mιέτ Ουόρλοπ, Χριστιάνα Κοσιάρη, Ξένια Κογχυλάκη, Πάνος Μαλακτός και Ιωάννα Παρασκευοπούλου έκλεψαν το χειροκρότημα των θεατών. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «One Song» της Μιέτ Ουόρλοπ.

...
«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Για τη μεταφορά της νουβέλας «Η Σκέψη» (1902) του Λεονίντ Αντρέγιεφ, στο θέατρο Σφενδόνη και σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη, με τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στις 11 Φεβρουαρίου του 1900, ο γιατρό...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

Όταν κάποιος φεύγει από κοντά μας και μάλιστα τόσο ξαφνικά όσο ο Δημήτρης Φύσσας, συχνά προσπαθούμε να ανακαλέσουμε ένα περιστατικό που, με κάποιον μαγικό τρόπο, θα αποκάλυπτε τον άνθρωπο. Όμως αυτά που μας χαρακτηρίζουν, που φανερώνουν το ήθος μας ή την απουσία του, δεν είναι μονάχα τα όσα έχουμε κάνει αλλά και κάπ...

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 29ο επεισόδιο της σειράς ζωντανών συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγηγή αρχιτεκτονικής και συγγραφέα Βασίλη Κολώνα με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο-μελέτη «Σμύρνη, 1870-1922 - Πόλη και αρχιτεκτονική, η συμβολή των Ελλή...

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

Το βράδυ, λίγο μετά τη δύση, ένα ποίημα. Απόψε, «Ρόδου μοσκοβόλημα» του Κωστή Παλαμά (1859-1943), γραμμένο το 1905, από την ενότητα «Η πολιτεία και η μοναξιά» (5ος τόμος, Άπαντα, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά)

Επιμέλεια: Οράτιος

Κωστής Παλαμάς (1859-1943)

Ρόδου μοσκοβόλημα ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ