marmarinos-no-2

Για την παράσταση Νέκυια, μια συνεργασία του Μιχαήλ Μαρμαρινού με το θέατρο ΝΟ, στην Αρχαία Επίδαυρο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου. 

Του Νίκου Ξένιου

Στην Επίδαυρο, την περασμένη Παρασκευή και το Σάββατο, ο κύριος Μιχαήλ Μαρμαρινός παρουσίασε τη ραψωδία λ της ομηρικής Οδύσσειας και ο κύριος Γκένσο Ομεγουάκα αφηγήθηκε το ίδιο πράγμα με τους κώδικες του θεάτρου Νο. Στη Νεκυομαντεία (Νέκυια) ο Όμηρος βάζει τον Οδυσσέα να αφηγείται πώς επιχείρησε την κάθοδο στον Άδη, για να λάβει μαντεία για την έκβαση της περιπέτειάς του.

Η Κίρκη του επισημαίνει πως ο γυρισμός του στην Ιθάκη προϋποθέτει τον χρησμό του Τειρεσία. Ο μυθικός ήρωας παίρνει τον δρόμο για τον Κάτω Κόσμο για να πάρει πληροφορίες για το πώς θα επέλθει ο νόστος. Εκεί συναντάται με φίλους, πολεμιστές, με τη μητέρα του. Και θρηνούν μαζί για την άδοξή τους μοίρα, να ψάχνουν τη θέση τους στον κόσμο και μετά να πεθαίνουν. Για την ανθρώπινη μοίρα εν γένει, που με τον θάνατο αποσυναρμολογεί τους μύες από τις σάρκες διαλύοντας τα ισχυρά νεύρα που συγκρατούν τον άνθρωπο στη ζωή. Όπως τα είπε ο μεγάλος τροβαδούρος, ο Όμηρος. Το 2010, το τελετουργικό δρώμενο «Σανμπάσο Ντάι-Χάνγια» (: «Η σούτρα Της Μεγάλης Σοφίας») ο Ροκούρο Ουμεγουάκα της δέκατης έβδομης γενιάς ηθοποιών του είδους, πεντηκοστός πέμπτος συνεχιστής της οικογενειακής παράδοσης είχε εμφανιστεί στο Ηρώδειο και τώρα ο γιος του Γκένσο Ουμεγουάκα επιλέγει τα πεύκα της Επιδαύρου.

Εις Άδου Κάθοδος και νοσταλγία για τη ζωή

Όλοι είχαμε την αίσθηση πως παρακολουθήσαμε μιαν αμιγή ΝΟ παράσταση και, παρά τις ελλιπείς μας γνώσεις για τον θεατρικό αυτόν κώδικα, δυσκολευτήκαμε να εντοπίσουμε τα σημεία γεφύρωσης, εν ολίγοις τα σημεία παρέμβασης του κυρίου Μαρμαρινού.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η ποίηση βασίζεται στη γωνιώδη πτυχή της πραγματικότητας, αυτήν που πληγώνει: η «άλλη» πλευρά του χρόνου, η μετά θάνατον ζωή, είναι η πιο αιχμηρή της πτυχή. Εάν ο Μιχαήλ Μαρμαρινός επέλεξε τη συγκεκριμένη ραψωδία γιατί ταιριάζει στη φιλοσοφία και τη μεταφυσική του θεάτρου ΝΟ -μια που στο θέατρο ΝΟ οι νεκροί έχουν φωνή- κι επιπλέον γιατί έχει την πεποίθηση πως αυτός ο θεατρικός κώδικας είναι ο μόνος που θα απέδιδε την αρχαιοελληνική «αοιδήν», τότε αυτόματα και ο μύθος, το υπερβατικό, το αρχέγονο και η τελετουργία που αναδίδει το έπος θα πρέπει ήδη να φάνηκαν γνώριμα κατηγορήματα στον Γκένσο Ουμεγουάκα, και για τους εξοικειωμένους με το είδος αυτό πιθανόν και να «εξεράγησαν» κάποιες μορφές εκφραστικότητας δύσληπτες από το σύγχρονο κοινό. Ωστόσο, όλοι είχαμε την αίσθηση πως παρακολουθήσαμε μιαν αμιγή ΝΟ παράσταση και, παρά τις ελλιπείς μας γνώσεις για τον θεατρικό αυτόν κώδικα, δυσκολευτήκαμε να εντοπίσουμε τα σημεία γεφύρωσης, εν ολίγοις τα σημεία παρέμβασης του κυρίου Μαρμαρινού.

Στον Όμηρο η εξεικόνιση του κόσμου συντίθεται από αρχετυπικά κοσμογονικά στοιχεία: το άρρεν και το θήλυ, τη Μάνα, τον Μάντη, τις ψυχές των νεκρών, το σκάφος που μεταφέρει τους ήρωες κατά τη διενέργηση των άθλων τους, τις χρονικές παρελεύσεις της σελήνης και τους ενιαυτούς, τις αστραπές και τις βροντές, την προσωποποίηση των άγριων, αντίξοων καιρικών φαινομένων στη μορφή του θυμωμένου Ποσειδώνα, τα κοπάδια των προβάτων και των βοδιών που ανήκουν στον Ήλιο και αποτελούν ταμπού. Το ΝΟ, με τη σειρά του, αντλεί τη θεματολογία του από την παραδοσιακή ιαπωνική λογοτεχνία, στα πλαίσια της οποίας μια υπερφυσική παρουσία ενανθρωπίζεται στη μορφή ενός ήρωα που αφηγείται μιαν ιστορία, περίπου όπως ο αοιδός της ομηρικής παράδοσης. Στην «Οδύσσεια» έχουμε να κάνουμε με το κείμενο της στέρησης του αγαπημένου προσώπου, της ανησυχίας για το βασίλειο και τα σκήπτρα που κινδυνεύουν καθώς ο χρόνος περνά, της νοσταλγίας για τη μέρα της επιστροφής, του τρόμου για τον άδοξο θάνατο των συντρόφων, την επικείμενη βάσανο επιπλέον επτά χρόνων περιπλάνησης στο σύμπαν των φυσικών στοιχείων, τον προεικονισμό της μνηστηροφονίας.

Ο κύριος Μαρμαρινός ταξίδεψε στο Τόκυο και παρακολούθησε παραστάσεις του θεάτρου Νο, διαπιστώνοντας πως δέκα άτομα απαρτίζουν τον Χορό, με τον θίασο να αποτελείται αποκλειστικά από άντρες, πως τέσσερις ηθοποιοί υποδύονται τους βασικούς ρόλους τη συνοδεία τεσσάρων μουσικών, ενώ υπάρχουν και δύο βοηθοί σκηνής, οι οποίοι συμμετέχουν στη δράση. Υποθέτουμε πως σχεδίαζε μια παράσταση της λ ραψωδίας της «Οδύσσειας» και ήρθε αντιμέτωπος με προφανείς αναλογίες: βεβαίως και τα δύο γραμματολογικά είδη έχουν αφηγηματική μορφή που τα κατατάσσει στο ιστριονικό είδος. Περιλαμβάνουν και τα δύο τραγούδια, όρχηση και μέλος. Υπάρχει σαφής απόσταση και των δύο από τον ρεαλισμό, καθώς και χρήση της μάσκας. Αλλά μέχρι εκεί. Θεματικά κοινά γνωρίσματα δεν φάνηκαν να υπάρχουν, πλην ίσως του αρχετυπικού χαρακτήρα της αναζήτησης που αποπειρώνται όλοι οι «Οδυσσής» της ανθρωπότητας.

Η αντιστοίχιση των ρόλων στους δύο θεατρικούς κόσμους

Ένας ολόκληρος χορός λευκοντυμένων μορφών υποδύονται τους νεκρούς, που «μεταγγίζουν» αίμα στο πρόσωπό τους από ένα κόκκινο ημισφαίριο ακουμπισμένο στον βωμό και αρχίζουν να προφητεύουν. Συχνά ο κύριος ηθοποιός απαγγέλλει κείμενο ή περιγράφει γεγονότα υπό την οπτική γωνία ενός άλλου χαρακτήρα.

Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες ηθοποιών στο θέατρο Νο: ο Σίτε, ο Ουάκι, ο Κιογκέν και ο Χαγιάσι (μουσικός): Σίτε ονομάζεται ο πρωταγωνιστής της παράστασης. Όταν αρχικά εμφανίζεται ως άνθρωπος ονομάζεται μαε-σίτε ενώ όταν αργότερα εμφανίζεται ως φάντασμα, νοτσι-σίτε. Υποψιάζομαι πως στην παράσταση της «Νέκυιας» ο μαε-σίτε υποδύθηκε την Κίρκη και ο ίδιος, ως νοτσι-σίτε, υποδύθηκε τον νεκρό Τειρεσία, γι’αυτό άλλωστε και απέσπασε τα περισσότερα χειροκροτήματα. Οι υπόλοιποι ρόλοι κατανέμονται κατ’αναλογίαν, σε μιαν ιεραρχική κλίμακα που τηρείται με ιδιαίτερη επιμέλεια. Στα ιαπωνικά τα προσωνύμια των άλλων χαρακτήρων είναι Γιουτάιζα, Σίτε-μπασίρα, Μετσούκε-μπασίρα, Γουάκι-μπασίρα και Φούε-μπασίρα. Οι ηθοποιοί χωρίς μάσκα απεικονίζουν άντρες στη μέση ηλικία, απεικονίζουν θηλυκά ή μη ανθρώπινα πρόσωπα (θεοί, δαίμονες, ζώα), αλλά και νεαρούς ή γηραιότερους άντρες. Ένας ολόκληρος χορός λευκοντυμένων μορφών υποδύονται τους νεκρούς, που «μεταγγίζουν» αίμα στο πρόσωπό τους από ένα κόκκινο ημισφαίριο ακουμπισμένο στον βωμό και αρχίζουν να προφητεύουν. Συχνά ο κύριος ηθοποιός απαγγέλλει κείμενο ή περιγράφει γεγονότα υπό την οπτική γωνία ενός άλλου χαρακτήρα.

Το ίδιο αυστηρή είναι και η πρωθιεράρχηση των μουσικών, πράγμα που συμβαίνει σε όλες τις εθνικές μουσικές παραδόσεις, στον ινδικό χορό, στο ινδονησιακό θέατρο σκιών, στο φλαμένκο: στο ΝΟ Γιουτάι ονομάζεται η χορωδία, αποτελούμενη από έξι ως οχτώ άτομα, και Χαγιάσι ονομάζονται οι μουσικοί του θεάτρου, που αναλόγως φορούν κιμονό ή άλλη ενδυμασία και κρατούν βεντάλια ή όχι, αναλόγως. Οι χαγιάσι βγαίνουν πρώτοι πρώτοι στη σκηνή και αποχωρούν και τελευταίοι. Αρχικά παίρνουν τις θέσεις τους με απόλυτα αφαιρετικές –τις ελάχιστες δυνατές- μετακινήσεις στον χώρο και στήνουν τις παρτιτούρες τους για να παίξουν τέσσερα όργανα: φούε (γιαπωνέζικο φλάουτο), το οτσουζούμι (τύμπανο σε σχήμα κλεψύδρας), κοτσουζούμι (τύμπανο που παίζεται στον ώμο) και ταϊκό (τύμπανο με μικρά ραβδία). Το ΝΟ έχει χαρακτηριστεί ως "Ιαπωνική Όπερα", αλλά οι φωνές των χαγιάσι καλύπτουν λίγες νότες, δηλαδή είναι ξεκάθαρο ότι η μελωδία δεν αποτελεί το σημαντικότερο μέρος των τραγουδιών στο ΝΟ και σημαντικότερα όλων είναι τα κενά διαστήματα σιωπής.

Το σκηνικό της παράστασης βασίζεται στην κινησιολογία του ΝΟ, που την προσάρμοσε στα πλαίσια της Επιδαύρου η Εύα Μανιδάκη, λαμβάνοντας επιπλέον υπ’όψιν της ότι τα έργα τού ΝΟ παίζονται σε σταθερή σκηνή στην «πλάτη» της οποίας υπάρχει ζωγραφισμένο ένα πεύκο.

Η σκηνογραφία του ΝΟ αποτελείται από ένα κιόσκι, του οποίου η αρχιτεκτονική είναι παρεμφερής με αυτήν των σιντοϊστικών ναών: το πάτωμα γυαλίζεται, ώστε να επιτρέπει στους ηθοποιούς να "γλιστρούν" τα πόδια με τις λευκές κάλτσες πάνω του. Η μοναδική διακόσμηση της σκηνής, είναι το καγκάμι-ίτα, δηλαδή η ζωγραφιά ενός πεύκου. Ένα απαράλλακτο σκηνικό γνώρισμα, απ’όπου οι στερεότυποι χαρακτήρες του Νο κάνουν «διελεύσεις» συγκεκριμένης σημειολογίας, είναι η «γέφυρα» Χασικαγκάρι: στη «Νέκυια» του Μαρμαρινού η γέφυρα αποτελούσε το σημείο διάβασης από τον κόσμο των αθανάτων ή από τον Άδη στον επάνω κόσμο, με σταθμό διέλευσης το ανοικτό πανί του καραβιού του Οδυσσέα. Το σκηνικό της παράστασης βασίζεται στην κινησιολογία του ΝΟ, που την προσάρμοσε στα πλαίσια της Επιδαύρου η Εύα Μανιδάκη, λαμβάνοντας επιπλέον υπ’όψιν της ότι τα έργα τού ΝΟ παίζονται σε σταθερή σκηνή στην «πλάτη» της οποίας υπάρχει ζωγραφισμένο ένα πεύκο.

Το Μούγκεν ΝΟ (το Υπερφυσικό) και το Ομηρικό Έπος

Εδώ και οκτακόσια χρόνια η παράδοση του Ιαπωνικού Θεάτρου Νο παραδίδεται με συνέπεια από γενιά σε γενιά. Το θέατρο ΝΟ (ή Νογκάκου) προήλθε από τη σινοϊαπωνική λέξη που περιγράφει το ταλέντο της θεατρικής τέχνης: πρόκειται για τη μείζονα εκδοχή του κλασικού ιαπωνικού μουσικού δράματος, που ανάγει τις ρίζες της στον 14ο αιώνα, όταν ο Ζεάμι Μοτοκίγιο και ο Κανάμι Κιγιοτσούγκου, με χορηγία του σογκούν τάγματος Ασικάγκα, οργάνωσαν το δραματουργικό αυτό είδος. Συνήθως μια παραδοσιακή παράσταση Νο περιλάμβανε πέντε θεατρικά ΝΟ με κωμικά κιογκέν έργα ως ιντερμέδια, ωστόσο στη σύγχρονη εκδοχή περιλαμβάνονται δύο Νο και ένα κιογκέν. Το θέατρο ΝΟ αναπτύχθηκε μαζί με το κιογκέν με ρίζες στο θρησκευτικό τελετουργικό, αλλά εξελίχθηκε μέσα από αριστοκρατικές και λαϊκές μορφές τέχνης. Κατά την περίοδο 1868-1912, παρόλο που το ΝΟ έχασε την κρατική επιχορήγηση, συνέχισε ν’αναγνωρίζεται ως ένα από τα τρία είδη εθνικού θεάτρου της Ιαπωνίας. Σήμερα, υπάρχουν περίπου 1500 επαγγελματίες ηθοποιοί θεάτρου ΝΟ, ενώ το σύγχρονο ρεπερτόριό του περιλαμβάνει 250 έργα.

marmarinos-no-3Ο κύριος Μαρμαρινός σε συνέντευξή του παρομοιάζει τη συνάντηση της αρχαίας ελληνικής γραμματολογίας με το θέατρο Νο σαν ένα βολταϊκό τόξο που οι δύο ακίδες του βγάζουν εκρηκτική ακτινοβολία. Πιο συγκεκριμένα: «Η Νέκυια είναι μία από τις αρχαιότερες καταγραφές της επίσκεψης ενός ζωντανού ανθρώπου στο βασίλειο των νεκρών. Ο δυτικός κόσμος δεν διαθέτει την κατάλληλη γλώσσα για να προσεγγίσει αυτήν τη ραψωδία. ‘Οταν μου δόθηκε η ευκαιρία να συναντηθώ με το ΝΟ και την ειδική γλώσσα της σιωπής και της αφαίρεσης, αυτή τη γλώσσα μεταφυσικής ποίησης που έχουν εξελίξει στα οκτακόσια χρόνια διαρκούς εξέλιξης, νομίζω ότι βρέθηκαν τα κατάλληλα εργαλεία. Εάν η συνάντηση καταφέρει τον στόχο της, μας υπενθυμίζει δρόμους, εκδοχές για το πώς μπορούμε να προσεγγίσουμε το αρχαίο δράμα. (…) Η αφαίρεση είναι ο αποτρόπαιος περιορισμός που υποχρεώνει άλλες μορφές εκφραστικότητας να εκραγούν», συμπληρώνει ο έλληνας σκηνοθέτης. «Ακόμα και στη φόρμα μπορεί να αναγνωρίσει κανείς κοινά χαρακτηριστικά», καταλήγει ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, γεφυρώνοντας λεκτικά τα πολιτισμικά σύμπαντα του θεάτρου Νο της Ιαπωνίας και του αρχαιοελληνικού θεάτρου, αφήνοντας όμως εκτός νυμφώνος το λογοκρατούμενο έπος.

Υπενθυμίζουμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ένας σκηνοθέτης προβαίνει σε παρόμοιο εγχείρημα. Στη γραμμή αυτή εντάσσεται η παράλληλη παράσταση της «Ιλιάδας» με το ινδικό έπος «Ραμαγιάνα» από τον Γιάγκο Ανδρεάδη και το Πάντειο Πανεπιστήμιο, το 1990. Υπενθυμίζουμε και το θαυμαστό εγχείρημα της «Ιλιάδας» του Λιβαθινού, όπου κάθε πρόσωπο μιλούσε για τον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο, χωρίς αυτό να υπονομεύει στο παραμικρό την ταύτιση του θεατή. Όμως ο Λιβαθινός επιστράτευσε δυτικότροπους θεατρικούς κώδικες στο δικό του έργο, αντίστοιχα με την «Ιλιάδα/Ραμαγιάνα» του Ανδρεάδη. Αντίθετα, και κατά δήλωσιν του ιδίου, ο Μαρμαρινός δεν κατέβαλε καμία προσπάθεια δυτικοποίησης του ιαπωνικού θεατρικού κώδικα. Δεν θα’πρεπε κανείς να παραλείψει το γεγονός ότι κατά την ανάμειξη ειδών των προκατόχων του κύριου Μαρμαρινού αναδύθηκαν τελείως νέοι θεατρικοί χαρακτήρες, πράγμα που δεν συνέβη στη «Νέκυια». Εδώ το έπος αντιστάθηκε σθεναρά στην αυτοτέλειά του. Τέλος, στην αφηγηματική φόρμα του Λιβαθινού, όπως και στη «Μαχαμπχαράτα» του Πήτερ Μπρουκ και σε όλους τους αντίστοιχους πειραματισμούς του Εουτζένιο Μπάρμπα, πρωταγωνιστούσε ο Αοιδός/Ραψωδός που απήγγελλε το επικό κείμενο, πράγμα που όντως συνέβαινε και στη «Νέκυια», παράγοντας μια παράσταση υψίστης αισθητικής και αυστηρής αρμονίας, που όμως εκπορευόταν κατά κύριον λόγο από την παράδοση του ΝΟ και μόνον θεματολογικά υποκαθιστούσε ένα κλασικό ΝΟ κείμενο με τα καθ’ημάς έπη. Μεγάλη μας τιμή. Και αποκαλυπτόμεθα στους ιάπωνες masters της ιδιότυπης αυτής τέχνης.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

Ραψωδία λ, Νέκυια

Μετάφραση Δ.Ν. Μαρωνίτης
Κείμενα στα ιαπωνικά Kenichi Kasai
Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία Μιχαήλ Μαρμαρινός
σε συνεργασία με τον Rokuro Gensho Umewaka
Σκηνικά Εύα Μανιδάκη
Σχεδιασμός φωτισμών Ελευθερία Ντεκώ
Σχεδιασμός ήχου Κώστας Μπώκος- Studio 19
Οργάνωση παραγωγής Ρένα Ανδρεαδάκη
Διεύθυνση σκηνής Masaharu Tabikawa
Υπέρτιτλοι Παναγιώτης Ευαγγελίδης
Βοηθοί Σκηνογράφου Θάλεια Μέλισσα, Μυρτώ Μεγαρίτου

Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί:

Rokuro Gensho Umewaka, Yoshimasa Kanze, Norishige Yamamoto, Norihide Yamamoto, Seigo Mikuriya, Masamichi Yamazaki, Yasuharu Odagiri, Naotaka Kakuto, Takayuki Matsuyama, Kohei Kawaguchi, Motonori Umewaka, Masaki Umano, Kengo Tanimoto, Yuichiro Umawaka, Moe Nishio
και οι μουσικοί:
Manabu Takeichi, Genjiro Okura, Tatsushi Narita, Hirotada Kamei, Mitsunori Maekawa
Οργάνωση παραγωγής Tomoko Nishio
Εκτέλεση παραγωγής Hisashi Itoh
Παραγωγή/Συμπαραγωγή Ελληνικό Φεστιβάλ, Dance West Inc.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

Για την παράσταση της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν [Caroline Guiela Nguyen] «Lacrima: το υφαντό των δακρύων» που παρουσιάστηκε στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών/Επιδαύρου. Κεντρική εικόνα: © Jean-Louis-Fernandez.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

...
«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

«C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί (κριτική) – Μια χορευτική τελετή μύησης

«C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί (κριτική) – Μια χορευτική τελετή μύησης

Για την παράσταση «C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί [Serge Aimé Coulibaly] που παρουσίασε η ομάδα Faso Dance Theatre στο Φεστιβάλ Αθηνών (Πειραιώς 260). Kεντρική εικόνα: © aefestival.gr.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

  ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση βιβλίου-εκδήλωση: «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050;» του Γιώργου Σιακαντάρη

Παρουσίαση βιβλίου-εκδήλωση: «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050;» του Γιώργου Σιακαντάρη

Την Τετάρτη 19 Ιουνίου παρουσιάζεται το νεο βιβλίο του Γιώργου Σιακαντάρη «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050; – Μεταδημοκρατία, μεταπολιτική, μετακόμματα» (εκδ. Αλεξάνδρεια) στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων.

Επιμέλεια: Book Press

Οι εκδόσεις Αλεξάνδρεια σας προσκαλούν στην παρο...

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

Για την παράσταση της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν [Caroline Guiela Nguyen] «Lacrima: το υφαντό των δακρύων» που παρουσιάστηκε στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών/Επιδαύρου. Κεντρική εικόνα: © Jean-Louis-Fernandez.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

...
Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ