stamou-viziinos-avdeliodis360

Της Εύας Στάμου

Το γαλλικό μυθιστόρημα του 19ου αιώνα, με τους στερεοτυπικούς χαρακτήρες και το επαναλαμβανόμενο μοτίβο του ρομαντικού -συχνά χωρίς ανταπόκριση - έρωτα, που είχε βρει πολλούς μιμητές και στη χώρα μας, περιφρονήθηκε από τους Έλληνες κριτικούς και διανοούμενους ως είδος που διαφθείρει τα ήθη των νέων, κατάλληλο μόνο για άεργες δεσποινίδες που ξόδευαν τις ώρες τους ονειροπολώντας.

Με μόνη εξαίρεση το ιστορικό αφήγημα, τα μυθιστορήματα ταυτίζονταν στην αντίληψη του κοινού με τα ρομάντζα, κι αυτό τα καθιστούσε αυτομάτως κατώτερα της ποίησης και του δοκιμίου, που ήταν είδη καταξιωμένα στην συνείδηση αναγνωστών και δημιουργών. Αυτή η νοοτροπία είχε ως αποτέλεσμα, οι περισσότεροι λογοτέχνες, ακόμα κι αν η πεζογραφική τους δεινότητα ήταν αδιαμφισβήτητα μεγαλύτερη, να επιθυμούν να δοκιμαστούν και να αναγνωρισθούν στον ποιητικό λόγο.

Τα αριστουργήματα του Βιζυηνού στη θεατρική σκηνή

Ο Γεώργιος Βιζυηνός, γεννημένος το 1849 στη Θράκη, σπουδαγμένος στην Κωνσταντινούπολη και τη Γερμανία, ασχολήθηκε επισταμένα με την συγγραφή ποιημάτων περιορίζοντας την πεζογραφική παραγωγή του σ' έναν δυστυχώς μικρό αριθμό αριστουργηματικών διηγημάτων. Αναφέρω ενδεικτικά τα γνωστότερα: «Το αμάρτημα της μητρός μου», «Ο Μοσκώβ-Σελήμ», «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον», «Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως» «Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου».

Το έργο του Βιζυηνού παραμένει ζωντανό, κυρίως χάρη σε διαφορετικά θεατρικά εγχειρήματα που αναδεικνύουν την μουσικότητα των κειμένων και το ψυχολογικό βάθος των χαρακτήρων. Στο παρόν, εξαιρετικό παράδειγμα αποτελεί η Άννα Κοκκίνου με την παράσταση «Μορφές από το έργο του Βιζυηνού» που ανεβαίνει στο θέατρο Σφενδόνη καθώς και οι παραστάσεις «Το αμάρτημα της μητρός μου» και «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης – όλα σε σκηνοθεσία και θεατρική διασκευή του Δήμου Αβδελιώδη.

stamou-viziinos-kokkinouΗ Κοκκίνου σε μία σχεδόν γυμνή σκηνή, χειρίζεται δεξιοτεχνικά την φωνή και το σώμα της για να δώσει πνοή στους ήρωες του Βιζυηνού. Η απόδοση των αντρικών χαρακτήρων από γυναίκα μοιάζει απόλυτα φυσική καθώς η μαυροντυμένη ηθοποιός έχει μεταμορφωθεί σε ένα πλάσμα άφυλο και άχρονο, δίχως να γεννάται αμφιβολία για την ταυτότητα των χαρακτήρων που εναλλάσσονται στο λόγο και στο σώμα της. Ένα ρεσιτάλ ερμηνείας που επιτυγχάνει να ζωντανέψει τους ήρωες του Βιζυηνού και γοητεύει το κοινό σε τέτοιον βαθμό που αισθάνεσαι πως υπάρχουν στιγμές που ο σημαντικός συγγραφέας επισκιάζεται ίσως από την ηθοποιό, όπως έχει συμβεί και με άλλους δραματουργούς, σύγχρονους και μη, των οποίων το έργο έχει παρουσιάσει η Κοκκίνου.

Στην παράσταση «Το αμάρτημα της μητρός μου» ο Αβδελιώδης ακολουθεί ως ένα βαθμό παρόμοια σκηνοθετική γραμμή: γυμνή σκηνή, παιχνίδι με τους φωτισμούς και τα σώματα των ερμηνευτών. Ο Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, ορθός απέναντι στους θεατές, με μόνο εργαλείο τον λόγο, αφηγείται εύρυθμα και παραστατικά το οικογενειακό δράμα του Βιζυηνού, καθώς η Ρένα Κυπριώτη στο ρόλο της μητέρας αποδίδει πράξεις και συναισθήματα μ' έναν λιτό κι αποτελεσματικό συνδυασμό κίνησης και λόγου που προκαλεί την συγκίνηση, αλλά και την περισυλλογή.

Το έργο του Βιζυηνού παραμένει ζωντανό, κυρίως χάρη σε διαφορετικά θεατρικά εγχειρήματα που αναδεικνύουν την μουσικότητα των κειμένων και το ψυχολογικό βάθος των χαρακτήρων. 

Οι ιστορίες του Βιζυηνού χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά δομημένη ανάπτυξη, ήρωες με άριστη ψυχολογική συνέπεια, και δυνατό επίλογο που συμπυκνώνει συνήθως σε μία παράγραφο ή μία φράση την ουσία της διήγησης, προσδίδοντας φιλοσοφική και ηθική διάσταση στην ιστορία. Η ικανότητα σύνθεσης ετερόκλητων γλωσσικών και άλλων στοιχείων που αλληλοπεριχωρούνται σ' έναν ρέοντα, γεμάτο εναλλαγές στην ταχύτητα και την ένταση λόγο, η εναρμόνιση της ντοπιολαλιάς με την καθαρεύουσα της εποχής δημιουργεί μια ζωηρή γλώσσα, παραδόξως επίκαιρη χάρη στην ποιητικότητα και την αυθεντικότητά της.

Παρακολουθώντας το κοινό να αποχωρεί ενθουσιασμένο και από τις δύο παραστάσεις και διαπιστώνοντας με ικανοποίηση ότι βρίσκονταν ανάμεσά του αρκετοί νεαροί και νεαρές, σκέφτομαι ότι το αμάρτημα του Βιζυηνού είναι ότι, υπό την επίδραση ίσως της λογοτεχνικής μόδας της εποχής του, ανάλωσε τα νεανικά του χρόνια στην ομοιοκατάληκτη ποίηση, και δεν αφιερώθηκε εξαρχής στον πεζό λόγο, ώστε να μας αφήσει περισσότερα, μεγάλης δύναμης κι ομορφιάς, διηγήματα. Όπως έγραψε το 1922 ένας από τους πρώτους θαυμαστές του έργου του, ο Κωστής Παλαμάς: «Αλλ' εκεί όπου το αίμα του Βιζυηνού δείχνεται καθαρότερα, γιατί εκεί ο συγγραφέας παραστατικότερος και δυνατότερος, είναι όχι ο στίχος του τόσον, όσον ο πεζός του λόγος...Τα διηγήματα του Βιζυηνού είναι σφραγισμένα ασφαλέστερα, είναι κάπως ανώτερ' από τα ποιήματά του.» Κωστής Παλαμάς, Γεώργιος Βιζυηνός. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2013 (σς 17-18).

ΕΥΑ ΣΤΑΜΟΥ

Το Αμάρτημα της μητρός μου
Δραματοποιημένο διήγημα του Γεωργίου Βιζυηνού 
Σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώδης 
Ερμηνεύουν: Κ. Γιαννακόπουλος, Ρ. Κυπριώτη
Μουσ.: Β. Γιαννάκης
Ίδρυμα« Μιχάλης Κακογιάννης» 
Πειραιώς 206,Ταύρος
Τηλ : 2103418550
Πέμ. Πέμ., 9.30 μ.μ.
Τιμή: € 12, 10, 8.
 
Μορφές από το έργο του Βιζυηνού 
Μονόλογοι 
Σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώδης 
Ερμηνεύει: Άννα Κοκκίνου
Μουσ.: Δ. Παπαδημητρίου
Θέατρο Σφενδόνη 
Μακρή Μακρή 4, Μακρυγιάννη
Τηλ : 2155158968
Κυρ. 7 μ.μ. Σάβ., Δευτ. 8 μ.μ. Από 20/12 θα παίζεται Σάβ., Δευτ. 8 μ.μ. 
Τιμή: € 15, 10.

  

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αστερισμοί, επί σκηνής

Αστερισμοί, επί σκηνής

Του Γιώργου Π. Πεφάνη

Φυσική απροσδιοριστία και ανθρώπινες εγκλίσεις

...
Ο κυκλισμός του τετραγώνου

Ο κυκλισμός του τετραγώνου

Της Εύας Στάμου

«Ο κυκλισμός του τετραγώνου» είναι το θεατρικό έργο του Δημήτρη Δημητριάδη που παρουσιάζεται στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών ...

Η Ιλιάδα του Λιβαθινού

Η Ιλιάδα του Λιβαθινού

Του Νίκου Ξένιου

Ο Στάθης Λιβαθινός οραματιζόταν από παλιά το θεατρικό ανέβασμα της Ιλιάδας. Τη μετάφραση του κειμένου του Ομήρου από τον Δημήτρη Μαρωνίτη τη διασκεύασε, λοιπόν, και την επεξεργάστηκε μαζί με την Έλσα Ανδριανού και από κο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

Συνεχίζεται ο επιτυχημένος φετινός κύκλος εκδηλώσεων «Καταθέσεις Πολιτισμού» με συζητήσεις για σύγχρονη τέχνη, ιστορία και αρχαιολογία, από το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Επόμενη εκδήλωση στις 24 Απριλίου με καλέσμένο τον ομότιμο καθηγητή Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ Μανόλη Κορρέ....

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Εκδήλωση με θέμα τη ζωή και το έργο του Κ.Π. Καβάφη, διοργάνωσε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού (ΕΙΠ) στο Παρίσι. Φωτογραφίες © Polyvios Anemoyannis / Hans Lucas.

Επιμέλεια: Book Press

Κατάμεστο το Αμφιθέατρο Richelieu του πανεπιστημίου της Σορβόννη...

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

Για τις παραστάσεις «Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα» του Γουστάβο Οτ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αποστολόπουλου, που ανεβαίνουν στη σκηνή του θεάτρου «Σταθμός». Κεντρική εικόνα: Από την παράσταση «Η κασέτα» © Αγγ. Παπαδόπουλος.&nb...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ