«Δικός σου, Φραντς»: Τα γράμματα του Κάφκα στην αδελφή του στη σκηνή της Ευαγγελικής Εκκλησίας

«Καὶ ψυχή, εἰ μέλλει γνώσεσθαι αὑτήν, εἰς ψυχὴν αὐτῇ βλεπτέον».
-Πλάτων, Αλκιβιάδης Α΄ 133b.

Ο Αλέξανδρος Διαμαντής παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα τα γράμματα του Φραντς Κάφκα προς την αγαπημένη του αδελφή, την Όττλα.

Ο σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί Παρθενόπη Μπουζούρη, Μαρία Καρακίτσου και Ηρώ Γκουλίτου ενώνουν τις δυνάμεις τους με τη μεταφράστρια Μαρίνα Αγαθαγγελίδου και τον σολίστα εκκλησιαστικού οργάνου Χρήστο Παρασκευόπουλο, και όλοι μαζί καταφεύγουν στη γερμανόφωνη Ευαγγελική Εκκλησία της Αθήνας, για να δημιουργήσουν εκεί μια παράσταση-αφιέρωση στη μνήμη της Όττλα και του Φραντς.

Ο ναός αυτός, χτισμένος ανάμεσα στο 1931 και το 1933, είναι ένα από τα πιο εμβληματικά κτίρια Bauhaus στην Αθήνα. Και είναι πολύ ταιριαστό να φιλοξενήσει την παράσταση αυτή, τόσο για λόγους πολιτισμικούς, όσο και ιστορικούς. Ο Φραντς Κάφκα είναι ο πιο δημοφιλής από τους γερμανόφωνους συγγραφείς του εικοστού αιώνα. Η Όττλα Κάφκα δολοφονήθηκε στο Ολοκαύτωμα, μαζί μ' εκατομμύρια άλλους συνανθρώπους μας, στις πιο μεγάλο έγκλημα του εικοστού αιώνα. 

© Sissy Morfi

Τα άγνωστα αυτά στη χώρα μας γράμματα του Κάφκα παρουσιάζονται στην παράσταση με τη συνοδεία εκκλησιαστικού οργάνου, με κομμάτια του Μπαχ, του Μπουξτεχούντε, του Φρεσκομπάλντι και άλλων μεγάλων συνθετών του Δυτικού Κανόνα.

Η Όττλα ήταν η μικρή αδελφή του Φραντς Κάφκα. Υπήρξε μια γυναίκα, ευφυής, επιφυλακτική και καλοσυνάτη. Στάθηκε από μικρή μια ήσυχη επαναστάτρια, ανυπότακτη, τόσο προς τις επιταγές της αστικής κοινωνίας όσο και προς τη μικροαστική πειθαρχία του οικογενειακού της σπιτιού. Με την υποστήριξη του μεγάλου της αδελφού, του Φραντς, η Όττλα, αψηφώντας την επιθυμία των γονέων της, σπούδασε γεωπονία και παντρεύτηκε έναν Τσέχο Χριστιανό, τον Γιόζεφ Ντάβιντ.

© Sissy Morfi

Το 1942, με στόχο να προσφέρει κάποιου είδους προστασία στις δύο κόρες της και στον ίδιο, πήρε διαζύγιο από τον σύζυγό της. Οι μεικτές οικογένειες, Εβραίων και Χριστιανών, διώκονταν σκληρά από τους ναζί. Αργότερα, θα γίνει γνωστό ότι τον Οκτώβριο του 1943, η Όττλα τέθηκε εθελόντρια συνοδός μιας ομάδας παιδιών που μεταφέρονταν στο Άουσβιτς. Εκεί ήταν που βρήκε το θάνατό της, σε κρεματόριο, συνοδεύοντας πάντα την ομάδα των παιδιών.

Ο Φραντς Κάφκα γεννήθηκε στις 3 Ιουλίου 1883 στην Πράγα. Σπούδασε γερμανική φιλολογία και νομικά. Από το 1907 και μετά, εργάστηκε ως δικηγόρος σε ασφαλιστικές εταιρείες. Το καλοκαίρι του 1917, είχε μια αιμόπτυση. Ήταν το πρώτο σύμπτωμα της φυματίωσης, που, λίγα χρόνια αργότερα, στις 3 Ιουνίου 1924, έφερε το θάνατό του. Πέρασε όλη του τη ζωή γράφοντας. Έργα του, όπως ο Πύργος, η Δίκη και η Μεταμόρφωση, του προσέφεραν παγκόσμια αναγνώριση μετά θάνατον.

© Sissy Morfi

Από τα εφηβικά τους χρόνια και μέχρι τον πρώιμο θάνατό του, ο Κάφκα δεν έπαψε ποτέ να γράφει στην Όττλα. Ήταν το μόνο πρόσωπο που εμπιστευόταν απολύτως. Έλεγε πως, χωρίς να μειώνεται η αγάπη του για τους άλλους, αυτή υπήρξε απ' όλους η πιο πολυαγαπημένη του. Στα γράμματά του προς την Όττλα, αποκαλύπτεται ένας νέος Κάφκα, διαφορετικός από αυτόν που ξέρουμε. Πρόκειται για έναν τρυφερό, υποστηρικτικό αδελφό, που συχνά εκφράζεται με χιούμορ. Είναι ένας ωραίος συνομιλητής, μια καλή συντροφιά.

Αυτή η παράσταση, που αρχικά επρόκειτο να είναι ένα θεατρικό ντοκιμαντέρ για τον Φραντς Κάφκα, αντίστοιχο εκείνου που ο Διαμαντής παρουσίασε το 2022 για τον Μπάιρον στο Μουσείο Μπενάκη (Μπάιρον. Τελευταίος Σταθμός, Μεσολόγγι), εξελίχθηκε τελικά σε μια συνολική περφόρμανς ήχου και δράσης εντός ενός ιερού χώρου, μια πραγματική αφιέρωση στην Όττλα και τον Φραντς και μαζί μ' αυτούς, και σ' όλους μας τους αγαπημένους ανύπαρκτους· αυτούς που έφυγαν, καθώς κι εκείνους που πρόκειται να έρθουν. Η παράσταση εντάσσεται στο ρεπερτόριο παραγωγών του Θεάτρου Σημείο για το 2026 και ειδικότερα στις δράσεις που πραγματοποιούνται εκτός του θέατρου, με τίτλο «Θέατρο πέρα από το Θέατρο».

Ημερομηνίες
Σάββατο 23 , Κυριακή 24 , Σάββατο 30 Μαΐου & Σάββατο 6, Κυριακή 7 Ιουνίου
Ώρα έναρξης: 20:00
Διάρκεια: 75 λεπτά
Τοποθεσία: Ναός του Χριστού, Γερμανόφωνη Ευαγγελική Εκκλησία Αθηνών, Σίνα, 66-68, Αθήνα
Εισιτήρια
Γενική Είσοδος: 15 ευρώ
Προπώληση εισιτηρίων εδώ. 
Τηλέφωνο κρατήσεων: 6977580764

Συντελεστές
Κείμενο: Φραντς Κάφκα
Μετάφραση: Μαρίνα Αγαθαγγελίδου
Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Διαμαντής
Παίζουν Οι Ηθοποιοί: (με αλφαβητική σειρά) Ηρώ Γκουλίτου, Μαρία Καρακίτσου, Παρθενόπη Μπουζούρη.
Υπεύθυνοι Παραγωγής: Θεόφιλος Κωστούλας, Εύα Πουλή
Φωτογραφίες: Σίσσυ Μόρφη
Επικοινωνία: Άρης Ασπρούλης
Παραγωγή: Θέατρο Σημείο