german rodriguez

Για το βιβλίο της Φερνάντα Μελτσόρ [Fernanda Melchor] «Εδώ δεν είναι Μαϊάμι» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Κεντρική εικόνα: φωτογραφίες αγνοούμενων στη Βερακρούς, την Πολιτεία του Μεξικού με τη μεγαλύτερη εγκληματικότητα.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Χαμίνια του δρόμου, παιδιά της πιάτσας, πρεζέμποροι, λιμενεργάτες, φυλακόβιοι, μάγισσες, νεούδια που δεν ξέρουν πού τους πάνε τα τέσσερα, πιτσιρίκια που φαντασιώνονται ιστορίες με εξωγήινους, γυναίκες που κακόπεσαν κι άλλες που έφτασαν στο ακραίο σημείο της παιδοκτονίας.

Αν σχηματοποιήσει κανείς την ανθρωπογεωγραφία της συλλογής ιστοριών της Φερνάντα Μελτσόρ θα βρεθεί μπροστά στη σκοτεινή πλευρά της Βερακρούς του Μεξικού και σίγουρα όχι σ΄εκείνη που θα περίμενε ο αδαής τουρίστας, που, με το Lonely Planet ανά χείρας, αποζητάει τροπικές γιορτές, ρόδινους χαριεντισμούς στο δρόμο και ευφάνταστες αποδράσεις.

Στο Εδώ δεν είναι Μαϊάμι (μτφ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα) η Μελτσόρ αποτυπώνει μια άλλη πραγματικότητα. Ίσως την μόνη ατόφια και πραγματική που μπορεί να προσφέρει τούτη η πόλη.

Η Μελτσόρ, έπειτα από δύο βιβλία που την καταξίωσαν και την πέρασαν από τη «μεγάλη πύλη» των Booker, αναδεικνύεται σε μια από τις εξέχουσες νέες φωνές της Λατινικής Αμερικής.

Καμία ωραιοποίηση, αλλά και κανένας εξωραϊσμός, καμιά εξιδανίκευση του λούμπεν στοιχείου. Απλώς, η δυσώδης ουσία της πόλης προβάλλεται αυθύπαρκτη, σπηλαιώδης και ορισμένες στιγμές εκτοπλασματική.

Η Μελτσόρ, έπειτα από δύο βιβλία που την καταξίωσαν και την πέρασαν από τη «μεγάλη πύλη» των Booker, αναδεικνύεται σε μια από τις εξέχουσες νέες φωνές της Λατινικής Αμερικής. Μ' αυτό το τρίτο δείχνει πως μπορεί να κινηθεί επιδέξια και σε δύσκολους δρόμους. 

Για του λόγου το αληθές: αξίζει κανείς να ανατρέξει στην Εποχή των τυφώνων και το Παραντάις (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα, και τα δύο) για να δει την εξέλιξή της, τις θεματικές της, αλλά και το πώς καταφέρνει να πάρει από το «ελάχιστο» μιας ιστορίας το μέγιστο της δύναμης μέσω των λέξεων και της πλοκής.  

Γιατί, όμως, ιστορίες και όχι διηγήματα, αφ΄ης στιγμής το «σώμα» μέσα στο οποίο κινούνται οι άνθρωποι που μας παρουσιάζει είναι κλασικόπτροπες μικρές ιστορίες που ολοκληρώνονται με μια ανάσα (βαριά, είναι η αλήθεια) και έτερον ουδέν;

Καμία μυθοπλασία

Προλογικά η Μελτσόρ σπεύδει να μας ενημερώσει για τις προθέσεις της, οι οποίες μικρή σχέση έχουν με το μέρος της μυθοπλασίας και της κατασκευής. Σαν να λέμε: τούτες οι ιστορίες είναι βγαλμένες μέσα από το κορμί της πόλης.

Άλλωστε, κάθε πόλη, πέραν όλων των άλλων, είναι και ένας αδιάκοπος μηχανισμός παραγωγής γεγονότων. Ορισμένα από αυτά έχουν, δε, τέτοια απαράμιλλη πρωτοτυπία που καταφέρνουν να ξεφύγουν από το περιοριστικό πλαίσιο της «μαραμένης» καθημερινότητας και να αναχθούν στην κατηγορία των ιστοριών που αξίζει κανείς να διηγηθεί.

Αυτό ακριβώς κάνει η Μελτσίόρ σε τούτο το βιβλίο. Λειτουργεί ως ένας ενδιάμεσος κρίκος στην αλυσίδα ανάμεσα στην τέλεση των πράξεων και τη μεταφορά τους στο χαρτί. Γίνεται μια κλασική hablador. Ένας άνθρωπος που δουλειά του είναι να μεταφέρει ιστορίες από στόμα σε στόμα έτσι ώστε αυτές να μην χαθούν και τις σκορπίσει ο πρώτος άνεμος.

Αυτές οι αρετές, αναγκαίες για να μορφοποιήσει ένας συγγραφέας την ιδέα του σε βιβλίο, εδώ αφήνονται στην άκρη για χάρη της πλέριας πραγματικότητας.

Ούτε φαντασία, λοιπόν, ούτε μυθοπλασία, αλλά ούτε και υποκειμενισμός. Αυτές οι αρετές, αναγκαίες για να μορφοποιήσει ένας συγγραφέας την ιδέα του σε βιβλίο, εδώ αφήνονται στην άκρη για χάρη της πλέριας πραγματικότητας.

Ως εκ τούτου, να υποθέσουμε βάσιμα πως αυτοί οι άνθρωποι, όντως, υπάρχουν και τα παθήματά τους (διότι περί αυτών πρόκειται, ουδείς διάγει εύκολο βίο) έχουν εγγραφεί στις καμπούρες τους; Δεν έχουμε λόγο να μην πιστέψουμε μέχρι κεραίας τον κόσμο που μας παρουσιάζει από ιστορία σε ιστορία η Μελτσόρ.

fernanda melchor

Η Φερνάντα Μελτσόρ γεννήθηκε το 1982 στη Βερακρούς του Μεξικού, όπου και σπούδασε δημοσιογραφία. Κείμενά της έχουν δημο­σιευτεί στα: The Paris Review, La Palabra y el Hombre, Letras Libres, Excélsior, Le Monde Diplomatique, και αλλού. Έχει βραβευτεί, μετα­ξύ άλλων, με το Anna Seghers-Preis (2019). Αναγνωρίζεται σαν μία απ’ τις σημαν­τικότερες και πιο πρωτότυπες νέες φωνές της λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας. Από το ΔΩΜΑ κυκλοφορεί το Πάρανταϊς (2023), υποψήφιο για το Διεθνές Βραβείο Booker 2022 και Η εποχή των τυφώνων (2021), φιναλίστ για το Διεθνές Βραβείο Booker 2020.

Πρωταγωνίστρια η πόλη

Πέραν της δεδομένης εκκεντρικότητας, σκληρότητας, αλλά και τρέλας που κουβαλούν αυτοί οι άνθρωποι (λογικό και επόμενο, καθώς έμαθαν από τα πρώτα τους βήματα να ζουν σε ένα διαρκές μεταίχμιο μεταξύ ζωής και κινδύνου), η πραγματική πρωταγωνίστρια είναι η πόλη: η Βερακρούς.

Μέσα από τις ιστορίες προβάλλεται δυσώδης, μυστηριακή, γεμάτη εγκατατελειμένα σπίτια που κρύβουν φαντάσματα και αρχαίες ιστορίες. Σπαρμένη από παράγκες, δρόμους που δεν τολμάς να περάσεις δίχως τον εδραίο φόβο πως όλο και κάτι άσχημο θα σου συμβεί και, φυσικά, με το λιμάνι της που είναι ο τόπος μάζωξης όλων των «τύπων» της νύχτας. Από άστεγους μέχρι πρεζάκια κι από εργάτες έως εξωνημένους αστυνομικούς και μέλη της ναρκοοργάνωσης Zetas.

Ολα τα λερά «άνθη» εκεί φιδοσέρνονται για να καταλήξουν άλλος σε κάποιο χαμαιτυπύπειο, άλλος στην παγωνιά του σπιτιού του κι άλλος στο δρόμο για να κάνει τη δόση του. Πρόκειται για κλασικούς φτωχοδιάβολους της πόλης που, θαρρείς, και τους γεννάει μέσα από τα σπλάχνα της. Τους γεννάει, τους κανακεύει με χτυπήματα και τους αφήνει αβοήθητους στους πέντε δρόμους να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους. Αμ δε!

Γραμμένο με τη λογική ενός εν εξελίξει ντοκουμέντου του δρόμου (πολλών δρόμων, εν προκειμένω), όπου τα πάντα απλώνονται μπροστά μας εκθετικά και δίχως φίλτρο, το βιβλίο διαβάζεται με την αίσθηση του απρόβλεπτου να σε κατακλύζει.

Γραμμένο με τη λογική ενός εν εξελίξει ντοκουμέντου του δρόμου (πολλών δρόμων, εν προκειμένω), όπου τα πάντα απλώνονται μπροστά μας εκθετικά και δίχως φίλτρο, το βιβλίο διαβάζεται με την αίσθηση του απρόβλεπτου να σε κατακλύζει. Αλήθεια, πώς μπορεί να αντιδράσει ένας λογοκρατούμενος αναγνώστης όταν διαβάζει ιστορίες για εξορκισμούς, διαβόλους που μπαίνουν στο σώμα νέων κοριτσιών, πνευματιστικές συνεδρίες ή οδομαχίες μεταξύ ναρκέμπορων και στρατιωτικών;

Αν δεν σε κυριεύσει η έκπληξη ότι σε κάποιο άλλο σημείο του κόσμου, μακριά από την ευταξία της Δύσης, τα πράγματα εξακολουθούν να είναι καθημερινά επικίνδυνα, τότε σίγουρα θα σε ρουφήξει σε μια κατάσταση εντατικού αναγνωστικού ενδιαφέροντος.

Σκληρό ύφος

Το ύφος και η γλώσσα της Μελτσόρ είναι αφτιασίδωτα, ενίοτε σκληρά, ρεαλιστικά και δίχως εντυπωσιασμούς. Δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Πώς να καλύψεις τη λάσπη του δρόμου με πορφύρα; Doma Melchor edo den einai MiamiΑυτό το βιβλίο είναι από τις περιπτώσεις όπου δεν προβαίνεις στη -συγγννωστή- αναγνωστική συνήθεια της ταύτισης με τους ήρωες.

Είναι τόσο δεμένοι σε έναν κόσμο δικό τους, έναν κόσμο με συγκεκριμένο ηθικό κώδικα, που δεν σου επιτρέπουν να τον περπατήσεις αν προηγουμένως δεν έχουν καψαλιστεί τα μπατζάκια σου. Ακόμη κι έτσι, όμως, έστω και προφυλαγμένοι πίσω από τις σελίδες ενός βιβλίου, δεν γίνεται να μην χαιρετίσουμε τον τρόπο με τον οποίο η Μελτσόρ αποθησαύρισε όλον αυτό τον «μαύρο» χρυσό της Βερακρούς και μάς τον μετέφερε με όλη τη δύναμη και τη σκοτεινιά του.

Η Αγγελική Βασιλάκου δεν προδίδει τις προθέσεις της Μελτσόρ διατηρώντας στη μετάφραση τις «σκληρές» γραμμές του κειμένου.


Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. 


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Το κέντρο της Βερακρούς είναι γεμάτο φαντάσματα, έλεγε ο πατέρας μου όποτε περνούσαμε μπροστά από το πρώτο σπίτι όπου έμενε η οικογένειά του στη Βερακρούς, όταν μετακόμισε εδώ από την Μπάχα Καλιφόρνια – σ’ έναν κλειστό συνοκκισμό, σε μια πάροδο της Λεωφόρου 5ης Μαϊου, τελείως εγκαταλελλειμμένο τώρα πια. Όπως και τόσα άλλα κτήρια στο Ιστορικό Κέντρο του Λιμανιού, το σπίτι όπου ο πατέρας μου έκανε τα πρώτα του βήματα είναι σήμερα ένα ερείπιο γεμάτο μπάζα, που φιλοξενεί μεθύστακες, ψωριάρικα γατιά, φαντάσματα που φυτοζωούν ανάμεσα στα σκουπίδια και τα αγριόχορτα, τρομάζοντας κάπου-κάπου τους καλοκάγαθους ανθρώπους του λιμανιού, όπως έκαναν κάποτε ο Αποκεφαλισμένος Μοναχός, ή οι ψυχές των γυναικών που είχαν βιαστεί μέχρι θανάτου από τους άντρες του πειρατή Λορενσίγιο της περιόδου της αποικιοκρατίας» (σελ.45)

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πέτρινα ημερολόγια» της Κάρολ Σίλντς (κριτική) – Για μια γυναίκα σμιλεμένη στην πέτρα της ζωής

«Πέτρινα ημερολόγια» της Κάρολ Σίλντς (κριτική) – Για μια γυναίκα σμιλεμένη στην πέτρα της ζωής

Για το μυθιστόρημα της Κάρολ Σιλντς [Carol Shields] «Πέτρινα ημερολόγια» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: © Shelby Miller/Unspalsh. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Υπάρχει ...

«Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» του Τζέιμς Μπόλντουιν (κριτική) – Η ιστορία της δύσκολης ενηλικίωσης ενός αγοριού στο Χάρλεμ του '30

«Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» του Τζέιμς Μπόλντουιν (κριτική) – Η ιστορία της δύσκολης ενηλικίωσης ενός αγοριού στο Χάρλεμ του '30

Για το μυθιστόρημα του Τζέιμς Μπόλντουιν [James Baldwin] «Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» (μτφρ. Χρήστος Οικονόμου, εκδ. Πόλις). Kεντρική εικόνα: © U.S. National Archives and Records Administration.

Γράφει η Αργυρώ Μαντόγλου

Σε όλα τα μυ...

«Αγαπητέ μαλάκα» της Βιρζινί Ντεπάντ (κριτική) – Ασεβές και δυνατό σαν χαστούκι

«Αγαπητέ μαλάκα» της Βιρζινί Ντεπάντ (κριτική) – Ασεβές και δυνατό σαν χαστούκι

Για το μυθιστόρημα της Βιρζινί Ντεπάντ [Virginie Despentes] «Αγαπητέ μαλάκα» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: © Mehrnegar Dolatmand/Unsplash.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Έπρεπε να το περιμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση βιβλίου: H Αμερικανίδα Kάρα Χόφμαν και «Οι κράχτες» της απόψε στο Πατάρι του Gutenberg

Παρουσίαση βιβλίου: H Αμερικανίδα Kάρα Χόφμαν και «Οι κράχτες» της απόψε στο Πατάρι του Gutenberg

H Αμερικανίδα συγγραφέας Cara Hoffman θα βρεθεί σήμερα (7.30 μ.μ.) στο Πατάρι του βιβλιοπωλείου των εκδόσεων Gutenberg (Διδότου 37) και θα συνομιλήσει με τον μεταφραστή του βιβλίου της «Οι Κράχτες» (εκδ. Gutenberg), Παναγιώτη Κεχαγιά, με αφορμή την πρόσφατη έκδοσή του. 

Επιμέλεια: Book Press ...

5 λεπτά με την Νάγια Δαλακούρα

5 λεπτά με την Νάγια Δαλακούρα

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, με την Νάγια Δαλακούρα με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Ο χορός του ανέμου» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Κεντρική εικόνα: © Αντώνης Κεκιδάκης. 

Επιμέλεια: Book Press

Κάποιοι λέν...

20η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης: Φιλόδοξο και φέτος το Επαγγελματικό Διεθνές Πρόγραμμα

20η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης: Φιλόδοξο και φέτος το Επαγγελματικό Διεθνές Πρόγραμμα

Το επαγγελματικό πρόγραμμα της 20ή Δ.Ε.Β.Θ. περιλαμβάνει διεθνείς αγορές βιβλίου, audio books, τεχνητή νοημοσύνη και λογοτεχνικούς πράκτορες από 30 χώρες στο «Κέντρο Δικαιωμάτων Διάλογος / Dialogue Rights Centre».

Επιμέλεια: Book Press

Το επαγγε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ